درگاه:مزدیسنا

Faravahar-Gold.svg

درگاه مزدیسنا

آتش، نماد دین مزدیسنا.
مَزدَیَسنا یا دین زرتشتی نامِ دینِ پیامبرِ ایرانی، اشوزرتشت اسپنتمان است. مزدَیَسنا صفت است و بمعنای پرستندهٔ اهورامزدا است. مزدا هم همان خدای یگانه‌است. مزدَیَسنا ضدِ دیویَسنا است. دیویَسنا هم بمعنی پرستندهٔ دیو یا دَئِوَ می‌باشد و ضدِ آن واژهٔ وی-دَئِوَ یا ضدِ دیو است. مزدَیَسنا پیرامونِ 1678 (پیش از میلاد) تا ۱۰۰۰ (پیش از میلاد) از سوی پیامبر ایرانی، زرتشت اسپنتمان، پایه‌گذاری شد.

زرتشت به ویرایش و بازبینی کیش آئین کهن آریاییان پرداخت و بتدریج برای خود پیروانی یافت که پس از وی به مزدیسنان یا زرتشتیان شُهره شدند. در ادبیاتِ مزدیسنا نیز مزدیسن با گویشِ پهلوی، معادلِ دین آورده به زرتشت، راستی پرست و با صفتِ زرتشتی آمده‌است. همچنین به زرتشتیان بهدین نیز می‌گویند.

عناصرِ مزدَیَسنا یکتاپرستانه‌اند و از یکتاپرستی سرچشمه می‌گیرند. البته در برخی منابع از ایشان به نامِ دوگانه‌پرست هم یاد شده که بیشتر در اثر اشتباهی است که در شناختِ درستِ مزدیسنا و بر اساسِ برداشت‌هایی از دو کتابِ دینکرد و بندهشن انجام شده و مزدیسنان با زروانیان به اشتباه یکی پنداشته شده‌اند زیرا اعتقاد به دوگانگیِ آفرینشی در میان زروانیان نیرومند است نه مزدیسنان.

کتاب مقدس زرتشتیان اوستا است. از بخش‌های گوناگون اوستا بخشی به نام گاهان (سرودها) سخنانِ شخص زرتشت بوده‌است.

بیشتر...

نوشتار برگزیده

Naqsh-e Rustam 3.jpg

کعبه زرتشت نام بنای سنگی چهارگوش و پله‌داری در محوطهٔ نقش رستم در کنار روستای زنگی‌آباد شهرستان مرودشت فارس در ایران است. محوطهٔ نقش رستم علاوه بر بنای مذکور، یادمان‌هایی از عیلامیان، هخامنشیان و ساسانیان را نیز در خود جای داده‌است.

این بنا امروزه بخشی از محوطهٔ نقش رستم است و در اختیار سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ایران قرار دارد که از طریق جادهٔ شیراز به اصفهان قابل دسترسی است و دسترسی محلی آن از طریق جادهٔ قدیمی حاجی‌آباد-زنگی‌آباد و جادهٔ تخت جمشید-نقش رستم امکان‌پذیر است.

زندگی‌نامه برگزیده

Ispahbod Xurshid's coin-1.jpg

اسپهبد خورشید فرزند دادمهر (زادهٔ ۷۳۴ میلادی در سارویه - درگذشتهٔ ۷۶۱ میلادی در پلام، دیلم) ملقب به فرشواذ مرزبان که بعضی سکه‌شناسان به اشتباه وی را خورشید دوم نیز خوانده‌اند و بعضی مورخان معاصر نام او را «خورشید شاه» نوشته‌اند، آخرین اسپهبد دودمان دابویگان طبرستان بود.

خورشید هنگامی پدرش، دادمهر، وفات یافت شش سال داشت و با مرگ دادمهر، عموی خورشید فرخان کوچک، به مدت هشت سال نیابت و قیومیت او را برعهده گرفت و در سال ۷۴۸ با رسیدن خورشید به سن چهارده‌سالگی حکومت را به وی سپرد. خورشید پس از تحویل گرفتن مقام اسپهبدی از فرخان کوچک، با توطئه فرزندان او روبرو شد و برهمین اساس در تمیشه تاجگذاری کرد ولی مدتی بعد در نبردی فرزندان فرخان را شکست داده و در سارویه، مرکز طبرستان، مستقر شد.

آتشکده‌ها

آتشکدهٔ آذَر بُرزین‌مِهر (نام محلی: چهارطاقی دیو یا خانه دیو) سومین آتشکده از سه آتشکدهٔ اساطیری-تاریخی مهم آیین زردشت است که در کنار آذر گشنسپ (آتش شاهان و رزمیان) و آذر فرنبغ (آتش روحانیان)، در مقام آتش «کشت‌ورزان» از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. ادامه...

مفاهیم

نوشتارهای برگزیده

نگارهٔ برگزیده

Sanzio 01 Zoroaster Ptolmey.jpg
نگاره‌ای تخیلی از زرتشت.

گفتار برگزیده

پندار نیک، گفتار نیک، کردار نیک
«شعار زرتشت»

احکام

آفرینگان‌ها یا آفرنگان‌ها یک رشته از نمازهای زرتشتیان است که در مدت سال در جشن‌ها و هنگام‌های مختلف به جای آورده‌می‌شود. چهار آفرینگان مهم در متن اوستای گلدنر به این ترتیب ضبط شده‌است: آفرینگان دهمان، آفرینگان گاتا، آفرینگان گاهنبار، آفرینگان رپیتون. آفرینگان‌ها از همان کلمهٔ آفرین و به معنی دعای نیک و ستایش است در مقابل نفرین که دعای بد است. در این نمازها به روان مردگان آفرین و درود فرستاده می‌شود یا به زندگان دعا می‌کنند. هر یک از آفرینگان‌ها را در هنگامی ویژه طی مراسمی می‌خوانند. پاره ای از اوقات صرفاً برای برگزاری مراسمی مذهبی است که کسی بانی آن است گاه جهت شکرگزاری و بزرگداشت کسی است گاه نیز برای درگذشتگان و در روزهای معینی پس از درگذشت اشخاص.

آیا می‌دانید

  • زرتشت از نخستین اندیشمندان بشری بود که برای نخستین‌بار به خیر و شر انسان‌ها پی‌برد و گفت کسانی که شر هستند، دشمن بشریت و اهورامزدا (خدای یگانه) هستند.
  • زرتشت در کتاب صد نوشتهٔ مایکل اچ هارت، سومین انسان ایرانی تأثیرگذار و مهم در تاریخ بشریت پس از مانی و کوروش بزرگ بوده‌است.
  • کتاب اوستا که مجموعه‌ای از سروده‌های ایرانیان و به ویژه زرتشت است، پس از هزاران سال از آب و آتش و باد و سیل و زمین‌لرزه عبورکرده و بخش‌هایی از آن هم‌اکنون موجود است.

موضوعات

رده‌ها

حافظهٔ نهان سرور را پاکسازی کنید