باز کردن منو اصلی

از زمانی که ایران نخستین تأسیسات هوانوردی خود را گشود، سانحه‌های متعدی گاه ناگاه گریبانگیر این صنعت گردیده، و امروزه این صنعت در ایران یکی از بالاترین میزان وقوع حوادث را در جهان داراست. از دلایل ارائه شده برای تحلیل میزان بسیار بالای تعداد سوانح هوایی در ایران می‌توان تحریم‌های اقتصادی غرب علیه ایران، استاندارد خلبانان و کنترل کیفی می‌زای آنان، ضعف در عمل به معیارهای ایمنی هواپیماها، و سو مدیریت و برنامه‌ریزی نادرست دانست.[۱]

محتویات

آمارویرایش

بر اساس آمار شبکه ایمنی هوانوردی ایران، یک هزار و ۵۳۰ سانحه هوایی در میان هواپیماهای ایران رخ داده‌است که بین پنجاه تا هفتاد سانحه آن مرگبار بوده‌اند. ۴۰ حادثه هوایی از سال ۱۹۴۴ میلادی تا انقلاب ایران در سال ۱۳۵۷ ثبت شده‌است پس از انقلاب سال ۱۳۵۷، بیش از هزار و ۴۰۰ صد نفر جان خود را در سوانح هوایی ایران از دست داده‌اند و سقوط هواپیمای ایرباس آ-۳۰۰ در پرواز شماره ۶۵۵ ایران ایر، به‌وسیله ناو جنگی وینسنس آمریکا در خلیج فارس هشتمین حادثه هواپیمائی در دنیا از لحاظ تعداد مسافرین کشته شده می‌باشد که تمام ۲۹۰ سرنشین آن کشته شدند.

سقوط هواپیمای نظامی در کرمان با ۲۷۶ کشته بزرگترین سانحه هوایی جهان بین سال‌های ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۴ میلادی بوده‌است.[۲] اولین حادثه هوایی پس از انقلاب در یکم تیر سال ۱۳۵۹ (۲۱ ژوئن ۱۹۸۰) رخ داده‌است و پس از آن تا خردادماه سال ۱۳۸۳ تعداد ۲۳۳ سانحه غیرنظامی رخ داده‌است؛ که از میان آن‌ها ۶۷ سانحه مرگبار، منجر به ۹۹۸ کشته و ۹۷ مجروح شده‌است.[نیازمند منبع] بر اساس آمارهای دیگر تعداد کشته‌های سانحه‌های هوایی ایران ۲ اردیبهشت ۱۳۸۴ به ۱۳۴۵ نفر رسیده‌است.[۳] که اگر تعداد ۱۲۸ کشته حادثه ۱۵ آذر ۱۳۸۴ و ۱۱کشته هواپیمای فالکن-۲۰ سپاه را به آن بیافزاییم این آمار تا آغاز شهریور ۱۳۸۵ به ۱۴۸۴ نفر می‌رسد. همچنین در ظهر روز چهاشنبه ۸۸/۴/۲۴ نیز یک فروند هواپیمای مسافربری از نوع توپولف متعلق به شرکت هواپیمایی کاسپین که عازم ارمنستان بود دقایقی پس از بلند شدن از فرودگاه امام تهران در حوالی قزوین سقوط کرد که منجر به کشته شدن تمامی ۱۶۹ سرنشین (مسافر و خدمه) این هواپیما شد.

بر اساس اطلاعات شبکه ایمنی هوانوردی، تعداد ۱۷۲۰ نفر تا مرداد ۱۳۸۸ بر اثر سانحه‌های هوایی در ایران جان خود را از دست داده‌اند.[۴]

فهرست سانحه‌های هوایی مهم ایرانویرایش

سال ۱۳۹۷ویرایش

  • ۱۳ اسفند ۱۳۹۷:در ساعت ۱۱:۱۹ صبح ۱۳ اسفند ۱۳۹۷ یک فروند بالگرد بل ٢١٤ ارتش برای کمک‌رسانی به مادری باردار در روستاي دهدلي از استان چهارمحال و بختياري ارسال مي شود كه متأسفانه قبل از رسيدن به ماموريت در ٣٠ كيلومتري شهركرد در روستاي سرتشنيز سقوط مي كند. در این حادثه سرهنگ خلبان مسعود خواجوي ،سروان خلبان علي ودعي،كروچيف بالگرد علي اشرفي،و دو تكنسين اورژانس رسول طاهري و ستار كاوياني جان خودشان را از دست دادند. این بالگرد با پنج سرنشین در حال انجام مأموریت اورژانس بوده که دچار سانحه شده‌است.
  • ۲۶ بهمن ۱۳۹۷:در ساعت حدود ۱۱ صبح ۲۶ بهمن ماه ۱۳۹۷ یک فروند هواپیمای آموزشی فوق سبک به رجیستر EP-1298 در منطقه بهاریه کاشمر سقوط کرد که در این حادثه دو نفر جان خود را از دست دادند.سرنشینان این هواپیما آقایان استاد خلبان مهدی زارعی و دانشجوی خلبانی سید مهدی سیدی بودند و هواپیما جهت آموزش در حال پرواز بوده‌است. علت حادثه توسط سازمان هواپیمایی کشوری در حال بررسی است.
  • ۲۴ دی ۱۳۹۷: حدود ساعت ۸ و ۳۰ دقیقه بامداد دوشنبه ۲۴ دی ۱۳۹۷، یک فروند بوئینگ ۷۰۷ باری حامل گوشت متعلق به نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران که از بیشکک قرقیزستان عازم فرودگاه پیام کرج بود، به اشتباه در فرودگاه فتح به زمین نشست و به علت کوتاه بودن طول باند فرود (۱۲۰۰ متر)، هواپیما به دیوار انتهای باند برخورد می‌کند.[۵][۶] از ۱۶ سرنشین هواپیمای سانحه دیده، یک نفر زنده ماند.[۷] این هواپیما پس از خروج از باند و برخورد به دیواره انتهای باند وارد شهرک مسکونی زیبادشت شد و آتش گرفت. به علت خالی از سکنه بودن این بخش از شهرک، کسی از شهروندان آسیب ندید[۸][۹]
  • ۲۸ فروردین ۱۳۹۷:سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری با تأیید سقوط یک فروند بالگرد آب‌های خلیج فارس از آغاز عملیات تجسس سرنشیان خبرداد.

رضا جعفرزاده در گفتگو با خبرنگار مهر، دربارهٔ سقوط یک فروند بالگرد در جزیره لاوان گفت: حدود ساعت ۲۱:۳۰ دقیقه امشب یه فروند بالگرد ۲۱۲ متعلق به شرکت هلیکوپتری ایران هنگام انتقال بیمار از سکوی نفتی لاوان عازم جزیره کیش بود.

وی ادامه داد: متأسفانه در حین انتقال بیمار از سکوی نفتی لاوان، بعد از بلند شدن بالگرد از سکوی نفتی مذکور، دچار سانحه شد و در آب‌های خلیج فارس سقوط کرد.

سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری با بیان اینکه از لحظه مخابره این خبر عملیات تجسس و نجات آغاز شده‌است افزود: این بالگرد ۵ سرنشین داشته‌است که تاکنون ۳ سرنشین پیدا شده که در مورد وضعیت آن‌ها اطلاعی نداریم.

سال ۱۳۹۶ویرایش

  • ۲۰ اسفند ۱۳۹۶: یک فروند هواپیمای بمباردیه چلنجر ۶۰۰ سریز شخصی متعلق به ترکیه که از شارجه عازم استامبول بود با ۱۱ سرنشین (۸ نفر از آن‌ها مسافر و ۳ نفر دیگر خدمه پرواز) در حدود ساعت ۱۸:۰۹ به وقت محلی در حوالی شهرکرد سقوط کرد. تمامی سرنشینان هواپیما کشته شدند. این هواپیما متعلق به شرکتی ترکیه‌ای به نام باشاران بوده‌است.
  • ۲۹ بهمن ۱۳۹۶: یک فروند هواپیمای ATR 72-212 (پرواز شماره ۳۷۰۴ هواپیمائی آسمان) که از تهران عازم یاسوج بود بر فراز سمیرم سقوط کرد. این هواپیما متعلق به شرکت هواپیمایی آسمان بود و ۶۰ مسافر و ۶ خدمه (دو مهماندار، دو نفر امنیت پرواز و دو نفر خلبان و کمک خلبان) داشت. این هواپیما پنجاه دقیقه بعد از پرواز از دید رادار محو شد. یک مقام مسوول از شرکت هواپیمایی آسمان اعلام کرد که این هواپیما با کوه دنا برخورد کرده‌است. این حادثه در حوالی روستای کهنگان از توابع پادنا در یکصد و بیست کیلومتری سمیرم رخ داد. متأسفانه تمامی سرنشینان این هواپیما از جمله یک کودک، کشته شدند.[۱۰][۱۱][۱۲][۱۳][۱۴][۱۵]
  • ۲۷ بهمن ۱۳۹۶: غروب جمعه یک هواپیمای فوکر ۱۰۰ قشم ایرهنگام فرود در باند فرودگاه مشهد به دلیل باز نشدن چرخ‌ها، دچار سانحه شد، اما به۱۰۴ مسافر و خدمه آن آسیبی وارد نیامد.
  • ۸ آبان ۱۳۹۶: یک فروند هواپیمای فوق‌سبک از نوع آموزشی TECNAM و به علامت ثبت: EP-1239 در فرودگاه گلبهار مشهد دچار سانحه شد. این هواپیما پس از تیک‌آف و در انتهای باند فرودگاه گلبهار سقوط کرد. در طی این حادثه خلبان و کمک خلبان آن مصدوم شدند.

سال ۱۳۹۵ویرایش

  • ۱۶ آذر ۱۳۹۵: ساعت یازده و سی دقیقه روز ۱۶ آذر، یک فروند هلیکوپتر متعلق به شرکت پن‌ها در دریاچهٔ چیتگر تهران سقوط کرد. این بالگرد حامل ۸ سرنشین بود. پس از انتقال ۸ سرنشین این حادثه به بیمارستان، خلبان جان خود را از دست داد.
  • ۷ آذر ۱۳۹۵: نیمه شب یکشنبه هفت آذر ۹۵ یک فروند بالگرد MI17 متعلق به شرکت نفت خزر به هنگام انتقال مصدوم، پس از چند ثانیه برخاستن از سکوی نفتی امیرکبیر در دریای خزر دچار نقص فنی شد و سقوط کرد. در این حادثه هر پنج سرنشین بالگرد جان باختند.
  • ۱۷ آذر ۱۳۹۵ سقوط یک فروند هواپیمای آموزشی در اقلید نزدیکی روستای خنجشت.[۱۶]
  • ۸ اردیبهشت ۱۳۹۵: به گزارش خبرگزاری فارس از شهرستان نائین، یک فروند هواپیمای F7 که با دو نفر سرنشین ساعت ۹:۱۵ دقیقه صبح از پایگاه هشتم شکاری اصفهان برای پرواز آموزشی برخاسته بود ساعت ۹:۵۸ دقیقه دچار حادثه شد و در حوالی شهرستان نائین سقوط کرد. خوشبختانه خلبان و کمک خلبان آن با پرش از سانحه نجات یافتند این هواپیما در ۴۰ کیلومتری نائین در حوالی روستای کِجان با کوه برخورد کرده و منهدم شده‌است.[۱۷]
  • ۶ فروردین ۱۳۹۵: در پی سقوط یک فروند بالگرد اورژانس در نزدیکی دریاچه مهارلو در اطراف شهرستان کوار استان فارس تمامی ۹ سرنشین این بالگرد جان باختند. سخنگوی اورژانس کشور دربارهٔ جزئیات این حادثه گفت: این بالگرد در حال انتقال بیمار از شهرستان خنج به شیراز بود که در نزدیکی دریاچه مهارلو در اطراف شهرستان کوار استان فارس سقوط کرد. وی افزود: دو تکنسین اورژانس در داخل این بالگرد حضور داشته‌اند.

سال ۱۳۹۴ویرایش

  • ۸ بهمن ۱۳۹۴: یک فروند هواپیمای ام دی ۸۳ متعلق به هواپیمایی زاگرس هنگام فرود از باند فرودگاه مشهد خارج شد. این سانحه تلفات جانی نداشت.[۱۸]
  • ۲۲ دی ۱۳۹۴: یک فروند هواپیمای آموزشی F4 به علت نقص فنی در حوالی یکی از روستاهای منطقه کهیری شهرستان کنارک سقوط کرد و منجر به مرگ خلبان و کمک خلبان آن شد.[۱۹]
  • ۲۲ تیر ۱۳۹۴: یک فروند بالگرد شب‌پر مربوط به شرکت نفت فلات قاره که از سکوی ابوذر یک مصدوم را به بوشهر انتقال می‌داد، ۱۰ دقیقه پس از پرواز از صفحه رادار ناپدید شد. این بالگرد شامل ۴ سرنشین بوده‌است.[۲۰]

