اسانس (وام‌واژه از زبان فرانسوی) یا عطرمایه[۱] محلول یا عصارهٔ الکلی همراه با روغن است.[۲] اسانس ترکیبی فرار است که مجموعه‌ای از اجزای ترپنی را دارا می‌باشد. اسانس‌ها و سایر مواد معطر گیاهی به وسیله روش‌های مختلفی همچون: استخراج با فشار سرد، تقطیر، استخراج بوسیلهٔ حلال، تقطیر در شرایط خلأ بوسیلهٔ مایکروویو، خیساندن در روغن و استخراج با روغن‌ های جاذب از مواد گیاهی استحصال می‌شوند. محصولات حاصل از استخراج معمولاَ به نام‌های عصاره تام (کانکرتابسولوت، پماد یا رزینوئید خوانده شده و اسانس نامیده نمی‌شوند. عنوان «اسانس» فقط برای روغن‌های تقطیر شده یا استخراج شده به کار می‌رود.[۳]

انواع اسانس به صورت خوراکی و صنعتی کاربرد دارد.

اسانس های خوراکی جهت مصرف در مواد غذایی، شیرینی پزی، کیک و شکلات استفاده می شود.

یکی از انواع اسانسهای خوراکی، اسانس کشمش یا همان اسانس مویز می باشد که یکی از غنی ترین اسانس های گیاهی بوده و سرشار از پتاسیوم، آهن، مس، فیبر، ویتامین A، کاروتنوئید و... میباشد. این اسانس دارای خواص درمانی و طبی زیادی میباشد و همین امر باعث وجود تقاضای بسیار زیاد آن شده است. به دلیل وجود ویتامین های فراوان در این اسانس، در صنعت دارو نیز بسیار کاربرد دارد. دقت داشته باشید این اسانس رنگ آب و بی رنگ می باشد و آن را در ظرف های رنگی نگهداری می کنند تا در مقابل نور تجزیه نشود.[۴]

یکی از موارد مصرف اسانسهای صنعتی میتوان به کاربرد آن در مواد شوینده و پاک کننده ها اشاره کرد.

فرهنگ فارسی معینویرایش

جوهر و عصاره گل‌ها و گیاهان، عطر مایه (فره) را گویند.

منابعویرایش

  1. «عطرمایه» [عمومی] هم‌ارزِ «اسانس» (به فرانسوی: essence)؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. جواد میرشکاری، ویراستار. دفتر اول. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۶۴-۷۵۳۱-۳۱-۱ (ذیل سرواژهٔ عطرمایه)
  2. مجنون حسینی، ناصر. دوازده امامی، سعید. ۱۳۸۶. زراعت و تولید برخی گیاهان دارویی و ادویه‌ای. انتشارات دانشگاه تهران. ص ۳۰۰
  3. نجفی، فرزاد. عبادی، محمدتقی. عباسیان، جلال. ۱۳۹۰. فرآیندهای برداشت، خشک کردن و فرآوری گیاهان دارویی و معطر. انتشارات دانشگاه شهید بهشتی تهران. ۴۸۰ ص
  4. نیکو شیمی

۴-جهانشاهی٬شهره-عصفوری٬محسن-گیاهان دارویی٬نشرمولف ، ٬۱۳۹۶

۵- نیکو شیمی