تویوتومی هیده‌یوشی

در این نام ژاپنی، «تویوتومی» نام خانوادگی است.

تویوتومی هیده‌یوشی (به ژاپنی: 豊臣 秀吉 Toyotomi Hideyoshiهاشیبا هیده‌یوشی (به ژاپنی: 羽柴 秀吉 Hashiba Hideyoshi) (۲ فوریه ۱۵۳۶–۱۸ سپتامبر ۱۵۹۸) یکی از دایمیوهای ژاپن در دوران آشوب‌زده سنگوکو بود که میان جناح‌های سیاسی کشور همبستگی ایجاد کرد و به جنگ داخلی پایان داد. دوران فرمانروایی هیده‌یوشی را اغلب دوره آزوچی–مومویاما می‌خوانند که از نام قلعه شخصی او قلعه مومویاما گرفته شده‌است. در میان میراث‌های فرهنگی که از او به یادگار مانده، یکی هم محدود کردن اجازه حمل سلاح فقط به افراد طبقه سامورایی بود. وی جانشین اودا نوبوناگا بود.

تویوتومی هیده‌یوشی، سارو، توکیچیرو
Toyotomi hideyoshi.jpg
پرتره‌ای از تویوتومی هیده‌یوشی (۱۶۰۱)
کانپاکو
مشغول به کار
۱۵۸۵ – ۱۵۹۱
در زمانِامپراتور اوگیماچی
امپراتور گو-یوزی
پس ازنیجو آکیزانه
پیش ازتویوتومی هیده‌تسوگو
دایجو-دایجین
مشغول به کار
۱۵۸۷ – ۱۵۹۸
در زمانِامپراتور گو-یوزی
پس ازکونوئه ساکی‌هیسا
پیش ازکونوئه موتوهیرو
اطلاعات شخصی
زاده۲ فوریهٔ ۱۵۳۶
یا ۲۶ مارس ۱۵۳۷
ناکامورا-کو، ناگویا
درگذشت۱۸ سپتامبر ۱۵۹۸(1598-09-18)
(سن ۶۱ یا ۶۲)
قلعه فوشیمی
ملیتژاپنی
همسر(ان)همسر اصلی اونه
همسر غیراصلی یودو دونو و دیگران
مذهباحتمالاً بوداگرایی نیچیرن
نشان خاندان تویوتومی

وضعیت زمانهویرایش

نوشتار وابسته: تاریخ ژاپن
 
سه وحدت‌دهنده ژاپن، از چپ به راست اودا نوبوناگا، تویوتومی هیده‌یوشی، توکوگاوا ایه‌یاسو

دوره سنگوکو (۱۶۰۰–۱۴۶۷ میلادی) یا دوره جنگ‌های داخلی ژاپن از میانه‌های قرن پانزدهم تا آغاز قرن هفدهم به درازا کشید. در این دوره گکوکوجو (از لحاظ لغوی به معنای براندازی و فراتر رفتن از مافوق) رواج یافت و کسانی که از نظر مقام اجتماعی فرودست بوده اما در جنگیدن مهارت داشتند، با پیروزی در نبردها، موفق به در دست گرفتن قدرت در یک منطقه شدند. بدین ترتیب بسیاری از شوگو‌ها یا فرمانداران محلی برانداخته شده و جای خود را به دایمیوهای پرقدرت دورهٔ سنگوکو (امیران محلی) دادند. دایمیوهای سنگوکو هرکدام با برپایی جنگ‌ها، تلاش می‌کردند وسعت منطقه تحت نفوذ خود را افزایش دهند. هدف نهایی آن‌ها یکپارچه کردن ژاپن، براندازی شوگون‌سالاری آشیکاگا و نشستن برجای این خاندان بود.[۱] دورهٔ پایانی سنگوکو، آزوچی–مومویاما (۱۵۶۸ تا ۱۶۰۰ میلادی) نامیده می‌شود. در این دوره پایهٔ وحدت ملی در ژاپن بنیان گذاشته شد. ابتدا اودا نوبوناگا کوشید تا از لحاظ سیاسی کشور را یکپارچه کند و بر یک‌سوم کشور تسلط یافت. سپس جانشین او تویوتومی هیده‌یوشی زبده‌ترین ژنرال ارتش وی، به آرزوی او جامهٔ عمل پوشاند و تمام کشور را متحد کرد.[۲] عنوان دوره آزوچی–مومویاما از نام قلعه‌های آزوچی (متعلق به اودا نوبوناگا)، و مومویاما (نام دیگر قلعه فوشیمی) (متعلق به تویوتومی هیده‌یوشی) گرفته شده‌است.[۳]

پیشینه خانوادگی و سال‌های ابتداییویرایش

پیشینه خانوادگی هیده‌یوشی چندان روشن نیست و اطلاعات متناقضی دربارهٔ آن وجود دارد. بر اساس کتاب تاریخی «تایکوسوجوکی» هیده‌یوشی در سال ۱۵۳۶ در ناحیه آیچی، ولایت اُواری (امروزه منطقهٔ ناکامورا در شهر ناگویا در استان آیچی) متولد شده، نام مادرش ناکا و نام پدرش کینوشیتا یائه‌مون بوده‌است. همچنین شغل پدر او آشیگارو (سرباز پیاده تفنگ‌دار) و در خدمت اودا نوبوهیده (پدر اودا نوبوناگا) ذکر شده‌است. اما به علت همزمان بودن تاریخ مرگ پدر هیده‌یوشی و ورود تفنگ به ژاپن توسط پرتغالی‌ها در سال ۱۵۴۳ صحت این گفته مورد تردید است. در کتاب تاریخی دیگری بنام «تویوکاگامی» نوشتهٔ تاکه‌ناکا شیگه‌کادو (۱۶۳۱–۱۵۷۳)، محل تولد یکسان است و ذکر شده که هیده‌یوشی از طبقات فقیر بوده اما نام پدر و مادر او در این کتاب نامشخص است. در کتاب تایکوکی زمان تولد ۶ فوریه ۱۵۳۷ ذکر شده و این تاریخ بیشتر مورد قبول محققان است. همچنین در این کتاب آمده که نام خانوادگی «کینوشیتا» نام خانوادگی پدر همسر اصلی او اونه بوده و همین موضوع در بین محققان این تردید را به وجود آورده که شاید هیده‌یوشی به علت پایین بودن طبقه اجتماعی به رسم آن زمان فاقد نام خانوادگی بوده و نام «کینوشیتا» را از پدر خود به ارث نبرده بلکه پس از ازدواج نام خانوادگی پدرزنش را بر خود گذاشته‌است. در کتاب تاریخ ژاپن نوشتهٔ لوئیس فرویس، آمده هیده‌یوشی فرزند کشاورز فقیری بوده‌است.[۴]

در مورد دوران کودکی او این روایت بسیار رایج است که مادر او ناکا پس از مرگ پدر هیده‌یوشی با چیکو آمی ازدواج مجدد می‌کند. هیده‌یوشی با ناپدریش ناسازگاری داشته و همواره تحت آزار قرار می‌گرفته به همین علت در سن ۱۵ سالگی مقداری مال به عنوان ارث پدری گرفته و به امید اینکه یک سامورایی شود خانه را ترک می‌کند. پس از آن وی مدتی به فروش سوزن مشغول بوده‌است.[۵]

شغل‌های اولیهویرایش

هیده‌یوشی در سن ۱۶ سالگی از ولایت خود خارج شد و برای اینکه بتواند یک سامورایی شود راهی سونپو مقر دایمیوی پرقدرت شرق ژاپن، ایماگاوا یوشیموتو شد. در هنگام گذر از ولایت مابین یعنی ولایت توتومی به یکی از خدمتگذاران خاندان ایماگاوا بنام ماتسوشیتا یوکی‌تسونا برخورد. یوکی‌تسونا از او خواست تا برای او کار کند. هیده‌یوشی به مدت دو سال در خدمت یوکی‌تسونا بود سپس در سن ۱۸ سالگی بار دیگر به ولایت اُواری برگشت. برای بازگشت او دو دلیل متفاوت در کتاب‌های تاریخی مطرح شده‌است. در تایکو سوسه‌ایکی آمده به دلیل اینکه هیده‌یوشی بسیار در کارش دقیق و کوشا بود، حسادت دیگران را برانگیخته و مورد آزار و اذیت همکاران خود قرار گرفته‌است. به همین علت وی بعد از گرفتن مقداری پول از اربابش به ولایتش برگشته اما در هوآن تایکوکی ذکر شده که هیده‌یوشی مقداری پول از یوکی‌تسونا برای خرید جنس به امانت گرفته و با همان پول به ولایت اُواری برگشته است.[۶]

