باز کردن منو اصلی

چهارده معصوم، عنوانی است از سوی شیعیان دوازده‌امامی که آن را از قرآن کریم برای چهارده نفر از بزرگان امت اسلامی به کار می‌ برند. چهارده معصوم در اصطلاح دوازده امامیان، شامل پیامبر بزرگ اسلامحضرت محمد، دخترش فاطمه زهرا و دامادشعلی و فرزندان آنها امام شیعه می‌شوند. شیعیان قائل به این هستند که تمام چهارده معصوم دارای صفت عصمت هستند.عصمت به معنای مصون بودن از هرگونه آلودگی خطا و گناه. دلائل آنها بر عصمت این ۱۴ تن از قرآن کریم معجزه جاوید پیامبر امت اسلام می باشد، که خود به عنوان کلام الاهی و اعجاز رسول مصون از هرگونه خطا و اشتباه است. آیاتی از قبیلاطیعوالله و اطیعوالرسول و اولوالامر منکم که اطاعت از پیامبر و ائمه امت اسلامی را در عرض و هم ردیف اطاعت پروردگار دانسته و بدین وسیله اعلام می دارد که همانطور تبعیت و اطاعت الله واجب هست، تبعیت از رسول مکرم اسلام و ائمه بعد از او نیز لازم و واجب است، و چون محال است خداوند حکیم امر کند به اطاعت انسانی خطاکار و آلوده ، لامحاله پس این ۱۴ تن باید مصون از خطا ، گناه و اشتباه باشند.در برخی روایات شیعه چهارده معصوم معادل اهل بیت دانسته شده‌است.[۱]

شیعه
Hadith Ali.svg
درگاه تشیع
عقاید
فروعنماز • روزه • خمس • زکات • حج • جهاد • امر به معروف و نهی از منکر • تولی • تبری
عقاید برجستهمهدویت: غیبت (غیبت صغرا، غیبت کبراانتظار، ظهور و رجعت • بدا • شفاعت و توسل • تقیه • عصمت • مرجعیت، حوزه علمیه و تقلید • ولایت فقیه • متعه • شهادت ثالثه • جانشینی محمد • نظام حقوقی
شخصیت‌ها
چهارده معصوممحمد • علی • فاطمه • حسن • حسین • سجاد • باقر • صادق • کاظم • رضا • جواد (تقی) • هادی (نقی) • حسن (عسکری) • مهدی
صحابهسلمان فارسی • مقداد بن اسود • میثم تمار • ابوذر غفاری • عمار یاسر • بلال حبشی • جعفر بن ابی‌طالب • مالک اشتر • محمد بن ابوبکر • عقیل • عثمان بن حنیف • کمیل بن زیاد • اویس قرنی • ابوایوب انصاری • جابر بن عبدالله انصاری • ابن‌عباس • ابن مسعود • ابوطالب • حمزه • یاسر • عثمان بن مظعون • عبدالله بن جعفر • خباب بن ارت • اسامة بن زید • خزیمة بن ثابت • مصعب بن عمیر • مالک بن نویره • زید بن حارثه
زنان: فاطمه بنت اسد • حلیمه • زینب • ام کلثوم بنت علی • اسماء بنت عمیس • ام ایمن • صفیه بنت عبدالمطلب • سمیه
رجال و علماکشته‌شدگان کربلا • فهرست رجال حدیث شیعه • اصحاب اجماع • روحانیان شیعه • عالمان شیعه • مراجع تقلید
مکان‌های متبرک
مکه و مسجدالحرام • مدینه، مسجد النبی و بقیع • بیت‌المقدس و مسجدالاقصی • نجف، حرم علی بن ابی‌طالب و مسجد کوفه • کربلا و حرم حسین بن علی • کاظمین و حرم کاظمین • سامرا و حرم عسکریین • مشهد و حرم علی بن موسی الرضا
دمشق و زینبیه • قم و حرم فاطمه معصومه • شیراز و شاه‌چراغ • کاشمر و حمزه بن حمزه بن موسی بن جعفر امامزاده سید مرتضی و آرامگاه سید حسن مدرس • آستانه اشرفیه و سید جلال‌الدین اشرف • ری و حرم شاه عبدالعظیم
مسجد • امامزاده • حسینیه
روزهای مقدس
عید فطر • عید قربان (عید اضحی) • عید غدیر خم • محرّم (سوگواری محرمتاسوعا، عاشورا و اربعین) • عید مبعث • میلاد پیامبر • تولد ائمه • ایام فاطمیه
رویدادها
رویداد مباهله • رویداد غدیر خم • سقیفه بنی‌ساعده • فدک • رویداد خانه فاطمه زهرا • قتل عثمان • جنگ جمل • نبرد صفین • نبرد نهروان • واقعه کربلا • مؤتمر علماء بغداد • حدیث ثقلین • اصحاب کسا • آیه تطهیر • شیعه‌کُشی
کتاب‌ها
قرآن • نهج‌البلاغه • صحیفه سجادیه
کتب اربعه: الاستبصار • اصول کافی • تهذیب الاحکام • من لایحضره الفقیه
مصحف فاطمه • مصحف علی • اسرار آل محمد
وسائل‌الشیعه • بحارالانوار • الغدیر • مفاتیح‌الجنان
تفسیر مجمع‌البیان • تفسیر المیزان • کتب شیعه
شاخه‌ها
دوازده‌امامی (اثنی‌عشری) • اسماعیلیه • زیدیه • غلاه • واقفیه
منابع اجتهاد
کتاب (قرآن) • سنت (روایات پیامبر و ائمه) • عقل • اجماع