سال ۱۳۹۳ویرایش

  • ۷ اسفند ۱۳۹۳: یک فروند بالگرد متعلق به «شرکت پنها» که برای امداد رسانی به پرواز درآمده بود، به دلیل وضعیت نامساعد جوی با دیواره کوه برخورد و منفجر می‌شود.[۲۱]
  • ۵ اسفند ۱۳۹۳: یک فروند هواپیمای آموزشی از نوع TB و متعلق به شرکت آموزش هوانوردی پارسیس در فرودگاه پیام کرج به دلیل باز نشدن چرخ‌ها و در حالی که خلبانان مجید یوسفی مهر و محمد مهدی طارمی در حال انجام مانورهای مربوطه برای باز کردن چرخ‌ها با استفاده از نیروی گرانش بودند و ارتفاع بسیار کمی با زمین داشتند، به دلیل از دست دادن موتور دچار سانحه شده و سقوط کرد؛ که در این سانحه خلبان طارمی قبل از برخورد با زمین خود را از هواپیما به بیرون پرتاب می‌کند و دچار شکستگی شدید می‌شود و خلبان یوسفی مهر یک هفته بعد به علت سوختگی شدید در بیمارستان سوختگی فوت می‌نماید[۲۲]
  • ۹ دی ۱۳۹۳: یک فروند هواپیمای آموزشی از نوع TECNAM به علامت ثبت EP-SCN و متعلق به شرکت آموزش هوانوردی پارسیس در زمان برگشت از زنجان حوالی فرودگاه زنجان به دلیل از دست دادن کامل موتور با مهارت خلبانان محمد مهدی جهاد و حسن عبداللهی در جاده روستای سارم سقلو فرود اضطراری کردند در این سانحه هیچگونه آسیبی به هواپیما و دو خلبان آن وارد نشد.
  • ۱۹ مهر ۱۳۹۳: در سانحه هوایی روز شنبه نوزدهم مهر ماه ۱۳۹۳ هفت تن از مسئولان و کادر پروازی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران در مسیر عزیمت به منطقه مرزی و عملیاتی شرق کشور کشته شدند.[۲۳][۲۴]
  • ۱۹ مرداد ۱۳۹۳: در ساعت ۹:۳۰ روز یکشنبه ۱۹ مرداد یک فرورند هواپیمای آنتونوف-۱۴۰، ایران ۱۴۰، متعلق به شرکت سپاهان ایر (هواپیمایی هسا) که حامل ۴۸ مسافر و خدمه بود، از تهران به مقصد طبس، از فرودگاه مهرآباد بلند شد و چند دقیقه پس از بلند شدن از باند، در بلوار شیشه مینا واقع در غرب تهران سقوط کرد.[۲۵][۲۶] در این حادثه ۳۸ نفر کشته و ۱۰ نفر زخمی شدند.
  • ۲۴ تیر۱۳۹۳: یک فروند هواپیمای اف-۴ نیروی هوایی ارتش ایران دقایقی پس از پرواز ازپایگاه هوایی شهید دوران در شیراز، منطقه دریاچه بختگان سقوط کرد که در پی آن دو خلبان این هواپیما کشته شدند.[۲۷]
  • ۶ خرداد۱۳۹۳: یک فروند هواپیمای آنتونوف متعلق به نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در پرواز آموزشی، هنگام فرود در فرودگاه یزد به دلیل نقص فنی دچار آتش‌سوزی شد. در پی این سانحه با تلاش عوامل امداد و گروه‌های آتش‌نشانی نسبت به خاموش کردن آتش اقدام شد. در این سانحه خوشبختانه هیچ گونه آسیبی به کادر پرواز و سرنشینان هواپیما وارد نشد.[۲۸]
  • ۲۰ اردیبهشت۱۳۹۳: هواپیمای فوکر ۱۰۰ پرواز شماره ۸۰۵۳ متعلق به شرکت هواپیمایی آسمان که از مشهد عازم فرودگاه بین‌المللی زاهدان بود، در ساعت ۱۳٫۱۰ دقیقه روز ۲۰ اردیبهشت به دلیل عدم باز شدن چرخ سمت چپ عقب درخواست فرود اضطراری کرد و به ناچار با وجود یک چرخ بسته به حالت اضطرار در باند فرودگاه بین‌المللی زاهدان فرود آمد و با وجود اینکه این هواپیما از باند پرواز خارج و لاستیک آن دچار ترکیدگی شد اما همه ۱۱۳ مسافر این پرواز جان سالم به در بردند. در این حادثه تنها ۹ تن آسیب دیدند.

سال ۱۳۹۲ویرایش

  • ۱۳ اسفند ۱۳۹۲: سقوط یک فروند فالکن ۲۰ سازمان هواپیمایی کشوری در آب‌های خلیج فارس که شامل ۴ نفر بود.[۲۹]
  • ۱ مهر۱۳۹۲: یک فروند هواپیمای شکاری اف-۴ فانتوم متعلق به پایگاه ششم شکاری بوشهر، در هنگام فرود با ترکیدگی لاستیک از باند خارج و دچار سانحه شد. در این حادثه هر ۲ خلبان اقدام به اجکت کردند که خلبان کابین جلو سرگرد خلبان آرش رضایی به علت باز نشدند چتر جان خود را از دست داد و خلبان کابین عقب سروان سلیمی نژاد از ناحیه کمر دچار شکستگی شد.
  • ۸ اردیبهشت: یک فروند هواپیمای جنگنده اف-۵ نیروی هوایی ارتش که از پایگاه چهارم شکاری دزفول به پرواز درآمده بود در حوالی شهرستان اندیمشک سقوط کرد. خلبانان این پرواز موفق به اجکت شدند و جان سالم به در برده‌اند.[۳۰]
  • ۱ اردیبهشت: یک هواپیمای آموزشی اف-۵ تایگر در شهرستان آبدانان (اردیبهشت ۹۲) متعلق به پایگاه چهارم شکاری دزفول، در اثر برخورد با با کوه فیلمان سقوط کرد که موجب جان باختن هر دو خلبان آن شد. در این حادثه سرهنگ حسین طحان نظیف و سروان مرتضی پورحبیب درگذشتند.[۳۱]

سال ۱۳۹۱ویرایش

  • آذر ۱۳۹۱: این بالگرد برای امدادرسانی به حادثه تصادف یک مینی‌بوس در محدوده «ملک‌آباد» به محل حادثه اعزام شده بود. این بالگرد حامل پنج مصدوم حادثه تصادف و چهار روز از و یک تکنیسین اورژانس بود که در منطقه «خین عرب» در نزدیکی بیمارستان طالقانی مشهد، دچار سانحه شد و سقوط کرد. تمامی سرنشینان این بالگرد جان خود را از دست دادند. جانباختگان ارتش و اورژانس این حادثه: ۱- هوبان مرتضوی (کادر پرواز) ۲- علیرضا پیرمفان (کادر پروازی) ۳- مسعود شاه ویسی زاده (کادر پروازی) ۵- جعفر قاری (امنیت پرواز) ۶- مهدی مهدی‌زاده (پرسنل اورژانس)