هیده‌یوشی پس از بازگشت به ولایت اُواری با واسطهٔ یکی از آشنایانش به خدمت اودا نوبوناگا در می‌آید. در ابتدا وظیفه او کمک به سوار شدن اربابش بر اسب یا گذاشتن صندل (کفش) جلویٍ پای نوبوناگا بوده تا اینکه بر اساس داستان‌های رایج، یک بار که نوبوناگا در هوای سرد زمستانی هنگام خارج شدن از داخل محل اقامتش می‌بیند که هیده‌یوشی صندل او را به سینه خود فشرده تا آن را گرم کند، تحت تأثیر ملاحظه‌کاری هیده‌یوشی قرار می‌گیرد و او را آشیگارو (سرباز پیاده تفنگ‌دار) می‌کند و پس از گذشت چند سال بخاطر جدی بودن در کارش در رأس آشیگاروهای خاندان اودا قرار می‌گیرد. نوبوناگا به شوخی معمولاً او را «سارو» (به معنی میمون) خطاب می‌کرده‌است به همین علت «سارو» به عنوان لقب تویوتومی شناخته می‌شود.[۷]

نخستین ازدواجویرایش

در سال ۱۵۶۱ هیده‌یوشی پس از هفت سال خدمت در خاندان اودا و در سن ۲۵ سالگی، با دختر یکی از ملازم نظامی نوبوناگا، بنام اونه ازدواج کرد. اونه در آن زمان ۱۴ سال داشت و با وجود اینکه مادرش به علت تفاوت طبقاتی مخالفت این ازدواج بود با هیده‌یوشی ازدواج عاشقانه کرد. در آن دوره این نوع ازدواج امری بسیار نادر بود. از این ازدواج هیچ فرزندی حاصل نشد.[۸]

ملازمی اودا نوبوناگا (۱۵۸۲–۱۵۵۸)ویرایش

 
در این نقشه متعلق به سال ۱۵۴۸، ولایت اُواری با رنگ صورتی و ولایت مینو (منطقه متعلق به خاندان سایتو) با رنگ قرمز نشان داده شده‌است. در این سال یک قرارداد سیاسی بین دو خاندان اودا و سایتو بسته شد.

تصرف ولایت مینوویرایش

در ۱۵۵۶ سایتو دوسان، پدرزن نوبوناگا، در نبرد ناگارا-گاوا در مقابل پسرش سایتو یوشیتاتسو قرار گرفت و در این جنگ کشته شد. سایتو دوسان قبل از مرگ، دامادش نوبوناگا را وارث خود قرار داد.[۹] در ۱۵۶۱ سایتو یوشیتاتسو (رهبر خاندان سایتو و برادرزن نوبوناگا) درگذشت و پسرش سایتو تاتسواوکی جانشین وی شد. نوبوناگا بهانهٔ حمله را انتقام قتل پدرزنش از نوه و وارثِ قاتل او اعلام کرد و به ولایت مینو حمله کرد. در ۱۵۶۷ نیروهای نوبوناگا به هدف نابودی سایتو تاتسواوکی به محاصره قلعه اینابایاما و محل اقامت تاتسواوکی دست زدند.[۱۰] هیده‌یوشی به عنوان یک مذاکره‌کننده بسیار موفق بود. در سال ۱۵۶۴، وی موفق شد عمدتاً با رشوه، تعدادی از جنگ‌سالاران مینو و صاحبان دژهای اطراف محاصره قلعه اینابایاما را متقاعد کند تا به خاندان سایتو پشت کنند. از جمله استراتژیست خاندان سایتو، تاکه‌ناکا شیگه‌هارو نزدیک شد و آنها را متقاعد کرد که به نوبوناگا محلق شوند. در سال ۱۵۶۶ به هیده‌یوشی دستور داده شد تا قلعه ای را در نزدیکی قلعه اینابایاما بسازد. هیده‌یوشی از قسمت‌های از پیش ساخته چوبی برای ساختن قلعه استفاده می‌کرد و آن را از طریق رودخانه به محل ساخت قلعه سونوماتا می‌رساند. کار ساخت آنقدر سریع تمام شد که این تصور را ایجاد کرد که یک شبه انجام شده‌است. داستان ساخته شدن یک شبه قلعه سونوماتا در اهون تایکوکی ذکر شده و احتمال صحت تاریخی آن ضعیف است. پیروزی آسان نوبوناگا در محاصره قلعه اینابایاما در سال ۱۵۶۷ بیش از همه در اثر تلاش‌های هیده‌یوشی بود. وی با وجود منشأ دهقانی خود، به یکی از برجسته‌ترین ژنرال‌های نوبوناگا تبدیل شد.[۱۱]

نابودی خاندان آزای و آساکوراویرایش

 
نقشه عقب‌نشینی اودا نوبوناگا در محاصره کانگاساکی (۱۵۷۰)

در ۱۵۶۸ میلادی، نوبوناگا پایتخت را تسخیر کرد. در آوریل ۱۵۷۰ نوبوناگا از تمامی دایمیوهای اطراف پایتخت درخواست کرد که به منظور ادای احترام به امپراتور و شوگون در پایتخت حضور یابند. در واقع نوبوناگا به این بهانه می‌خواست دریابد که چه کسانی از امر وی سرپیچی می‌کنند و بدین وسیله دوست را از دشمن تفکیک دهد. تنها کسی که به دعوت وی پاسخ نداد آساکورا یوشی‌کاگه دایمیوی ولایت اچیزن بود. خاندان آساکورا همواره با خاندان آشیکاگا روابط دوستانه‌ای داشتند و شوگون قبل از اینکه از نوبوناگا درخواست لشکرکشی به پایتخت کند از آساکورا یوشی‌کاگه درخواست کمک کرده بود، اما یوشی‌کاگه به علت درگیری در جنگ‌های داخلی فرصت یاری رساندن به شوگون را نداشت. نوبوناگا نگران بود که یوشی‌کاگه با شوگون جدید متحد شده و علیه وی اقدام کنند؛ به همین جهت به‌سرعت حمله به قلمرو خاندان آساکورا در ولایت اچیزن را آغاز کرد. در این حمله سپاه توکوگاوا ایه‌یاسو نیز با سپاه وی همراه بود. اودا توانست در روز ۳۰ مه، یکی از قلعه‌های مهم خاندان آساکورا، قلعه کانگاساکی را متصرف شود.[۱۲]

مسیری که او انتخاب کرده بود از قلمروی خاندان آزای، ولایت اومی، می‌گذشت. سپس نوبوناگا به قصد تصرف قلعه اصلی این خاندان، قلعه ایچیجودانی، سپاهش را به حرکت درآورد. نوبوناگا خواهرش اوایچی را به عقد آزای ناگاماسا (دایمیوی ولایت اومی) درآورده و با این ولایت روابط سیاسی برقرار کرده بود. از طرف دیگر خاندان آزای با خاندان آساکورا از قدیم روابط گرمی داشتند و هم‌پیمان بودند.[۱۳] در حین حرکت به اطلاع نوبوناگا رساندند که آزای ناگاماسا به وی خیانت کرده و به یاری خاندان آساکورا شتافته و سپاهش را به قصد حمله به نوبوناگا به حرکت درآورده است. بدین صورت نوبوناگا از طرف غرب و شرق و جنوب مورد محاصره قرار گرفت (در سمت شمال وی دریا بود). در این هنگام نوبوناگا که نگران شکست و عواقب آن ازجمله سقوط پایتخت به دست سپاه مشترک آزای–آساکورا بود، دست به اقدام عجیبی زد. او خود به همراه چند سپاهی دیگر از منطقه به‌طور پنهانی عقب‌نشینی کرد و هیده‌یوشی و متحدش توکوگاوا ایه‌یاسو را در منطقه باقی گذاشت. پس از آن خود را به پایتخت رسانده و به تجدید قوا و جمع‌آوری سپاه پرداخت.[۱۴] در کتاب تاریخی شینچوکو کی، ذکر شده است که نوبوناگا، هیده‌یوشی را به عنوان جانشین خود و رهبری سپاه در قلعه کانگاساکی قرار داده است اما در بقیه منابع تاریخی نام آکچی میتسوهیده و ایکدا کاتسوماسا نیز به عنوان فرمانده به چشم می‌خورد. در نهایت هیده‌یوشی توانست با تلفاتی کم باقیمانده سپاه را از منطقه مورد محاصره خارج کند.[۱۵]