شیعیان به‌طور معمول جهت تکریم آن‌ها را با القاب (مانند: امام) و عبارات احترام‌آمیز (مانند: حضرت و سلام و درود فرستادن) خطاب می‌کنند. برای نمونه؛ محمد پیامبر مسلمانان را (حضرت محمد «صلی الله علیه و آله») و دخترش فاطمه را (حضرت فاطمه «سلام الله علیها») و امامان دوازده‌گانه مانند: علی را (حضرت امام علی «علیه السلام») خطاب می‌کنند.

محتویات

شجره‌نامهویرایش

فهرست چهارده معصومویرایش

شماره تصویر خطاطی نام
(کامل /کنیه)
عنوان
(عربی/ترکی)[۲]
تاریخ
ولادت
مرگ
(CE/AH)[۳]
اهمیت زادگاه علت و محل مرگ
و محل به خاک سپاری[۴]
۱  
محمد بن عبدالله

ابو القاسم
رسول‌الله
(فرستاده خدا)

مصطفی
۵۷۰–۶۳۲[۵]
۱۷ربیع‌الاول عام الفیل
پیامبر اسلام مکه، عربستان سعودی مدینه، عربستان سعودی
۲   علی بن ابی‌طالب

أبو الحسن
امیرالمؤمنین
[۶]


المرتضی

(دوست داشته شده)


علی بن ابی‌طالب[۷]
۶۰۰–۶۶۱[۸]
۲۳(پیش از هجرت)–۴۰[۹]
اولین امام شیعه و جانشین پیامبر برای همه شیعیان؛ اهل سنت او را خلیفه چهارم می‌دانند. او تقریباً در همه طریقتهای اسلامی صوفی جایگاه والایی دارد؛ اعضای این طریقت‌ها ارتباطشان با محمد را از طریق او به دست می‌آورند.[۱۰] مکه،
عربستان سعودی[۱۱]
توسط ابن ملجم مرادی، از خوارج، در کوفه ترور شد، او را با شمشیری زهر آلود در هنگام نماز مورد ضربت قرار داد.[۱۲][۱۳]
مدفون در مسجد امام علی در نجف،
عراق.
۳  
فاطمه