سال ۱۳۹۰ویرایش

سال ۱۳۸۹ویرایش

سال ۱۳۸۸ویرایش

 
۲۴ تیر ۱۳۸۸:سانحه مرگبار توپولف تی یو-۱۵۴ متعلق به هواپیمایی کاسپین ۱۶۸ کشته برجای گذاشت.
  • ۳۱ شهریور ۱۳۸۸: یک فروند هواپیمای نظامی ایلیوشین-۷۶ دارای سیستم آواکس در حین مانور هوایی ارتش در جنوب قرچک در نزدیکی ورامین سقوط کرد. بر اثر این سانحه هفت نفر کشته شدند. گفتنی است این هواپیما تنها هواپیمای مجهز آواکس در ایران بود.[۳۷]
  • ۱۰ شهریور ۱۳۸۸: سقوط یک فروند هواپیمای آموزشی از نوع تک نام به علت اشتباه خلبان در انتخاب باک تغذیه‌کننده موتور در چند مایلی فرودگاه پیام که منجر به آسیب دیده گی شدید خلبان زن از ناحیه سر و فوت وی به علت مرگ مغزی بعد از بیست و چهار ساعت شد. این هواپیما متعلق به شرکت هواپیمایی آموزشی ایران زمین پس از بلند شدن از فرودگاه پیام به صورت فورمیشن در نزدیکی حدوداً ۶۰ کیلومتری فرودگاه رشت به دلیل QRF تصمیم برگشت به فرودگاه پیام کرج را داشتند که بعلت خاموش شدن موتور هواپیما قبل از رسیدن به باند سقوط می‌کند.
  • ۲۵ مرداد ۱۳۸۸: یک فروند بالگرد آموزشی نظامی متعلق به هوانیروز در شهرک اندیشه شهرستان شهریار واقع در ۴۵ کیلومتری غرب تهران سقوط کرد و سه سرنشین آن کشته شدند. این هلیکوپتر قبل از اصابت به زمین هنگام پرواز در آسمان دچار نقص فنی و آتش‌سوزی شده بود.[۳۸]
  • ۲۴ مرداد ۱۳۸۸: یک فروند هواپیمای تک موتوره آموزشی صبح شنبه ۲۴ مرداد۱۳۸۸ پشت پمپ بنزین منطقه «پلنگ آباد» ماهدشت کرج سقوط کرد. براساس اعلام سازمان آتش‌نشانی کرج، در این حادثه هر دو سرنشین این هواپیما جان خود را از دست دادند. این هواپیما که از فرودگاه پیام کرج برخاسته بود پس از سقوط در نزدیکی همین فرودگاه دچار آتش‌سوزی شد که توسط آتش نشانان خاموش گردید. به گزارش سازمان آتش‌نشانی، این حادثه ساعت ۸:۱۲ دقیقه صبح به این سازمان اطلاع داده شد و مأموران آتش‌نشانی و دستگاه‌های مسئول بلافاصله در محل حادثه حضور یافتند.
  • ۲۰ مرداد ۱۳۸۸: یک فروند هواپیمای فوکر ۱۰۰ در پرواز شماره ۷۲۹ هواپیمایی آسمان در فرودگاه اصفهان دچار سانحه شد. به علت فرود نامناسب عوامل پرواز یکی از چرخ‌ها ترکیده و آتش گرفت. درهای این هواپیما بسته بوده و در حالی که مسافران داخل بودند مأموران فرودگاه به اطفای حریق مشغول شدند و سرانجام پس از خاموش کردن آتش مسافران از هواپیما خارج شدند.[۳۹]
  • ۱۹ مرداد ۱۳۸۸: بر اثر سقوط بالگرد نیروی انتظامی سه نفر از سرنشینان آن کشته شدند. این بالگرد در حین بازگشت از مأموریت حدود ساعت ۱۶ روز دوشنبه ۱۹ مرداد در ۳۰ کیلومتری ارتفاعات شرق کرمان به دلیل نقص فنی در حوالی «ده‌مرتضی سیرچ» با زمین برخورد کرد. این بالگرد در بازگشت از عملیات گشت و تعقیب اشرار در منطقه سیرچ کرمان به دلیل نقص فنی دچار مشکل شده‌است و با زمین برخورد کرده که در این حادثه خلبان و دو نفر از سرنشینان بالگرد کشته شدند. کمک خلبان به همراه دو سرنشین دیگر مجروح شدند و برای درمان به مراکز درمانی منتقل شدند.[۴۰]
  • ۲ مرداد ۱۳۸۸: پرواز شماره ۱۵۲۵ هواپیمایی آریا تور که از تهران به مشهد حرکت می‌کرد ساعت ۱۸:۰۵ دقیقه در فرودگاه مشهد، در نتیجه باز نشدن چرخ جلو و همچنین اشکال در چرخ‌های عقب در هنگام فرود از باند خارج شد و به دیوار فرودگاه برخورد نمود. در این حادثه حداقل ۱۷ نفر (۳ مسافر و ۱۴ خدمه پرواز) کشته و ۲۰ نفر نیز مجروح شدند. این هواپیما از نوع ایلیوشین-۶۲ و مجموع مسافران و خدمه آن ۱۶۰ نفر بوده‌است.[۴۱] خبرگزاری فارس، به نقل از سخنگوی سازمان هواپیمایی، سرعت بالای هواپیما را علت سانحه عنوان نمود.[۴۲] (ر.ک. پرواز شماره ۱۵۲۵ هواپیمایی آریا تور)
  • ۲۴ تیر ۱۳۸۸: یک فروند هواپیمای مسافربری از نوع توپولف تی یو-۱۵۴ متعلق به شرکت هواپیمایی کاسپین که عازم ارمنستان بود دقایقی پس از بلند شدن از فرودگاه امام خمینی تهران در در ۱۲ کیلومتری جنوب قزوین بین منطقه فارسیان و جنت‌آباد در بخش مرکزی قزوین سقوط کرد که منجر به کشته شدن تمامی ۱۶۸ نفر سرنشین (مسافر و خدمه) این هواپیما شد.[۴۳] (ر.ک. پرواز شماره ۷۹۰۸ هواپیمایی کاسپین)

سال ۱۳۸۷ویرایش

  • ۲۷ بهمن ۱۳۸۷: هواپیمای مسافربری ایران ۱۴۰ در حوالی فرودگاه شاهین شهر اصفهان سقوط کرد و تمامی پنج سرنشین هواپیما جان باختند. سانحه سقوط هواپیمای مسافربری ایران ۱۴۰ هنگامی رخ داد که خلبانان یکی از شرکت‌های هواپیمایی شامل یک استاد خلبان و ۴ خلبان در حال آموزش، در حال گذراندن آموزش‌های تایپ (نوع) این هواپیمای دوموتوره جهت ورود به ناوگان این شرکت بوده‌اند.[۴۴]
  • ۱۰ شهریور ۱۳۸۷: سقوط هلیکوپتر ۲۰۶ آموزشی هوانیروز در حوالی شهرستان لنجان زرین شهر از توابع اصفهان سقوط کرد و یکی از خلبانان جان باخت؛ علت حادثه مشخص نشد.
  • ۳ شهریور ۱۳۸۷: سقوط هواپیمای بوئینگ ۷۳۷ ایرانی در اجاره شرکت هواپیمایی آیتک ایر قرقیزستان با ۹۰ مسافر که ۷۰ نفر از آنان جان باختند.[۴۵]
  • ۱۶ تیر ۱۳۸۷: یک فروند هواپیمای شکاری اف-۵ ارتش ایران در حین انجام مأموریت در پایگاه هوایی امیدیه خوزستان سقوط کرد و خلبان و کمک‌خلبان آن کشته شدند.[۴۶]
  • ۲۳ خرداد ۱۳۸۷: یک فروند کایت موتوردار نظامی حین بارریزی با چتر سقوط کرد و ۲ سرنشین آن در دم جان باختند.
  • ۲۶ فروردین ۱۳۸۷: یک فروند هواپیمای سوخو ۲۴ متعلق به نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران حوالی ساعت ۱۹ هنگام فرود دچار نقص فنی شد و سقوط کرد. خلبان و کمک خلبان اجکت کردند و سالم ماندند.
  • ۹ فروردین۱۳۸۷: سقوط هلیکوپتر نیروی انتظامی آذربایجان شرقی در نزدیکی کوه‌های «اوشان» در محدوده شهرستان ورزقان. در این پیش‌آمد هوایی سرتیپ سلامی رئیس پلیس راهور و سرهنگ جلالی رئیس پلیس پیشگیری آذربایجان شرقی به همراه دیگر سرنشینان و کادر پروازی بالگرد بل ۲۱۲ متعلق به نیروی انتظامی کشته شدند