در ۳۰ ژوئیه ۱۵۷۰، نوبوناگا با سپاهی که تدارک دیده بود، دوباره به ولایت اومی بازگشت. همراه با سپاه متحد توکوگاوا ایه‌یاسو، توانست در نبرد آنه‌گاوا، سپاه متحد خاندان آزای و آساکورا را شکست دهد. پس از شکست در نبرد آزای ناگاماسا به قلعه اودانی گریخت و در این قلعه پناه گرفت.[۱۶]

در ژوئیه سال ۱۵۷۳ هیده‌یوشی محاصره اودانی شرکت داشت. این محاصره به شکست ناگاماسا شوهر خواهر نوبوناگا و هاراکیری وی منجر شد اما سه فرزند دختر او (یودو دونو، اوهاتسو، اوایو) به همراه همسرش اوایچی در پناه نوبوناگا قرار گرفتند. پس از این پیروزی، نوبوناگا، هیده‌یوشی را به عنوان دایمیو (ارباب/امیر محلی) در سه ناحیه در بخش شمالی ولایت اومی منصوب کرد. در ابتدا، هیده‌یوشی مقر قبلی خاندان آزای در قلعه اودانی مستقر شد اما بعد قلعه ناگاهاما را در کنار دریاچه بیوا ساخت و سال بعد به آنجا نقل مکان کرد.[۱۷] سپس هیده‌یوشی وی نام خود را به «هاشیبا هیده‌یوشی» (羽 柴 秀吉) تغییر داد. نام خانوادگی جدید شامل دو کانجی بود که هر یک از آن یک قسمت از نام خانوادگی دو ملازم پرقدرت نوبوناگا یعنی، نیوا ناگاهیده (丹 長秀) و شیباتا کاتسوایه (田 勝家) اقتباس شده بود.[۱۸]

نابودی خاندان تاکداویرایش

هیده‌یوشی در سال ۱۵۷۳ در محاصره ناگاشیما شرکت کرد. حمله در پاییز انجام شد به علت بارش باران نیروی پیاده وی نتوانست از تفنگ استفاده کند و نوبوناگا در پی شکست به قلعه گیفو بازگشت.

در سال ۱۵۷۵، هیده‌یوشی در نبرد ناگاشینو با خاندان تاکدا جنگید.

حمله به جنوبویرایش

در سال ۱۵۷۶، نوبوناگا، هیده‌یوشی را به قلعه قلعه هیمه‌جی فرستاد تا منطقه چوگوکو را که تحت سلطهٔ خاندان موری بود، فتح کند. هیده‌یوشی سپس در نبرد تدوریگاوا (۱۵۷۷)، محاصره میکی (۱۵۷۸)، محاصره ایتامی (۱۵۷۹) و نبرد قلعه تاکاماتسو (۱۵۸۲) شرکت کرد.

جنگ بر سر جانشینی نوبوناگاویرایش

 
در گردهمایی کیوسو، هیده‌یوشی نوه اودا نوبوناگا را بر دوش گرفته و وی را جانشین پدربزرگش اعلام می‌کند.

در ۲۱ ژوئن سال ۱۵۸۲ اودا نوبوناگا متحد و حامی وی توسط آکچی میتسوهیده در شورشی (حادثه معبد هوننو) به قتل رسید. در این زمان هیده‌یوشی مشغول نبرد در جنوب ژاپن بود و قلعه تاکاماتسو که توسط خاندان موری کنترل می‌شد، را محاصره کرده بود.

حمله به خاندان موری به دستور اودا نوبوناگا انجام شده بود. در شب ۲۲ ژوئن یک روز پس از مرگ نوبوناگا در حادثه معبد هوننو هیده‌یوشی توانست قاصد آکچی میتسوهیده را دستگیر کند. این قاصد به منظور دادن خبر مرگ نوبوناگا و جلب حمایت خاندان موری فرستاده شده بود. هیده‌یوشی تصمیم گرفت هر چه زودتر برای مجازات و مقابله با آکچی میتسوهیده به این محاصره خاتمه بدهد. وی با مخفی نگه داشتن خبر مرگ نوبوناگا از خاندان موری توانست با خاندان موری صلح کند و به نبرد قلعه تاکاماتسو پایان داد. سپس وی به همراه سپاه ۴۰ هزار نفری‌اش به سرعت از قلعه تاکاماتسو در ولایت بیچو جهت برانداختن آکچی میتسوهیده عازم کیوتو شد و توانست مسافت ۲۰۰ کیلومتر را تنها به مدت ۱۰ روز طی کند. وی توانست میتسوهیده را در نبرد یامازاکی شکست دهد و به قتل رساند. سرعت عمل هیده‌یوشی بقدری بود که تمام این عملیات تنها دوازده روز پس از مرگ نوبوناگا انجام شد و در نتیجه هیده‌یوشی توانست با انتقام‌گیری سریع، خود را به عنوان جانشین نوبوناگا مطرح کند.[۱۹]

پس از مرگ اودا نوبوناگا در حادثه معبد هوننو بر سر تعیین جانشینی نوبوناگا یک گردهمایی در روز ۱۶ اوت ۱۵۸۲ در قلعه کیوسو برگزار شد. پسر سوم نوبوناگا، اودا نوبوکاتسو (۱۵۵۸ – ۱۶۳۰) و پسر دوم وی اودا نوبوتاکا (۱۵۵۸–۱۵۸۳) در اصل دو نامزد اصلی برای جانشینی پدرشان بودند اما هیده‌یوشی اصرار داشت چون اودا نوبوتادا پسر ارشد نوبوناگا در حادثه معبد هوننو جان خود را از دست داده، پسر ارشد نوبوتادا که در آن زمان سه ساله بود و اودا هیده‌نوبو (۱۶۰۵–۱۵۸۰) نام داشت، باید جانشین پدربزرگش شود. در نهایت تصمیم بر این شد که نوه نوبوناگا به عنوان جانشین و رهبر خاندان اودا انتخاب شود و دو عموی وی وظیفه نظارت بر وی را تا رسیدن به سن بلوغ برعهده داشته باشند.

در ۱۵۸۳ جنگی بر سر تعیین فرمانروایی ژاپن بین تویوتومی هیده‌یوشی و شیباتا کاتسوایه، قدرتمندترین ژنرال نوبوناگا، درگرفت. کاتسوایه از اودا نوبوتاکا (۱۵۸۳–۱۵۵۸) سومین پسر اودا نوبوناگا برای جانشینی پدرش پشتیبانی می‌کرد. ایه‌یاسو طرف هیچ‌یک از طرفین درگیر را نگرفت. هیده‌یوشی، کاتسوایه را در نبرد شیزوگاتاکه مغلوب کرد، و پسر سوم نوبوناگا توسط برادر بزرگترش و هیده‌یوشی مجبور به هاراکیری شد. هیده‌یوشی با این پیروزی به جانشین نوبوناگا و قدرتمندترین دایمیوی ژاپن مبدل شد.[۲۰]

 
ژاپن در سال ۱۵۸۴ (نبرد کوماکی و ناگاکوته)
بنفش (شمال شرقی): داته هارومونه
آبی: اوئه‌سوگی کاگه‌کاتسو
قرمز: تویوتومی هیده‌یوشی
فیروزه‌ای: توکوگاوا ایه‌یاسو (شامل پنج ولایت کای، شینانو، میکاوا، توتومی و سوروگا)
زرد: موری تروموتو
سبز (شرق): هوجو اوجیماسا
سبز (غرب): چُوسُوکابه مُوتُوچیکا
آبی (جنوب): شیمازو تاکاهیسا