ام ابیها
زهرا ۶۰۵ یا ۶۱۵–۶۳۲ یا ۶۳۳[۱۴][۱۵][۱۶]
۱۷ یا ۷ (قبل هجرت)–۱۰ یا ۱۱
سیدة نساء العالمین[۱۷] مکه، عربستان سعودی در جریان مراجعه خلیفه دوم عمر بن خطاب برای اخذ بیعت از علی بن ابی‌طالب که به زد و خورد انجامید از ناحیه سینه (یا پهلو) مجروح و بر اثر همان جراحت جنین درون شکمش سقط و سپس خود وی کشته شد (به واقعه خانه فاطمه مراجعه شود). همچنین مکان دفن او نامعلوم است.
۴   حسن مجتبی

أبو محمد
المجتبی


(برگزیده)


İkinci Ali[۷]
۶۲۴–۶۷۰[۱۸]
۳–۵۰[۱۹]
او بزرگترین نوهٔ زنده محمد، از طریق دخترش فاطمه زهرا بود. حسن در کوفه، به عنوان خلیفه جانشین پدرش شد؛ و براساس پیمان صلح با معاویه پسر ابی‌سفیان، او کنترل بر عراق را واگذار و پس از آن ۷ ماه حکومت کرد.[۲۰] مدینه،
عربستان سعودی[۲۱]
به باور شیعه توسط همسرش به دستور معاویه مسموم شد. مدینه، عربستان سعودی[۲۲]
مدفون در بقیع، مدینه،
عربستان سعودی.
۵   حسین بن علی

أبو عبدالله
سید الشهداء


(سرور شهیدان)


Üçüncü Ali[۷]
۶۲۶–۶۸۰[۲۳]
۴–۶۱[۲۴]
او نوهٔ محمد و برادر حسن بن علی بود. حسین درست بودن خلافت یزید را زیر سؤال بود. نتیجتاً او خانواده اش در نبرد کربلا توسط قوای یزید کشته شدند. پس از این واقعه، سوگواری محرم مراسمی کلیدی در هویت عاشورا شد.[۲۵][۲۶] مدینه،
عربستان سعودی[۲۷]
کشته و سر بریده شده در نبرد کربلا.[۲۸]
مدفون در حرم حسین بن علی در کربلا،
عراق.
۶   علی بن الحسین

أبو محمد
سجاد، زین العابدین


(کسی که دائماً سجده می‌کند، زینت عبادت کنندگان)[۲۹]


Dördüncü Ali[۷]
۶۵۸/۹[۳۰] – ۷۱۲[۳۱]
۳۸[۳۲]–۹۵[۳۳]
نویسندهٔ ادعیهٔ صحیفه سجادیه، که به عنوان «مزامیر آل محمد» مشهور است.[۳۴] مدینه،
عربستان سعودی[۳۵]
بنا بر غالب علمای شیعه، او به دستور خلیفه ولید بن عبدالملک در مدینه، عربستان سعودی مسموم شد.[۳۶]
مدفون در بقیع، مدینه،
عربستان سعودی.
۷   محمد بن علی

أبو جعفر
باقر العلوم


( شکافندهٔ دانش‌ها)[۳۷]


Beşinci Ali[۷]
۶۷۷–۷۳۲[۳۸]
۵۷–۱۱۴[۳۹]
منابع سنی و شیعه هر دو او را از اولین و برجسته‌ترین فقها توصیف می‌کنند، که در دوره اش به شاگردان بسیاری تدریس کرده‌است.[۴۰][۴۱] مدینه،
عربستان سعودی[۴۲]
بنا بر قول برخی از علمای شیعه، او به وسیلهٔ ابراهیم بن ولید بن عبدالله در مدینه، عربستان سعودی به دستور هشام بن عبدالملک مسموم شد.[۴۳]
مدفون در بقیع، مدینه،
عربستان سعودی است.
۸   جعفر بن محمد

أبو عبدالله
الصّادق[۴۴]