سال ۱۳۸۶ویرایش

  • ۱۲ دی ۱۳۸۶ (۲ ژانویه ۲۰۰۸): یک فروند هواپیمای فوکر ۱۰۰ شرکت ایران ایر ساعت هنگام برخاستن از باند فرودگاه مهرآباد دچار حادثه شد. این هواپیما که حدود صد مسافر داشت، قرار بود از تهران به مقصد شیراز پرواز کند، اما چرخ‌های هواپیما هنگام برخاستن به علت انحراف از باند فرودگاه کنده شد و بال هواپیما آتش گرفت.[۴۷]
  • ۵ آذر ۱۳۸۶ (۲۶ نوامبر ۲۰۰۷): یک فروند هواپیمای نظامی اف-۴ فانتوم ارتش ایران به علت نقص فنی در منطقه کنارک چابهار سقوط کرد و دو سرنشین آن کشته شدند.[۴۸]
  • ۲۸ مهر: یک هلیکوپتر کبرا هوانیروز در کرمانشاه سقوط کرد که علت حادثه مشخص نشد.
  • ۱۹ شهریور ۱۳۸۶: یک فروند هواپیمایی آموزشی حوالی ساعت ۱۳ در بخش گله دان شهر شیراز سقوط کرد. در پی آن استاد پرواز این هواپیما (سرهنگ خلبان کاپیتان کاظم زوارئی) در دم جان باخت و سرنشین مجروح شد.
  • ۲۶ مرداد: یک هلیکوپتر ۲۱۴ هوانیروز در پیرانشهر سقوط کرد.
  • ۱۶ مرداد: یک هلیکوپتر نظامی در اطراف فرودگاه میرزاکوچک خان رشت بر اثر نقص فنی سقوط کرد.
  • ۱۵ اردیبهشت :صبح روز شنبه در حوالی اتوبان زنجان-قزوین یک فروند هواپیمای سبک تک موتوره آموزشی به نام پرندهٔ آبی سقوط کرد که در این سانحه دلخراش خلبان هواپیمای مزبور در دم جان خود را از دست داد. هواپیما پس از سقوط دچار آتش‌سوزی نشده ولی به کل منهدم گردید.
  • ۲۳ فروردین :یک هواپیمای آموزشی گلایدر درفرودگاه تفریحی – آموزشی واقع در جاده کهریزک به دلیل شرایط نامناسب جوی، در ساعت ۱۰ صبح سقوط کرد که در اثر آن، خلبان و دانشجوی وی، جان خود را از دست دادند

سال ۱۳۸۵ویرایش

  • ۵ اسفند: سقوط هلیکوپتر هوانیروز ارتش و مرگ سعید قهاری و ۱۳ تن دیگر.
  • ۲۸ بهمن: سقوط هلیکوپتر آکوریل وزارت نفت در دریاچه مهارلو. مأموریت این هلیکوپتر انتقال باقی‌مانده بدنه هلیکوپتری بود که دو روز قبل در همین مکان سقوط کرده بود. علت حادثه اعلام نشد.
  • ۲۵ بهمن:سقوط هلیکوپتر در دریاچه نمک مهارلو شیراز متعلق به یک شرکت وابسته به وزارت نفت که در اجاره سازمان زمین‌شناسی بر اثر نقص فنی.
  • ۲۹ دی:سقوط هلیکوپتر هلال احمر که برای نجات دو کوهنورد در ارتفاعات علم کوه اعزام شده بودند. این هلیکوپتر وقتی قصد داشت در نزدیکی پناهگاه کوهستانی سرچال فرود بیاید دچار سانحه شده و واژگون شد.
  • ۶ آذر ۱۳۸۵ (۲۷ نوامبر ۲۰۰۶): یک فروند هواپیمای آنتونوف ۷۴ متعلق به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فرودگاه مهرآباد سقوط کرد. در این حادثه ۳۶ نفر کشته و ۲ نفر زخمی شدند.
  • ۲۷ آبان :سقوط هلیکوپتر شنوک هوانیروز در حوالی نجف آباد اصفهان. نقص فنی و فرسودگی علت سقوط این وسیله بود.
  • ۱۰ شهریور ۱۳۸۵ (۱ سپتامبر ۲۰۰۶): سقوط هواپیمای توپولوف-۱۵۴ شرکت ایران ایرتور در فرودگاه مشهد. این هواپیما در مسیر بندرعباس-مشهد در حال حرکت بود. این هواپیما حامل ۱۴۸ مسافر بود. در این حادثه ۲۸ نفر کشته و ۵۰ نفر زخمی شدند.
  • ۲۰ مرداد:سقوط هلیکوپتر کاموف اجارهٔ فدراسیون کوهنوردی که در حال انتقال تجهیزات و نیرو به قله دماوند بود. دلیل سقوط فرسودگی هلیکوپتر و حمل تیرآهن و برهم خوردن تعادل آن اعلام شد.
  • ۲۹ فروردین: فرود اضطراری هلیکوپتر شنوک هوانیروز در اصفهان به علت نقص فنی و شکسته شدن یکی از ملخ‌ها در اثر ضربه هنگام فرود.

سال ۱۳۸۴ویرایش

سال ۱۳۸۳ویرایش

  • ۲۹ آذر:سقوط هلیکوپتر امداد هلال احمر استان فارس در ارتفاعات خرم بید.
  • ۹ خرداد:سقوط هلیکوپتر هوانیروز در ارتفاعات الموت قزوین. این هلیکوپتر حامل استاندار قزوین بود که برای بازدید از مناطق زلزله زده مأموریت داشت. علت سانحه نیز اعلام نشد.

سال ۱۳۸۲ویرایش

سال ۱۳۸۱ویرایش

  • ۳۰ بهمن ۱۳۸۱ (۱۹ فوریه ۲۰۰۳): یک ایلیوشین-۷۶ متعلق به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در ارتفاعات استان کرمان سقوط کرد و تمام ۲۷۶ سرنشین آن جان باختند.
  • ۲ دی ۱۳۸۱(۲۳ دسامبر ۲۰۰۲):یک آنتونوف ۱۴۰ اوکراینی به کوهی در مرکز ایران برخورد کرد و ۴۹ نفر از سرنشینان آن کشته شدند. این گروه که از مقامات اوکراینی و روسی بودند برای افتتاح کارخانه هواپیما سازی در شاهین شهر عازم این شهر بودند.