نبرد کوماکی و ناگاکوتهویرایش

در بهار سال ۱۵۸۴ اودا نوبوکاتسو، پسر دوم اودا نوبوناگا، از ایه‌یاسو درخواست کرد که در برابر هیده‌یوشی از او حمایت کند. این اقدامی خطرناک بود که می‌توانست به نابودی خاندان توکوگاوا بینجامد. نیروهای توکوگاوا به سمت قلعهٔ اجدادی خاندان اودا در اُواری حرکت کردند. هیده‌یوشی نیز با فرستادن ارتشی به آن جا این حمله را پاسخ داد. نبرد کوماکی و ناگاکوته تنها نبرد بین دو متحدکنندهٔ بزرگ ژاپن یعنی ایه‌یاسو و هیده‌یوشی است. این لشکرکشی چندین ماه بدون نتیجه‌ای قطعی ادامه داشت تا اینکه هیده‌یوشی درصدد مذاکره با ایه‌یاسو برآمد. هیده‌یوشی در ابتدا توانست اودا نوبوکاتسو را که برخلاف پدرش مردی سست اراده بود، متقاعد به صلح و سازش کند. سپس به ایه‌یاسو پیشنهاد آتش‌بس داد. ایه‌یاسو که بهانهٔ خود را برای ادامه نبرد از دست داده بود، پیشنهاد صلح را پذیرفت. به عنوان قسمتی از قرارداد، پسر دوم ایه‌یاسو «اوگی مارو» (یوکی هیده‌یاسو) به فرزندخواندگی هیده‌یوشی درآمد.[۲۱]

آغاز قدرت‌گیری (۱۵۸۲–۱۵۸۵)ویرایش

ساخت قلعه اوساکاویرایش

 
نمایی از قلعهٔ اوساکا و دورنمای شهر اوساکا در ژاپن. این قلعه نقش مهمی در یک‌پارچگی ژاپن در دوره آزوچی–مومویاما ایفا نمود.

در سال ۱۵۸۳، هیده‌یوشی ساخت قلعه اوساکا را آغاز کرد. این قلعه در محل معبد ایشی‌یاما هونگان که توسط نوبوناگا تخریب شده‌است، ساخته شده‌است.

رسیدن به بالاترین مقام کشوریویرایش

در سال ۱۵۸۵ هیده‌یوشی توانست مقام کانپاکو را کسب کند. کانپاکو به مقامی گفته می‌شد که به‌جای امپراتور ژاپن؛ سیاست را در ژاپن اداره می‌کرد. کانپاکو بالاترین مقام در دولت به‌شمار می‌رفت و از لحاظ نظری یک نوع مشاور ارشد برای امپراتور بود. نخستین کانپاکوی سامورایی تاریخ ژاپن، هیده‌یوشی بود. هیده یوشی تا سال ۱۵۹۱ این مقام را عهده‌دار بود. علاوه بر آن دو سال بعد به مقام دایجو-دایجین (صدرالاعظمی ژاپن) نیز رسید و تا هنگام مرگ این مقام را برعهده داشت.

تابع کردن توکوگاوا ایه‌یاسوویرایش

هیده‌یوشی بدین ترتیب از لحاظ قدرت اجرایی در بالاترین مقام کشوری قرار گرفت. پس از آن موری تروموتو دایمیوی ولایت آکی و چوسوکابه موتوچیکا دایمیوی ولایت توسا مقاومت را بی‌فایده دیدند و اطاعت او را پذیرفتند و تنها سه دایمیوی پرقدرت هوجو اوجیماسا، داته ماسامونه و شیمازو یوشی‌هیسا مستقل باقی ماندند. از طرف دیگر هیده‌یوشی با مشکل دیگری نیز مواجه بود. ایه‌یاسو، که بعد از او دومین دایمیوی پرقدرت ژاپن بود، به دلایل امنیتی و سیاسی به دعوت او برای رفتن به مقر او در قلعه اوساکا و ادای سوگند وفاداری پاسخ مثبت نمی‌داد. هیده‌یوشی نیاز داشت تا اعتماد ایه‌یاسو را جلب کند. ایه‌یاسو بعد از کشتن همسر اصلی‌اش همچنان بدون داشتن همسر اصلی زندگی می‌کرد. این نکته توجه هیده‌یوشی را جلب کرد و او را واداشت دست به اقدام عجیبی بزند؛ هیده‌یوشی خواهر کوچکتر خود آساهی هیمه را مجبور کرد تا از شوهرش طلاق بگیرد و با فرستادن خواهرش به نزد ایه‌یاسو به او پیشنهاد داد تا با خواهرش ازدواج کند.[۲۲] ایه‌یاسو در این زمان ۴۵ سال داشت و یک سال از آساهی هیمه بزرگتر بود. از آنجائیکه در صورت رد این پیشنهاد احتمال بروز درگیری نظامی با هیده‌یوشی می‌رفت، ایه‌یاسو به ناچار به خواسته هیده‌یوشی عمل کرد و آساهی هیمه را به عنوان همسر اصلی خود پذیرفت ولی برخلاف انتظار هیده‌یوشی باز به دعوت او پاسخ مثبت نداد. هیده‌یوشی که تا رسیدن به هدف دست بردار نبود، این بار مادر خود را به عنوان گروگان نزد ایه‌یاسو فرستاد. ایه‌یاسو که از علاقه بسیار او به مادرش خبر داشت، تصمیم گرفت به خواست هیده‌یوشی عمل کند. او به قلعه اوساکا رفت و در ضیافتی که در آن بسیاری از دایمیوها شرکت داشتند، در مقابل هیده‌یوشی سر فرودآورده و ادای احترام و وفاداری کرد.[۲۳]

اوج قدرت (۱۵۸۵–۱۵۹۲)ویرایش

 
نقشه فتح ژاپن توسط نوبوناگا و هیده‌یوشی

جنگ‌های وحدتویرایش

هیده‌یوشی در ماه دهم سال ۱۵۸۵ خطاب به دایمیوهای کیوشو در جنوب ژاپن و ماه دوازدهم در سال ۱۵۸۷ خطاب به دایمیوهای کانتو و ولایت موتسو و دِوا در شمال ژاپن فرمان سوبوجی به معنی «فرمان همه در حالت صلح» را صادر کرد و به موجب این فرمان دایمیوها از انجام نبرد برای گسترش قلمرو و مقاصد شخصی خود منع شدند. این فرمان را هیده‌یوشی پس از رسیدن به مقام کانپاکو و بنام امپراتور گو-یوزی صادر کرد. بر اساس این فرمان تمام دایمیوها سراسر کشور موظف شدند که از هیده‌یوشی به عنوان بالاترین مقام اجرایی کشور تبعیت و اطاعت کنند. پس از این فرمان مجازات‌های سنگینی از قبیل اعدام تمامی اعضای خانواده یا مصادره اموال برای کسانی که از این فرمان سرکشی کرده بودند اعمال شد. سه خاندانی که از این فرمان سرپیچی کردند عبارتند بودند از خاندان شیمازو، خاندان داته و خاندان هوجو.

حمله به کیوشوویرایش

خاندان شیمازو، در جنوب ژاپن که برای به تبعیت درآوردن آنها لشکرکشی کیوشو (۱۵۸۵–۱۵۸۶) توسط هیده‌یوشی انجام و منجر به تصرف این قسمت از ژاپن توسط هیده‌یوشی شد.

به تابعیت درآوردن داته ماسامونهویرایش

خاندان داته در ولایت موتسو در شمال ژاپن، هر چند نافرمانی رهبر این خاندان به انجام لشکرکشی از طرف هیده‌یوشی منجر نشد ولی بسیاری از زمین‌های رهبر این خاندان داته ماسامونه مصادره شد.

نابودی خاندان هوجوویرایش

خاندان هوجو در منطقه کانتو که منجر به محاصره اوداوارا (۱۵۹۰) توسط هیده‌یوشی شد. در ۱۵۹۰ هیده‌یوشی به آخرین دایمیو مستقل ژاپن هوجو اوجیماسا حمله برد. خاندان هوجو بر هشت استان ژاپن که جملگی در شرق این کشور قرار داشتند حکمرانی می‌کرد. هیده‌یوشی به آن‌ها دستور داد تا قدرت او را به عنوان بزرگترین دایمیو بپذیرند و آن‌ها سرپیچی کردند. هیده‌یوشی به مواضع متعددی از خاندان هوجو حمله‌ور شد. ایه‌یاسو علی‌رغم دوست و متحد بودن با اوجیماسا با یک سپاه ۳۰۰۰۰ نفری به سپاه عظیم ۱۶۰۰۰۰ نفری هیده‌یوشی ملحق شد و با یکدیگر در محاصره اوداوارا (۱۵۹۰) شرکت کردند. بیشتر نیروهای هوجو در قلعهٔ تحت محاصرهٔ اوداوارا بودند. ارتش هیده‌یوشی پس از شش ماه قلعه را تسخیر کرد و رهبران خاندان هوجو خودکشی کردند.[۲۴]