(راستگو)


Altıncı Ali[۷]
۷۰۲–۷۶۵[۴۵]
۸۳–۱۴۸[۴۶]
فقه امامیه را تأسیس و کلام شیعه را توسعه داد. او علمای بسیاری را در زمینه‌های گوناگون تربیت کرد، از جمله ابوحنیفه نعمان بن ثابت و مالک بن انس در فقه، واصل بن عطا و هشام بن حکم در کلام اسلامی، و جابر در علوم کیمیا.[۴۷][۴۸] مدینه،
عربستان سعودی[۴۹]
بنا به قول منابع شیعه، او در مدینه، عربستان سعودی به دستور خلیفه ابوجعفر عبدالله منصور مسوم شد.[۵۰]
مدفون در بقیع، مدینه،
عربستان سعودی است.
۹   موسی بن جعفر

أبو الحسن الاول[۵۱]
الکاظم[۵۲]


(آرام)


Yedinci Ali[۷]
۷۴۴–۷۹۹[۵۳]
۱۲۸–۱۸۳[۵۴]
رهبر جمعیت شیعی در دورهٔ انشعاب اسماعیلیان و دیگر شاخه‌ها، پس از درگذشت جعفر صادق.[۵۵] او شبکه‌ای از وکلا را ایجاد کرد که خمس را از جمعیت‌های شیعی در خاورمیانه و خراسان جمع‌آوری می‌کردند. او مقام بالایی در ذکری دارد؛ اعضای این فرقه از طریق او نسبت شان را به محمد می‌رسانند.[۵۶] مدینه،
عربستان سعودی[۵۷]
بنا به باور شیعی در بغداد، عراق به دستور خلیفه هارون‌الرشید زندانی و مسموم شد.
مدفون در حرم کاظمین در بغداد،
عراق.[۵۸]
۱۰   علی بن موسی

أبو الحسن الثانی[۵۹]
الرّضا[۶۰]


(پسندیده)


Sekizinci Ali[۷]
۷۶۵–۸۱۷[۶۱]
۱۴۸–۲۰۳[۶۲]
ولیعهد خلیفه مأمون شد، به خاطر مباحثاتش با علمای مسلمان و غیر مسلمان معروف است.[۶۳] مدینه،
عربستان سعودی[۶۴]
بنا بر منابع شیعی، او در مشهد، ایران به دستور مأمون مسوم شد.
مدفون در حرم علی بن موسی الرضا در مشهد،
ایران است.[۶۵]
۱۱   محمد بن علی

أبو جعفر
الجواد، التّقی[۶۶]


(سخاوتمند، پرهیزکار)


Dokuzuncu Ali[۷]
۸۱۰–۸۳۵[۶۷]
۱۹۵–۲۲۰[۶۸]
در مواجه با خلافت عباسیان به سخاوتمندی و پرهیزکاری مشهور بود. مدینه،
عربستان سعودی[۶۹]
مسمومیت توسط همسر (دختر مأمون) در عراق، به سفارش خلیفه ابواسحاق محمد معتصم.
مدفون در حرم کاظمین در بغداد،
عراق.[۷۰]
۱۲   علی بن محمد

أبو الحسن الثالث[۷۱]
الهادی، النّقی[۷۲]


(راهنما، پیراسته)


Onuncu Ali[۷]
۸۲۷–۸۶۸[۷۳]
۲۱۲–۲۵۴[۷۴]
شبکهٔ وکلا را در جامعهٔ شیعه تقویت کرد. او وکلا را با سفارش‌ها و آموزش‌هایی می‌فرستاد و درعوض، سهم امام از خمس و وجوهات شرعی را دریافت می‌کرد.[۷۵] مدینه،
عربستان سعودی[۷۶]
مسمومیت به دستور ابوعبدالله محمد معتز در سامرا.[۷۷]
مدفون در حرم عسکریین در سامرا،
عراق.
۱۳   حسن عسکری
الحسن بن علی