سال ۱۳۸۰ویرایش

  • ۲۷ اردیبهشت ۱۳۸۰ (۱۷ مه ۲۰۰۱): هواپیمای روسی یاک-۴۰ متعلق به شرکت فراز قشم در ساعت ۷ بامداد در جنگل‌های منطقه خرچنگ در حوالی ساری سقوط نمود. در این حادثه رحمان دادمان وزیر راه و ترابری به همراه تعدادی از مقامات ایران و جمعی از نمایندگان استان گلستان و تمامی خدمه هواپیما جان خود را از دست می‌دهند. پرواز جهت انجام مأموریت اداری و افتتاح فرودگاه گرگان بود.
  • ۲۳ بهمن ۱۳۸۰ (۱۲ فوریه ۲۰۰۲): هواپیمای توپولوف-۱۵۴ شرکت ایران ایرتور در نزدیکی خرم‌آباد با کوه برخورد کرد و ۱۱۹ نفر کشته شدند. در این حادثه چهار مهندس جوان اسپانیایی نیز کشته شدند. علت حادثه سهل انگاری اداره هواشناسی در ارائه به موقع اطلاعات هواشناسی (ارتفاع ابرها) و مکث بیش از حد خلبان در افزایش ارتفاع هواپیما با وجود هشدار برخورد هواپیما با کوه بوده‌است.

سال ۱۳۷۹ویرایش

  • ۲۶ بهمن ۱۳۷۹ یک فروند بالگرد آموزشی متعلق به هوانیروز ارتش جمهوری اسلامی ایران در ساعت ۹ صبح در طی یک پرواز آموزشی به دلیل نقص فنی در حوالی شرق اصفهان روی یک گاوداری سقوط نمود و خلبان سرگرد غلامرضا فروتن و کمک خلبان شستواندوم محسن گودرزی کشته شدند.

سال۱۳۷۸ویرایش

11 اسفند سال 1378 
بالگردنیروی انتظامی دردریاچه مهارلوی شیراز سقوط کرددراین حادثه از8 نفرسرنشین3 نفراز جمله سردار سرتیپ یوسف رضاابوالفتحی فرمانده انتظامی استان فارس درگذشت

سال ۱۳۷۶ویرایش

  • ۱۲ مهر ۱۳۷۶ یک فروند هواپیمای اف ۵ به دلیل نقص فنی در حوالی دریاچه ارومیه در ساعت ۱۰:۴۳ سقوط کرد و خلبان این هواپیما، سعید جباریان، درگذشت.
  • ۲۵ دی ۱۳۷۶(۱۵ ژانویه ۱۹۹۸): هواپیمای فوکر ۱۰۰ به دلیل سرعت باد و دلایل نامشخص دیگر بر بستر یک رودخانه خشک در فاصله ۱۰ کیلومتری اصفهان به زمین نشست. این هواپیمای آسیب دیده به دلیل بازسازی پس از آن به استرالیا فرستاده شد و در آن هیچ‌کس آسیب جدی ندید.

سال ۱۳۷۵ویرایش

سال ۱۳۷۳ویرایش

سال ۱۳۷۲ویرایش

  • ۲۶ اسفند ۱۳۷۲: یک هواپیمای هرکولس حمل و نقل سی ۱۳۰ که حامل زنان و کودکان ایرانی بود درمنطقه مورد مناقشه آذربایجان و ارمنستان در ناگورنو قره باغ سقوط کرد و ۱۹ تن مسافر و همچنین ۱۳ سرنشین این هواپیما کشته شدند.[نیازمند منبع]
  • ۲۴ آبان ۱۳۷۲ (۱۵ نوامبر ۱۹۹۳): هواپیمای آنتونوف-۱۲۴ عبوری (متعلق به ایران نبوده از دبی به آسیای میانه پرواز می‌کرد) در نزدیکی کرمان سقوط کرد و همه ۱۷ سرنشین آن کشته شدند. [۵۲]


سال ۱۳۷۱ویرایش

سال ۱۳۷۰ویرایش

سال ۱۳۶۷ویرایش

 
مسیر پرواز شماره ۶۵۵ ایران ایر و محل سقوط هواپیما.

سال ۱۳۶۵ویرایش

  • ۱۱ آبان ۱۳۶۵ (۲ نوامبر ۱۹۸۶): یک فروند هواپیمای سی ۱۳۰ نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران در زاهدان سقوط کرد، ۱۰۳ کشته در این سانحه هوایی به جای ماند، این هواپیما که از مشهد به زاهدان رفته بود و نیروهای جبهه را در مراجعت حمل می‌کرد به کوه اصابت کرد خلبان آن نیز سرگرد شهید حسین سیاح پور بود.
  • ۲۳ مهر ۱۳۶۵، (۱۵ اکتبر ۱۹۸۶): یک فروند هواپیمای بوئینگ ۷۳۷ در فرودگاه شیراز به دلیل درگیری جنگی مورد حمله جنگنده عراقی قرار گرفت و ۲۳ مسافر با غافلگیری در این سانحه هوایی کشته شده‌اند.

سال ۱۳۶۴ویرایش

  • ۱ اسفند ۱۳۶۴، یک فروند اف۲۷ فرندشیپ به خلبانی عبدالباقی درویش در در ۲۵ کیلومتری شمال اهواز در محاصره دو فروند میگ-۲۳ عراقی قرار گرفت و تمام ۴۹ سرنشین آن کشته شدند. این هواپیما حامل فضل‌الله محلاتی فرمانده سپاه و به همراه جمعی از نمایندگان مجلس و قضات عالی‌رتبه قضایی بود.[۵۳][۵۴]

سال ۱۳۶۳ویرایش

سال ۱۳۶۲ویرایش

سال ۱۳۶۰ویرایش

سال ۱۳۵۹ویرایش

جدول سوانح هوایی منجر به مرگویرایش

هواپیماهای مسافربریویرایش

سال نوع هواپیما مکان حادثه تعداد
کشته‌شدگان
نام شرکت هواپیمایی مقاله اصلی
1358 بوئینگ ۷۲۷ حوالی تهران ۱۲۸ ایران ایر پرواز شماره ۲۹۱ ایران ایر
۱۳۶۵ بوئینگ ۷۳۷ فرودگاه شیراز (حمله جنگنده‌های عراقی) ۲۳ ایران ایر -
۱۳۶۷ ایرباس آ-۳۰۰ خلیج فارس (حمله ناو آمریکایی) ۲۹۰ ایران ایر پرواز شماره ۶۵۵ ایران ایر
۱۳۷۱ توپولف-۱۵۴ تهران (تصادم با هواپیمای نظامی) ۱۳۴ ایران ایرتور تصادم تهران ۱۳۷۱
۱۳۷۳ فوکر ۲۸ کوه کرکس، نزدیکی نطنز ۶۶ هواپیمایی آسمان پرواز ۷۴۶ هواپیمایی آسمان
۱۳۷۵ بوئینگ ۷۲۷ فرودگاه رشت ۴ ایران ایر -
۱۳۸۰ یاک-۴۰ منطقه خرچنگ، حوالی ساری ۲۵ فراز قشم حادثه هواپیمای یاک ۴۰
۱۳۸۰ توپولف-۱۵۴ خرم‌آباد ۱۱۹ ایران ایرتور پرواز شماره ۹۵۶ ایران ایرتور
۱۳۸۲ فوکر ۵۰ شارجه ۴۳ کیش ایر -
۱۳۸۴ بوئینگ-۷۰۷ فرودگاه مهرآباد ۲ هواپیمایی ساها -
۱۳۸۵ توپولف-۱۵۴ مشهد ۲۸ ایران ایرتور -
۱۳۸۷ ایران ۱۴۰ حوالی فرودگاه شاهین‌شهر ۵ هواپیمایی هسا -
۱۳۸۷ بوئینگ ۷۳۷ حوالی بیشکک ۶۸ هواپیمایی آسمان پرواز شماره ۶۸۹۵ هواپیمایی آسمان
۱۳۸۸ توپولف-۱۵۴ قزوین ۱۶۸ هواپیمایی کاسپین پرواز شماره ۷۹۰۸ هواپیمایی کاسپین
۱۳۸۸ ایلیوشین-۶۲ فرودگاه مشهد ۱۷ هواپیمایی آریا پرواز شماره ۱۵۲۵ هواپیمایی آریا تور
۱۳۸۹ بویینگ ۷۲۷ ارومیه ۷۸ ایران‌ایر پرواز شماره ۲۷۷ ایران‌ایر
۱۳۹۳ ایران-۱۴۰ تهران ۳۹ هواپیمایی هسا پرواز شماره ۵۹۱۶ هواپیمایی سپاهان
۱۳۹۶ ای‌تی‌آر ۷۲ سمیرم ۶۶ هواپیمایی آسمان پرواز شماره ۳۷۰۴ هواپیمایی آسمان