پس از این پیروزی هیده‌یوشی به ایه‌یاسو پیشنهاد عجیبی داد. او ۶ ولایت خاندان هوجو شامل ولایت‌های کوزوکه، ایزو، ساگامی، موساشی، شیموسا و کازوسا را در برابر ۵ ولایت تحت کنترل ایه‌یاسو به او پیشنهاد کرد. هدف هیده‌یوشی از این پیشنهاد دور نگاه داشتن ایه‌یاسو از مناطق نزدیک به پایتخت و همچنین گماردن شخصی با قدرت برای جلوگیری از شورش مردم این ناحیه بود که هنوز بسیاری از آن‌ها به خاندان هوجو علاقه‌مند باقی مانده بودند. ایه‌یاسو این پیشنهاد را پذیرفت.[۲۵]

فرمان‌هاویرایش

هیده‌یوشی در زمان حیات ارباب خود، اودا نوبوناگا هم نظر با وی گسترش مسیحیت را مورد تأیید قرار داد. اما بتدریج متوجه شد که گسترش مسیحیت با شیوه حکومت وی در تناقض است و این فکر در وی قدرت گرفتن که مسیحیت به وحدت ملی ژاپن زیان وارد می‌کند.[۲۶]در ۲۴ ژوئیه ۱۵۸۷ فرمان اخراج میسیونرها از ژاپن توسط تویوتومی هیده‌یوشی صادر شد و به موجب این فرمان تبلیغ مسیحیت در ژاپن ممنوع و میسیونرهای مسیحی خواسته شد که این کشور را ترک کنند.[۲۷] در سال ۱۵۸۸ هیده‌یوشی فرمان شکار شمشیر را صادر کرد طبق این فرمان راهبان و کشاورزان و مردم عادی خلع سلاح شدند و اجازه حمل سلاح به سامورایی‌ها اختصاص داده شد. فرمان منع دزدی دریایی نیز در همین سال صادر شد.[۲۸]

مرگ سن نو ریکیوویرایش

سن نو ریکیو، یک ملازم قابل اعتماد و استاد مراسم چای ژاپنی در خدمت هیده‌یوشی و نوبوناگا بود. سن نو ریکیو تغییرات مهمی در زیبایی‌شناسی مراسم چای ایجاد کرد که تأثیر ماندگاری در بسیاری از جنبه‌های فرهنگ ژاپن داشته‌است. او سبکی از مراسم چای را ایجاد کرد که اربابان و مهمانان بدون توجه به طبقه اجتماعی در محیطی آرامبخش می‌توانستند با احترام متقابل به گفتگو بنشینند. از آنجائیکه وی اهمیت ویژه‌ای برای وابی سابی قائل بود سبک مراسم چای وی وابی-چا خوانده می‌شود. ریکیو در سال ۱۵۶۹ به همراه دو تاجر دیگر چای از ساکای به خدمت اودا نوبوناگا درآمد و مسئول مراسم چای اودا نوبوناگا شد. پس از مرگ وی در سال ۱۵۸۲ و پیروزی هیده‌یوشی در نبرد یامازاکی به خدمت وی درآمد. در سال ۱۵۸۷ وی مراسم بزرگ چای کیتانو را برگزار کرد که به عنوان یک رویداد تاریخی از آن یاد می‌شود. نقش ریکیو در رژیم تویوتومی تنها در زمینه مراسم چای نبود. وی در هنگام مراسم چای با اشخاص بسیاری به گفتگو می‌نشست و رابط میان آنان و هیده‌یوشی بود. همچنین هیده‌یوشی در بسیاری از امور از سیاست تا امور خارجی با وی مشورت می‌کرد و نظرات وی را مورد توجه قرار می‌داد. در سال ۱۵۹۱ ناگهان ریکیو مورد خشم هیده‌یوشی قرار گرفت و دستور انجام هاراکیری در قصر جوراکودای به وی داده شد. وی در هنگام مرگ ۷۰ سال داشت. تاکنون مشخص نشده‌است که چه عاملی تا این حد خشم هیده‌یوشی را نسبت به ریکیو برانگیخته است و در این مورد نظریه‌های متفاوتی وجود دارد.[۲۹]

کاهش قدرت (۱۵۹۸–۱۵۹۲)ویرایش

نخستین تهاجم هیده‌یوشی به کرهویرایش

 
مسیر حرکت کونیشی یوکیناگا و کاتو کیوماسا در تهاجم ژاپن به کره در سال ۱۵۹۲ (میلادی)

در سال ۱۵۹۲ هیده‌یوشی به کره حمله برد تا پیش‌درآمدی برای هجوم به چین باشد. فرضیه های بسیاری در مورد علت حمله هیده یوشی به کره وجود دارد. گفته می‌شود که هیده‌یوشی برای تحقق رویاهای ارباب فقید خود، اودا نوبوناگا برنامه هجوم به چین را برنامه‌ریزی کرده‌است. همچنین وی تلاش داشت تا با یک درگیری خارجی از شورش داخلی و شورش سامورایی‌هایی که بعد از پایان جنگ داخلی بیکار شده بودند، در ژاپن جلوگیری کند. درگیری خارجی می‌توانست دولت تازه شکل گرفته او را در برابر دشمن مشترک متحد نگه دارد و مانع از این شود که دایمیو‌ها به علت جاه‌طلبی علیه حکومت هیده‌یوشی عمل کنند.[۳۰]

اختلاف در مورد جانشینیویرایش

در سال ۱۵۹۱ هیده‌یوشی اندکی پس از مرگ تنها فرزندش در سن خردسالی، پسرخواهر خود، تویوتومی هیده‌تسوگو، را به عنوان جانشین خود انتخاب کرد. هیده‌تسوگو مقام کانپاکو را به‌جای او عهده‌دار شد اما در سال ۱۵۹۳، دومین پسر هیده‌یوشی بنام تویوتومی هیده‌یوری از همسر محبوب او یودو-دونو به‌دنیا آمد. در سال ۱۵۹۵، هیده‌تسوگو که به عنوان رقیبی برای جانشینی هیده‌یوری درآمده بود، به توطئه براندازی متهم شد و به دستور هیده‌یوشی مجبور به انجام هاراکیری شد. پس از آن هیده‌یوشی دستور داد تمامی اعضای خانواده او از جمله کودکان، زن اصلی و زنان غیراصلی و خدمه زن خانواده او کشته شوند. بیرحمی و خشونت اجرای اعدام ۳۹ زن و کودک در ۵ سپتامبر ۱۵۹۵ به عنوان یکی از نقاط تاریک حکومت تویوتومی در تاریخ ژاپن باقی ماند. هیده‌یوشی با انجام این قتل‌عام از یک طرف زمینه نابودی خاندان خود را فراهم کرد و از طرف دیگر خشم خاندان‌های دیگر را برانگیخت. از جمله زنانی که در ۵ سپتامبر اعدام شدند، دختر ۱۵ ساله موگامی یوشی‌آکی بود که به تازگی همسر غیراصلی هیده‌تسوگو شده بود. کشتن او باعث شد خاندان پرقدرت موگامی به مدافع سرسخت توکوگاوا ایه‌یاسو تبدیل شده و ۵ سال بعد در نبرد سکیگاهارا در برابر نیروهای وفادار تویوتومی بجنگند.[۳۱]

۲۶ شهید ژاپنویرایش

مسیحیت با فعالیت میسیونرهای کاتولیک در ژاپن یک شروع امیدوارکننده داشت و شاید در پایان قرن شانزدهم ۳۰۰٬۰۰۰ نفر ژاپنی به کاتولیک گرویده بودند. - در اثر رقابت بین گروه‌های میسیونری، بین اسپانیا و پادشاهی پرتغال و همچنین مشکلات سیاسی جناح‌های درون دولت ژاپن، مسیحیت سرکوب شد. در تاریخ ۵ فوریه ۱۵۹۷، بیست و شش کاتولیک - شامل چهار اسپانیایی، یک مکزیکی، یک هندی که همه میسیونر مسیحی و از فرقه فرانسیسکن بودند همچنین سه ژاپنی از فرقه یسوعیها و هفده ژاپنی از مردم عادی از جمله سه پسر جوان، توسط چارمیخ در ناگازاکی به دستور تویوتومی هیده‌یوشی اعدام شدند.