أبو محمد
العسکری[۷۸]


(ساکن پادگان نظامی)


Onbirinci Ali[۷]
۸۴۶–۸۷۴[۷۹]
۲۳۲–۲۶۰[۸۰]
پس از درگذشت پدرش، معتمد عباسی محدودیت‌هایی برای او در بیشتر دوران زندگی‌اش اعمال کرد. شیعیان به‌خاطر جمعیت و قدرت فزاینده‌شان به‌شدت سرکوب می‌شدند.[۸۱] مدینه،
عربستان سعودی[۸۲]
مسمومیت به دستور ابوعباس محمد معتمد در سامرا.
مدفون در حرم عسکریین در سامرا،
عراق.[۸۳]
۱۴   حجت بن الحسن


أبو القاسم
المهدی، الحجّة، الامام الغائب[۸۴]


(نشانه، ملاک و معیار)


Onikinci Ali[۷]
۸۶۸–تاکنون[۸۵]
۲۵۵–تاکنون[۸۶]
مطابق اعتقادات شیعیان دوازده امامی، صوفیان و برخی مسلمانان سنی، او یک شخصیت تاریخی واقعی است؛ و امام حاضر و مهدی موعود است و با جلوه‌ای مسیح‌گونه و همراه با مسیح بازمی‌گردد. او حکومت حقیقی اسلام را بازسازی خواهدکرد و عدالت و صلح را برای زمین به‌ارمغان خواهدآورد.[۸۷] سامرا،
عراق[۸۸]
بنا به اعتقادات شیعه (مهدویت) او از سال ۸۷۲ قمری زنده است و در غیبت به‌سرمی‌برد. این غیبت تا زمانی که خدا بخواهد ادامه دارد.[۸۹]