آمار سوانح بر اساس نوع هواپیما (بجز سوانح ناشی از حملات نظامی)

نوع هواپیما تعداد
سانحه
تعداد
کشته‌شدگان
توپولف-۱۵۴ ۴ ۴۴۹
هسا ایران-۱۴۰ ۲ ۴۴
ایلیوشین-۶۲ ۱ ۱۷
فوکر ۵۰ ۱ ۴۳
فوکر ۲۷ ۲ ۳۹
فوکر ۲۸ ۱ ۶۶
بوئینگ ۷۲۷ ۳ ۲۱۰
بوئینگ ۷۳۷ ۱ ۶۸
بوئینگ ۷۰۷ ۲ ۱۸
یاک ۴۰ ۱ ۲۵
ای‌تی‌آر ۷۲ ۱ ۶۵

هواپیماهای نظامیویرایش

سال نوع هواپیما مکان حادثه تعداد
کشته‌شدگان
مالک مقاله اصلی
۱۳۳۶ هواپیمای نظامی به دنبال تعقیب دادشاه و افرادش ۴ نیروی هوایی ارتش -
۱۳۴۸ برخورد ۲ هواپیمای جت دزفول ۲ نیروی هوایی ارتش -
۱۳۶۰ لاکهید سی-۱۳۰ کهریزک ۸۰ نیروی هوایی ارتش پرواز هرکولس سی-۱۳۰ نیروی هوایی ارتش ایران ۱۳۶۰
۱۳۶۳ سی-۱۳۰ فرودگاه مهرآباد ۷ نیروی هوایی ارتش -
۲۱ بهمن ۱۳۶۳ p 3 f orion پایگاه هفتم شکاری . شیراز - ۱۱

نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران

۱۳۶۴ فوکر ۲۷ حوالی اهواز (حمله جنگنده‌های عراقی) ۵۰ نیروی هوایی ارتش -
۱۳۶۵ لاکهید سی-۱۳۰ زاهدان ۹۸ نیروی هوایی ارتش -
۱۳۷۰ ایلیوشین-۷۶ کرمانشاه ۴ ؟ -
۱۳۷۱ فوکر-۲۷ حوالی ساوه ۳۹ نیروی هوایی ارتش -
۱۳۷۳ لاکهید سی-۱۳۰ حوالی اصفهان ۱۲ نیروی هوایی ارتش -
۱۳۷۵ لاکهید سی-۱۳۰ نیشابور ۸۶ نیروی هوایی ارتش -
۱۳۷۵ فالکن-۲۰ اردبیل ۴ نیروی هوایی ارتش -
۱۳۷۶ اف ۵ حوالی دریاچه ارومیه ۱ نیروی هوایی ارتش -
۱۳۷۸ لاکهید سی-۱۳۰ فرودگاه مهرآباد ۸ نیروی هوایی ارتش -
۱۳۸۱ ایلیوشین-۷۶ بلندی‌های استان کرمان ۲۷۶ سپاه پاسداران پرواز ایلیوشین ۷۶ سپاه پاسداران ۱۳۸۱
۱۳۸۴ لاکهید سی-۱۳۰ تهران ۱۱۰ نیروی هوایی ارتش پرواز هرکولس سی-۱۳۰ نیروی هوایی ارتش ایران ۱۳۸۴
۱۳۸۵ آنتونوف-۷۴ فرودگاه مهرآباد ۳۶ سپاه پاسداران -
۱۳۸۴ فالکن-۲۰ حوالی ارومیه ۱۱ سپاه پاسداران -
۱۳۸۶ اف-۴ فانتوم کنارک ۲ نیروی هوایی ارتش -
۱۳۸۷ اف-۵ پایگاه هوایی امیدیه، خوزستان ۲ نیروی هوایی ارتش -
۱۳۸۸ ایلیوشین-۷۶ قرچک ۷ نیروی هوایی ارتش -
۱۳۹۰ اف-۱۴ حوالی بوشهر ۲ نیروی هوایی ارتش -
۱۳۹۰ سوخو-۲۴ استان فارس ۱ نیروی هوایی ارتش -
۱۳۹۲ فالکن ۲۰ حوالی جزیره کیش ۴ نیروی هوایی ارتش -
۱۳۹۲ اف-۴ حوالی پایگاه ششم شکاری بوشهر ۱ نیروی هوایی ارتش -
۱۳۹۲ اف-۵ حوالی شهرستان آبدانان ۲ نیروی هوایی ارتش -
۱۳۹۳ توربو کوماندور حوالی زاهدان ۷ نیروی انتظامی -
۱۳۹۳ اف-۴ حوالی دریاچه بختگان ۲ نیروی هوایی ارتش -
۱۳۹۴ اف-۴ شهرستان کنارک ۲ نیروی هوایی ارتش -
١٣٩٧ بویینگ ۷٠۷ کرج ١٦ ارتش نیروی هوایی ارتش

آمار سوانح هواپیماهای نظامی بر اساس نوع هواپیما (بجز سوانح هنگام عملیات)

نوع هواپیما تعداد
سانحه
تعداد
کشته‌شدگان
لاکهید سی-۱۳۰ ۶ ۳۹۴
ایلیوشین-۷۶ ۳ ۲۸۷
آنتونوف-۷۴ ۱ ۳۶
فالکن ۲۰ ۳ ۱۹
اف ۴ ۴ ۷
اف ۵ ۳ ۵
اف ۱۴ ۱ ۲
سوخو-۲۴ ۱ ۱