دومین تهاجم هیده‌یوشی به کرهویرایش

پس از چندین سال مذاکره (به دلیل اینکه فرستاده‌های هر دو طرف به دروغ به فرماندهان خود گزارش می‌دادند که مخالفان تسلیم شده‌اند)، هیده‌یوشی کوبایاکاوا هیده‌آکی را برای رهبری حمله جدید به کره منصوب کرد، اما تلاش‌های آنها در شبه جزیره با موفقیت کمتری نسبت به حملهٔ اول همراه بود. تهاجم سربازان ژاپنی در استان جئونسانگنام میخکوب شدند. در ژوئن ۱۵۹۸، نیروهای ژاپنی چندین حمله چینی را در سانچئونگ، جئولانام-دو و ساچئون را به عقب برگرداندند، اما ارتش مینگ برای حمله نهایی آماده شد ارتش ژاپن بیش از این نتوانست پیشرفت کند. در حالی که نبرد هیده‌یوشی در ساچئون یک پیروزی بزرگ برای ژاپن بود، هر سه طرف جنگ خسته شدند. هیده‌یوشی به فرمانده خود در کره گفت، «اجازه ندهید که سربازان من در یک سرزمین خارجی تبدیل به ارواح شوند.»

مرگویرایش

در سال ۱۵۹۸ وضعیت جسمی هیده‌یوشی آشکارا دچار مشکل شده بود. او جلسه‌ای ترتیب داد که در آن بزرگترین دایمیوهای کشور را به عنوان هیئت بزرگان پنج‌گانه تعیین کرد. پنج نفری که از طرف هیده‌یوشی به عنوان هیئت بزرگان انتخاب شده بودند، عبارت بودند از:مائدا توشی‌ایه، موری تروموتو، اوکیتا هیده‌ایه، اوئسوگی کاگه‌کاتسو و ایه‌یاسو که از دیگر اعضای این هیئت پرقدرت‌تر بود. او همچنین ۵ نفر از سیاستمداران از جمله ایشیدا میتسوناری را به عنوان هیئت پنج‌گانه برای رسیدگی به امور کشوری تعیین کرد. هیده‌یوشی از تمامی آنان خواست تا سوگندنامه‌ای را مبنی بر حمایت از جانشینی پسرش هیده‌یوری تا رسیدن او به سن بلوغ امضا کنند.[۳۲] از آن‌جا که او از طرف ایه‌یاسو نیز احساس خطر می‌کرد، از او خواست نوهٔ خردسالش سن هیمه را به ازدواج پسرش هیده‌یوری دربیاورد.[۳۳]

هیده‌یوشی سه ماه پس از وخامت اوضاع جسمانی در ۱۸ سپتامبر ۱۵۹۸ درگذشت. در ظاهر پسر خردسال او تویوتومی هیده‌یوری جانشین او شد اما او تنها ۵ سال داشت و قدرت اصلی در دستان اعضای ده‌نفرهٔ دو شورای گوتایرو و گو-بوگیو بود. اولین تصمیم سیاسی این شورا برگرداندن سربازان ژاپنی از کره و پایان دادن به جنگ کره بود. در طی دو سال آتی ایه‌یاسو با دایمیو‌های متعددی در ژاپن به خصوص با آن‌هایی که با هیده‌یوشی رابطه خوبی نداشتند، پیمان اتحاد بست و فرزندان و نوادگان خود را به وصلت این خاندان‌ها درآورد.[۳۴]

شخصیتویرایش

ظاهرویرایش

 
لباس متعلق به هیده‌یوشی که بافت آن در ایران انجام شده و توسط کشتی‌های پرتقالی به ژاپن آورده شده‌است.

لوئیس فرویس (۱۵۳۲– مرگ ۱۵۹۷) نویسنده کتاب تاریخ ژاپن در مورد وی نوشته‌است: هیده‌یوشی کوتاه قد بود و ظاهری زشت داشت و شش انگشت در یک دست داشت. چشمانش بیرون آمده و ریش‌های کم پشتی مانند چینی‌ها داشت.[۳۵] همچنین در کتاب تاریخی جینگ بیروک سفیران کره‌ای، وی را چنین توصیف کرده‌اند: هیده‌یوشی صورتی کوچک با رنگی تیره دارد و به میمون شبیه است. خود وی در مورد ظاهر خویش گفته‌است من جثه‌ای کوچک و صورتی زشت دارم اما با این وصف پیشرفت من در ژاپن فراموشی‌شدنی نیست.

زندگی شخصیویرایش

اودا نوبوناگا که از نزدیک با اونه همسر اصلی هیده‌یوشی آشنایی داشت در سال ۱۵۸۱ پس از آگاهی از روابط هیده‌یوشی با زنان دیگر نامه‌ای را به قصد دلجویی به شرح زیر به اونه فرستاد:

خوشحالم که برای اولین بار از این مکان (قلعه آزوچی) دیدن کردید. زیبایی شما از قبل نه ده مرتبه بلکه بیست مرتبه بیشتر شده‌است. هیده‌یوشی حرف از کاستی در میان می‌آورد، اما بهتر است که هر چیز را بر زبان نیاورد. مهم نیست که هیده‌یوشی چقدر بگردد، آن موش کچل دیگر هرگز خانمی به مانند تو پیدا نخواهد کرد. فراتر از این، خود را شاد نگه دارید، و به عنوان یک همسر به خود افتخار کنید و حسادت نکنید. با این حال، به عنوان یک همسر، وقتی گله‌هایی هست که می‌خواهید بگویید، بهتر است خویشتن‌داری کنید و به افراط نگویید بلکه تا حدی بگویید. این نامه را به هیده‌یوشی نیز نشان دهید.

[۳۶]

لوئیس فرویس در بخش ۴۴ تاریخ ژاپن نوشته‌است:

هیده‌یوشی دارای همسر غیراصلی بسیاری به مانند دیگر امیران محلی ژاپن بود، اما هیچ فرزندی از ازدواج با همسر اصلی وی اونه حاصل نشد و تعداد فرزندان واقعی وی از دیگر همسران نیز بسیار کم است. بعضی از همسران غیراصلی وی که قبلاً فرزندانی از همسر سابق خود داشته‌اند ،نتوانسته‌اند فرزندی از هیده‌یوشی داشته باشند و برخی از آنان فرزندانی دارند که پس از جدا شدن از هیده‌یوشی و ازدواج مجدد متولد شده‌اند؛ بنابراین، این نظریه وجود دارد که تویوتومی هیده‌یوری فرزند هیده‌یوشی نیست، بلکه کودکی است که در اثر ارتباط یودو-دونو با مردان دیگر مانند اونو هاروناگا یا کس دیگری حاصل شده‌است. نه تنها در مورد هیده‌یوری بلکه در مورد فرزند دیگر یودو-دونو، تسوروماتسو (۱۵۸۹ – ۱۵۹۱ میلادی) نیز شایعاتی به همین نحو وجود دارد.

[۳۷]

محل زندگیویرایش

نابودی خاندان تویوتومیویرایش

بعد از مرگ تویوتومی هیده‌یوشی در سال ۱۵۹۸ میلادی این شورای پنج نفره به همراه ۵ سیاستمدار دیگر مانند ایشیدا میتسوناری و آسانو ناگاماسا حکمرانی ژاپن را بین خود تقسیم کرده و اداره کشور را برعهده گرفتند. مسن‌ترین و بانفوذترین اعضای شورا یعنی مائدا توشی‌ایه یک سال پس از مرگ هیده‌یوشی در سال ۱۵۹۹ درگذشت.[۳۹] پس از آن به سرعت در ژاپن دایمیوها و سامورایی‌ها به دو گروه تقسیم شدند. یکی ارتش غربی (گروه میتسوناری) و دیگری ارتش شرقی (گروه ضد میتسوناری). ایه‌یاسو گروه ضد میتسوناری را حمایت می‌کرد. دو گروه در نهایت در نبرد سکیگاهارا بزرگترین و تقریباً مهم‌ترین نبرد در طول تاریخ ژاپن مقابل یکدیگر قرار گرفتند.[۴۰] نبرد سکیگاهارا با پیروزی مطلق توکوگاوا ایه‌یاسو پایان یافت و سپاه غربی در هم کوبیده شد.[۴۱] پس از نبرد، تویوتومی هیده‌یوری عنوان بزرگترین دایمیوی کشور را از دست داد. زمین‌های مصادره شده از طرفداران خاندان تویوتومی یک سوم مساحت کل کشور را دربرمی‌گرفت. تعداد زیادی از سامورایی‌هایی که در خدمت این دایمیوها بودند، شغل خود را از دست داده و تبدیل به رونین شدند. بیشتر این رونین‌ها ده سال بعد در محاصره اوساکا به طرفداری از خاندان تویوتومی گرد قلعه اوساکا جمع شدند.[۴۲]