پانویسویرایش

  1. آیه تطهیر در تفسیر پیامبر صلی الله علیه و آله
  2. Imam's Arabic titles are used by majority of Twelver Shi'a who use Arabic language as a Sacred language, including Usooli, Akhbari, Shaykhism, and to a lesser extent Alawites. Turkish titles are generally used by Alevism, a fringe Twelver group, who make up around 10% of world Shi'a population. titles for each Imam literally translate as "First Ali", "Second Ali", and so forth. Encyclopedia of Modern Middle East and North Africa. Gale Group. 2004. ISBN 978-0-02-865769-1.
  3. abbreviation CE refers to Common Era Solar calendar, while AH refers to Islamic Hijri lunar calendar.
  4. جز امام دوازدهم
  5. Nasr, ‎Seyyed Hossein, "Muhammad", Encyclopaedia Britannica Online, Encyclopaedia Britannica, Inc. Retrieved on 2008-07-05.
  6. Nasr, “ʿAlī”, Britannica.
  7. ۷٫۰۰ ۷٫۰۱ ۷٫۰۲ ۷٫۰۳ ۷٫۰۴ ۷٫۰۵ ۷٫۰۶ ۷٫۰۷ ۷٫۰۸ ۷٫۰۹ ۷٫۱۰ ۷٫۱۱ Encyclopedia of Modern Middle East and North Africa. Gale Group. 2004. ISBN 978-0-02-865769-1.
  8. Nasr, “ʿAlī”, Britannica.
  9. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 190–192.
  10. Nasr, “ʿAlī”, Britannica.
  11. Nasr, “ʿAlī”, Britannica.
  12. Nasr, “ʿAlī”, Britannica.
  13. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 192.
  14. "Fatimah", Encyclopaedia Britannica Online, Encyclopaedia Britannica, Inc. Retrieved on 2008-07-05.
  15. Ordoni (1990) pp.42–45
  16. Amin. Vol. 4. p.103
  17. Ordoni (1990) p.117
  18. Nasr, “Ḥasan”, Britannica.
  19. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 194–195.
  20. Madelung, “Ḥasan b. ʿAli b. Abi Ṭāleb”, Iranica.
  21. Nasr, “Ḥasan”, Britannica.
  22. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 195.
  23. Nasr, “Al-Ḥusayn ibn ʿAlī”, Britannica.
  24. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 196–199.
  25. Nasr, “Al-Ḥusayn ibn ʿAlī”, Britannica.
  26. Madelung, “Ḥosayn b. ʿAli”, Iranica.
  27. Nasr, “Al-Ḥusayn ibn ʿAlī”, Britannica.
  28. Nasr, “Al-Ḥusayn ibn ʿAlī”, Britannica.
  29. Madelung, “ʿALĪ B. ḤOSAYN B. ʿALĪ B. ABĪ ṬĀLEB”, Iranica.
  30. Madelung, “ʿALĪ B. ḤOSAYN B. ʿALĪ B. ABĪ ṬĀLEB”, Iranica.
  31. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 202.
  32. Madelung, “ʿALĪ B. ḤOSAYN B. ʿALĪ B. ABĪ ṬĀLEB”, Iranica.
  33. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 202.
  34. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 202.
  35. Madelung, “ʿALĪ B. ḤOSAYN B. ʿALĪ B. ABĪ ṬĀLEB”, Iranica.
  36. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 202.
  37. Madelung, “BĀQER, ABŪ JAʿFAR MOḤAMMAD”, Iranica.
  38. Madelung, “BĀQER, ABŪ JAʿFAR MOḤAMMAD”, Iranica.
  39. Madelung, “BĀQER, ABŪ JAʿFAR MOḤAMMAD”, Iranica.
  40. Madelung, “BĀQER, ABŪ JAʿFAR MOḤAMMAD”, Iranica.
  41. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 203.
  42. Madelung, “BĀQER, ABŪ JAʿFAR MOḤAMMAD”, Iranica.
  43. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 202.
  44. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 203–204.
  45. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 203–204.
  46. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 203–204.
  47. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 203–204.
  48. Nasr, “Wāṣil ibn ʿAṭāʾ”, Britannica.
  49. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 203–204.
  50. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 203–204.
  51. Madelung, “ʿALĪ AL-REŻĀ”, Iranica.
  52. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 205.
  53. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 205.
  54. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 205.
  55. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 78.
  56. Sachedina (1988), pp.53–54
  57. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 205.
  58. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 205.
  59. Madelung, “ʿALĪ AL-REŻĀ”, Iranica.
  60. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 205–207.
  61. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 207.
  62. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 207.
  63. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 207.
  64. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 207.
  65. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 207.
  66. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 207.
  67. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 207.
  68. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 207.
  69. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 207.
  70. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 207.
  71. Madelung, “ʿALĪ AL-HĀDĪ”, Iranica.
  72. Madelung, “ʿALĪ AL-HĀDĪ”, Iranica.
  73. Madelung, “ʿALĪ AL-HĀDĪ”, Iranica.
  74. Madelung, “ʿALĪ AL-HĀDĪ”, Iranica.
  75. Madelung, “ʿALĪ AL-HĀDĪ”, Iranica.
  76. Madelung, “ʿALĪ AL-HĀDĪ”, Iranica.
  77. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 208–209.
  78. Halm, “ʿASKARĪ”, Iranica.
  79. Halm, “ʿASKARĪ”, Iranica.
  80. Halm, “ʿASKARĪ”, Iranica.
  81. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 209–210.
  82. Halm, “ʿASKARĪ”, Iranica.
  83. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 209–210.
  84. Nasr, “Muḥammad al-Mahdī al-Ḥujjah”, Britannica.
  85. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 210–211.
  86. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 210–211.
  87. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 211–214.
  88. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 210–211.
  89. Tabatabaee, Shi'ite Islam, 210–211.

منابعویرایش

  • فضائل و سیره چهارده معصوم (ع)، علامه حسن‌زاده
  • شجره طیبه، سید محسن حجازی‌زاده

پیوند به بیرونویرایش