ایه‌یاسو برای یکپارچه شدن قدرت خود، تصمیم گرفت نیروهای خود را جمع کند تا بازماندگان خاندان تویوتومی در قلعه اوساکا را از بین ببرد. در سال ۱۶۱۴ وی دست‌آویزی پیدا کرد و به خاندان تویوتومی دستور داد تا قلعه اوساکا را ترک کنند.[۴۳]

خاندان تویوتومی از این دستور اطاعت نکرده و شروع به احضار رونین‌ها (سامورایی‌های بدون ارباب) برای گردآوری ارتش در قلعه کردند.[۴۴] ایه‌یاسو با لشکر ۲۰۰ هزار نفری خود و متحدانش به اوساکا حمله کرد. نقطه پایان زندگی تویوتومی هیده‌یوری محاصره اوساکا (۱۶۱۴–۱۶۱۵) بود.[۴۵] در پایان این محاصره قلعه اوساکا به آتش کشیده شد؛ و مدافعان آن شامل هیده‌یوری و مادرش (بیوه هیده‌یوشی، یودو-دونو) در داخل قلعه دست به هاراکیری زدند.[۴۶] بدین ترتیب ایه‌یاسو هر خطر احتمالی که قدرت او را تهدید می‌کرد، نابود کرد و دیگر تهدیدی برای سلطهٔ خاندان توکوگاوا بر ژاپن باقی نماند.[۴۷]

همسران و فرزندانویرایش

 
تصویری خیالی و نقاشی شده از هیده‌یوشی در بین همسرانش

همسرانویرایش

تعداد همسران غیراصلی هیده‌یوشی ۱۶ نفر برآورد شده‌است. اما تنها نام ۱۱ نفر از آنان مشخص شده‌است.

فرزندانویرایش

فرزندخواندگان پسرویرایش

تا دوره ادو به غیر از فرزندخواندگی معمول نوع دیگری از فرزندخواندگی در ژاپن به نام «یوشی» (猶子) نیز وجود داشت. در این نوع فرزندخواندگی، فرزندخوانده تنها از نظر اجتماعی به صورت فرزندخوانده پذیرفته می‌شد ولی از نظر مالی بدون ارتباط با پدرخوانده خود باقی می‌ماند و پس از مرگ پدرخوانده از نظر مالی ارثی را دریافت نمی‌کرد. در دوره سنگوکو و دوره ادو از نظر اجتماعی این موضوع بسیار حائز اهمیت بود که چه کسی حاضر است یک شخص را به فرزندخواندگی بپذیرد. کسانی که به این نحو به فرزندخواندگی هیده‌یوشی یا کونوئه ساکی‌هیسا که مقام کانپاکو (صدرالاعظم) را برعهده داشتند درمی‌آمدند، می‌توانستند عهده‌دار مقام کانپاکو شوند.[۵۰]

نام فرزندخوانده نام پدر اصلی توضیح
هاشیبا هیده‌کاتسو اودا نوبوناگا، (چهارمین پسر) در سال ۱۵۸۶ میلادی سن ۱۸ سالگی درگذشت.
تویوتومی هیده‌تسوگو میوشی یوشیفوسا، پسر نیشونی خواهر هیده‌یوشی، (نخستین پسر) در سال ۱۶۹۵ مجبور به هاراکیری شد.
تویوتومی هیده‌کاتسو میوشی یوشیفوسا، پسر نیشونی خواهر هیده‌یوشی، (دومین پسر) در ۲۳ سالگی در هنگام اعزام به جنگ کره به علت بیماری درگذشت.
یوکی هیده‌یاسو توکوگاوا ایه‌یاسو، (دومین پسر) در نبرد سکیگاهارا به خدمت پدرش ایه‌یاسو درآمد و در جبههٔ شرقی شرکت کرد.
ایکدا تروماسا ایکدا تسونه‌اوکی، (دومین پسر) در نبرد سکیگاهارا همراه با ایه‌یاسو جنگید.
ایکدا ناگایوشی ایکدا تسونه‌اوکی، (سومین پسر) در نبرد سکیگاهارا همراه با ایه‌یاسو جنگید.
کوبایاکاوا هیده‌آکی کینوشیتا ایه‌سادا، پنجمین پسر برادر همسر اصلی هیده‌یوشی، اونه پس از تولد نخستین پسر هیده‌یوشی در سال ۱۵۹۱، به فرزندخواندگی کوبایاکاوا تاکاکاگه درآمد. در نبرد سکیگاهارا خیانت وی به خاندان تویوتومی، موجب پیروزی سپاه شرقی شد.[۵۱]
اوکیتا هیده‌ایه (یوشی) اوکیتا نائوایه در تهاجم ژاپن به کره (۱۵۹۸–۱۵۹۲) یکی از فرماندهان ارشد بود. در نبرد سکیگاهارا در جبههٔ غربی (جبههٔ خاندان تویوتومی) جنگید.
داته هیده‌مونه (یوشی) داته ماسامونه در نبرد سکیگاهارا قصد پیوستن به جبهه غربی را داشت اما قبل از آن به گروگان گرفته شد.
شاهزاده هاچیجو توشی‌هیتو (یوشی) ششمین پسر شاهزاده سانه‌هیتو و برادر امپراتور گو-یوزی هیده‌یوشی در تلاش برای تقویت رابطه خاندان تویوتومی و دربار ژاپن، او را به فرزندی خود درآورد.[۵۲]

فرزندخواندگان دخترویرایش

نام فرزندخوانده نام پدر اصلی توضیح
یودو دونو آزای ناگاماسا (نخستین دختر) زن غیراصلی هیده‌یوشی نیز شد.
اوهاتسو آزای ناگاماسا (دومین دختر) همسر کیوگوکو تاکاتسوگو
اوایو آزای ناگاماسا (سومین دختر) نخست با ساجی کازوناری، سپس با تویوتومی هیده‌کاتسو و پس از آن با توکوگاوا هیده‌تادا (دومین شوگون از شوگون‌سالاری توکوگاوا) ازدواج کرد.
ماهیمه مائدا توشی‌ایه، (سومین دختر) زن غیراصلی هیده‌یوشی نیز شد.
گوهیمه مائدا توشی‌ایه، (چهارمین دختر) به ازدواج اوکیتا هیده‌ایه درآمد.
مائدا کیکوهیمه مائدا توشی‌ایه، (ششمین دختر) در سن ۷ سالگی درگذشت.
اوهیمه اودا نوبوکاتسو در سن ۷ سالگی درگذشت.
چیکورین-این اوتانی یوشیتسوگو با سانادا یوکیمورا ازدواج کرد.
دایزن این تویوتومی هیده‌ناگا (برادر هیده‌یوشی) همسر اصلی موری هیده‌موتو شد.
ایتوهیمه هاچیسوکا ماساکاتسو (ملازم هیده‌یوشی) همسر کورودا ناگاماسا شد.
کونوئه ساکیکو (یوشی) کونوئه ساکی‌هیسا همسر غیراصلی امپراتور گو-یوزی و مادر امپراتور گومیزونو شد.

میراثویرایش

 
بازسازی اتاق چایِ طلا در قلعه فوشیمی این اتاق قابل حمل بود.

هیده‌یوشی جامعه ژاپن را از بسیاری جهات تغییر داد.

در سال ۱۵۹۰، هیده‌یوشی ساخت قلعه اوساکا را به پایان رساند. قلعه اوساکا بزرگترین و پرقدرت‌ترین قلعه در تمام ژاپن بود. اصلاحات طبقاتی روستائیان و جنگجویان را تحت تأثیر قرار داد. در دوره سنگوکو، به دلیل عدم اطمینان دائمی ناشی از عدم وجود دولت متمرکز و ناپایداری صلح دهقانان تبدیل به جنگجو یا برعکس سامورایی در مزرعه مشغول بکار می‌شدند. پس از کنترل، هیده‌یوشی دستور داد که تمام دهقانان به‌طور کامل خلع سلاح شوند. برعکس، وی سامورایی را ملزم به ترک زمین و اقامت در شهرهای قلعه کرد. این باعث تحکیم سیستم طبقه اجتماعی برای ۳۰۰ سال آینده شد.

علاوه بر این، وی دستور داد که نقشه‌برداری و سرشماری کامل از ژاپن انجام شود. هنگامی که این کار انجام شد و همه شهروندان به ثبت رسیدند، وی از همه ژاپنیان خواست تا در هان مربوط بمانند، مگر اینکه مجوز رسمی برای رفتن به جای دیگری بگیرند. این دستور در دوره ای صادر شد که راهزنان هنوز در حومه شهر پرسه می‌زنند و صلح هنوز جدید بود. همچنین با ارزیاب زمین مبنای مالیات‌گیری سیستماتیک را به‌وجود آورد.

هیده‌یوشی همچنین در فرهنگ مادی ژاپن تأثیر گذاشت. وی وقت و هزینه خود را صرف مراسم چای، جمع‌آوری لوازم جانبی، حمایت از رویدادهای اسراف اجتماعی و حمایت از اربابان تحسین شده کرد. از آنجا که علاقه به مراسم چای در میان طبقه حاکم افزایش یافت، به همین ترتیب تقاضا برای لوازم سرامیکی خوب نیز افزایش یافت، و در جریان کارزارهای کره، نه تنها مقادیر زیادی وسایل سرامیکی با ارزش کشف و ضبط شد، بسیاری از صنعتگران کره نیز به زور به ژاپن منتقل شدند.

در فرهنگ عامهویرایش

  • وی در سال‌های ۲۰۰۴–۲۰۰۵ در مجموعه تلویزیونی دریاسالار جاوید یی سون شین توسط لی هیو جونگ به تصویر کشیده شده‌است.
  • هیوگه مونو یک ژاپنی مانگا است که توسط یامادا یوشی‌هیرو نوشته و مصور شده‌است. از این مانگا در سال ۲۰۱۱ یک سریال انیمه اقتباس شده‌است، و تصویری تخیلی از زندگی هیده‌یوشی را شامل می‌شود.
  • در سری بازی‌ها و انیمه‌های سنگوکو باسارا، او به عنوان مردی بیرحم توصیف می‌شود که همسر خود را برای قتل قلب خود به قتل رساند، پس از آن ارتش را برای تسخیر ژاپن با سربازان وظیفه و سربازان اسیر کرد.
  • در سری ۳۹ سرنخ، هیده‌یوشی عضو شاخه توماس از خانواده کاهیل، فرزند توماس کاهیل است.

شجره‌نامهویرایش

گاهشماری رویدادهاویرایش

سال ماه و روز
گاهشماری ژاپنی
رویداد
۱۵۳۶ تولد هیده‌یوشی در ولایت اُواری (امروزه منطقهٔ ناکامورا در شهر ناگویا در استان آیچی)
۱۵۵۴ شروع خدمت به اودا نوبوناگا
۱۵۶۱ ازدواج با نخستین همسرش اونه
۱۵۶۸ وارد شدن به کیوتو به تبعیت از اودا نوبوناگا
۱۵۷۰ پیروزی در نبرد آنه‌گاوا علیه خاندان آزای و خاندان آساکورا
۱۵۷۳ تغییر نام خانوادگی به «شیباتا»
ماه هشتم پیروزی در محاصره اودانی و شکست خاندان آزای
۱۵۷۵ حمله به ولایت اچیزن
۱۵۷۷ نبرد در قلعه شیگیسان
۱۵۷۸ پیروزی در نبرد میکی
۱۵۸۲ وقوع حادثه معبد هوننو و مرگ اودا نوبوناگا
۱۵۸۳ پیروزی در نبرد شیزوگاتاکه
۱۵۸۴ وقوع نبرد کوماکی و ناگاکوته در مقابل توکوگاوا ایه‌یاسو
۱۵۸۵ رسیدن به بالاترین مقام اجرایی کشور بنام کانپاکو
۱۵۸۶ لشکرکشی کیوشو
۱۵۸۷ فرمان اخراج مبلغان مسیحی از ژاپن
۱۵۸۸ صدور پیغام تبعیت از ژاپن توسط خاندان شیمازو به پادشاهی ریوکیو
۱۵۸۹ تولد فرزند پسر بنام تویوتومی تسوروماتسو از همسر غیراصلی‌اش یودو دونو
۱۵۹۰ پیروزی در محاصره اوداوارا (۱۵۹۰)
۱۵۹۱ مرگ پسرش تسوروماتسو-استعفا دادن از مقام کانپاکو (مشاور اعظم امپراتور) و رسیدن به مقام دایجو-دایجین (صدراعظم)
۱۵۹۲ آغاز دوره اول از تهاجم هیده‌یوشی به کره (۱۵۹۸–۱۵۹۲)
۱۵۹۳ نقل مکان به قلعه فوشیمی تولد تویوتومی هیده‌یوری
۱۵۹۶ وقوع حادثه کشتی سان فیلیپ
۱۵۹۷ آغاز دوره دوم از تهاجم هیده‌یوشی به کره (۱۵۹۸–۱۵۹۲)
۱۵۹۸ مرگ در قلعه فوشیمی[۵۳]

منبع‌شناسیویرایش

  • منابعی که توسط معاصران هیده‌یوشی نوشته شده‌است.
  • منابعی که از نظر تحقیقی ارزش بالایی دارند:
    • تایکو سوسه‌ایکی』- (سال‌های تحریر ۱۶۲۵ تا ۱۶۷۶) این کتاب به‌خصوص به حوادث نیمه اول زندگی هیده‌یوشی که در کتاب‌های تاریخی دیگر از آن یاد نشده‌است، پرداخته‌است.
    • تایکوکی』- (سال انتشار ۱۶۲۶) مجموعه‌ای از زندگی‌نامه‌های هیده‌یوشی است.
    • اهون تایکوکی』- (سال انتشار ۱۷۹۷) بر اساس کتاب کاواسومی تایکوکی نوشته شده و مصور است.

جستارهای وابستهویرایش

پانویسویرایش

  1. 西尾、新しい歴史教科書105
  2. "Toyotomi Hideyoshi". Encyclopedia Britannica. Archived from the original on 21 September 2013. Retrieved 19 February 2013.
  3. "REUNIFICATION, 1573-1600". Library of Congress Country Studies. 18 February 2013. Archived from the original on 11 March 2014.
  4. 榎本、徹底図解37-36
  5. 榎本、徹底図解37-36
  6. 榎本、徹底図解39-38
  7. 榎本、徹底図解42
  8. 榎本、徹底図解43
  9. 西ヶ谷、図解雑学52
  10. 西ヶ谷、図解雑学82
  11. 榎本、徹底図解44
  12. 西ヶ谷、図解雑学126
  13. 西本、徳川三代記75
  14. 西ヶ谷、図解雑学126
  15. 柴、図説 豊臣秀吉22
  16. 柴、図説 豊臣秀吉21
  17. 柴、図説 豊臣秀吉28
  18. 柴、図説 豊臣秀吉30
  19. 中村、徳川家康90
  20. 本多、定本 徳川125
  21. 中村、徳川家康94-96
  22. 藤野、徳川家康事典59
  23. 中村、徳川家康101
  24. 榎本、徹底図解106
  25. 藤野、徳川家康事典338
  26. 外川、早わかり戦国史166
  27. 榎本、徹底図解114
  28. 志村、図解雑学160
  29. 青原、「豊臣秀吉」22
  30. 小和田、秀吉記194
  31. 蟹江、日本全史443
  32. 中村、徳川家康38
  33. 加来、徳川三代記219
  34. 小和田、秀吉と家康36
  35. フロイス、「日本史5」34
  36. 青原、「豊臣秀吉」14
  37. フロイス、「日本史5」34
  38. Itsukushima Shinto Shrine, UNESCO's World Heritage Site
  39. 筑波、徳川家康162
  40. 池上、織豊政権と江戸幕府344
  41. 中村、徳川家康140
  42. 池上、織豊政権と江戸幕府348
  43. 飯倉、日本の歴史―Wide color98
  44. 中村、徳川家康184
  45. 中村、徳川家康188
  46. 岡本、日本の歴史を変えたできごと82
  47. 蟹江、日本全史481
  48. 小和田、秀吉記202
  49. 榎本、徹底図解139
  50. "猶子の意味と、養子との違い" (به ژاپنی). 家系図作成・先祖の調べ方の極意. Archived from the original on 27 November 2016. Retrieved 27 November 2016.
  51. 榎本、徹底図解139
  52. 榎本、徹底図解139
  53. 志村、図解雑学211

منابعویرایش