پی‌نوشت‌هاویرایش

  1. Iran's aviation regulation seen as a factor in air crashes - Los Angeles Times
  2. [http://www.radiofarda.com/Article/2008/09/03/o2_iran_air.html فرود اضطراری هواپیمای ایرانی در فرودگاه بمبئی وبگاه رادیو فردا
  3. یک هزار و ۳۴۵ کشته در ۱۴ سانحه تاریخ هوایی ایران (شریف نیوز)
  4. شبکه ایمنی هوانوردی (انگلیسی)
  5. «خبرگزاری فارس - بوئینگ ۷۰۷ باری ارتش در فرودگاه فتح دچار سانحه شد/ فقط مهندس پرواز زنده ماند + عکس». خبرگزاری فارس. ۲۰۱۹-۰۱-۱۴. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۱-۱۴.
  6. «7 نکته دربارهٔ سانحه 707 از قرقیزی بودن دروغین تا سه فرودگاه غلط‌انداز در کنار هم - اخبار سیاسی - اخبار عصرایران - Asriran». خبرگزاری عصر ایران - Asriran. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۱-۱۴.
  7. «سقوط هواپیمای باری ارتش ایران؛ 'هفت جسد پیدا شده'» (به انگلیسی). BBC News فارسی. ۲۰۱۹-۰۱-۱۴. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۱-۱۴.
  8. «خبرگزاری فارس - اسامی جانباختگان توسط ارتش اعلام می‌شود/شهرک پشت فرودگاه فتح فاقد سکنه بوده‌است». خبرگزاری فارس. ۲۰۱۹-۰۱-۱۴. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۱-۱۴.
  9. fa.euronews.com https://fa.euronews.com/2019/01/14/plane-with-nine-people-onboard-crashes-at-iran-karaj. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۱-۱۴. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  10. «هواپیمای آسمان با کوه دنا برخورد کرده‌است». ایران آنلاین. ۲۹ بهمن ۱۳۹۶.
  11. "Iranian plane with 66 passengers on board crashes". ایران دیلی. 29 بهمن 1396. Check date values in: |تاریخ= (help)
  12. «مرگ قطعی سرنشینان پرواز تهران-یاسوج». ایران آنلاین. ۲۹ بهمن ۱۳۹۶.
  13. «سقوط هواپیما در ۱۴ مایلی یاسوج/ برخورد هواپیما با کوه دنا/ همه مسافران جان باختند+اسامی مسافران». خبرگزاری فارس. ۲۹ بهمن ۱۳۹۶.
  14. زهره صفاری. «یکشنبه سیاه». روزنامه ایران, 30 بهمن 1396. 
  15. «All 66 on board killed as plane crashes in southwest Iran». ایران دیلی, 30 بهمن 1396. 
  16. http://airlinepress.ir/40677/سقوط-هواپیمای-آموزشی-حوالی-روستای-خنج/
  17. http://www.yjc.ir/fa/news/5584748/سقوط-هواپیمای-جنگنده-f7-در-حوالی-شهرستان-نائین-فیلم-و-تصاویر
  18. http://khabaronline.ir/detail/504396/society/events
  19. «گزارشی از سقوط F4 ایران / جنگنده‌ای که می‌خواست در جاده فرود بیاید». خبرگزاری انتخاب.
  20. «سقوط بالگرد فلات قاره در دریا/ صندلی‌های بالگرد در ۱۵ مایلی سکوی ابوذر پیدا شد». خبرگزاری فارس.
  21. http://www.yjc.ir/fa/news/5144396/سقوط-بالگرد-در-ارتفاعات-دربند
  22. http://hadianalborz.ir/1393/12/06/سقوط-هواپیما-در-کرج/
  23. باشگاه خبرنگاران جوان (19/مهر/1393). «سقوط هواپیمای نظامی در زاهدان». تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  24. «لاشه هواپیمای توربو کوماندور نیروی انتظامی در زاهدان پیدا شد». الف.
  25. «یک اتفاق تلخ درحاشیه سقوط هواپیما/دختر دانشجو در تصادف تاکسی دچار مرگ مغزی شد». صفحه نخست - خبرآنلاین. ۲۰۱۴-۰۷-۲۷. دریافت‌شده در ۲۰۱۴-۰۸-۱۷.
  26. «تصادف شدیدپراید و پژو هنگام سقوط هواپیما». shafaonline.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۴-۰۸-۱۷.
  27. «سقوط جنگنده اف ۴ در شیراز / دو سرنشین هواپیما جان باختند». خبرآنلاین. ۲۴ تیر ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۱۹ مرداد ۱۳۹۳.
  28. . همشهری. ۶ خرداد ۱۳۹۳ http://www.hamshahrionline.ir/details/260753. دریافت‌شده در ۱۹ مرداد ۱۳۹۳. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  29. جزئیات تازه حادثه سقوط هواپیما در خلیج فارس/ اسامی جانباختگان اعلام شد
  30. «سقوط دومین هواپیمای اف پنج پایگاه چهارم شکار در دو هفته گذشته». اندیمشک نیوز. ۸ اردیبهشت ۱۳۹۲. دریافت‌شده در ۱۹ مرداد ۱۳۹۳.
  31. «یک فروند هواپیمای اف-5 در آبدانان ایلام سقوط کرد». خبرگزاری مهر. ا اردیبهشت ۱۳۹۲. دریافت‌شده در ۱۹ مرداد ۱۳۹۳. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  32. «سقوط یک فروند هواپیمای جنگی در بوشهر». خبرگزاری مهر. ۶ بهمن ۱۳۹۰. دریافت‌شده در ۶ بهمن ۱۳۹۰.
  33. «بروز سانحه در هواپیمای حامل محسن رضایی». تابناک. ۱۳ شهریور ۱۳۹۰. دریافت‌شده در ۱۳ شهریور ۱۳۹۰.
  34. «سقوط یک هواپیما در داخل شهر تبریز». خبر فارسی. ۱۹ شهریور ۱۳۹۰. دریافت‌شده در ۱۹ شهریور ۱۳۹۰.
  35. «علت سقوط جنگنده فانتوم در بوشهر». وبگاه الف. ۲۶ تیر ۱۳۸۹. دریافت‌شده در ۲۶ تیر ۱۳۸۹.
  36. بی‌بی‌سی
  37. «تصاویر: سقوط یک فروند هواپیما در قرچک ورامین». تابناک. ۱ مهر ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۱ مهر ۱۳۸۸.
  38. «سقوط هلی کوپتر نظامی در نزدیکی تهران». بی‌بی‌سی فارسی. دریافت‌شده در ۲۵ مرداد ۱۳۸۸.
  39. «حادثه در پرواز تهران-اصفهان هواپیمایی آسمان»، تابناک
  40. «سقوط یک فروند هلی‌کوپتر نیروی انتظامی». تابناک. دریافت‌شده در ۲۵ مرداد ۱۳۸۸.
  41. «سانحه مرگبار هواپیمای مسافربری در مشهد»، بی‌بی‌سی فارسی بازیابی‌شده در ۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۰۹.
  42. «علت سانحه مرگبار هواپیمای مسافربری در مشهد»، خبرگزاری فارس
  43. «سقوط هواپیمای پرواز تهران-ایروان با ۱۶۸ سرنشین». تابناک. ۲۴ تیر ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۲۴ تیر ۱۳۸۸.
  44. «سقوط هواپیمای مسافربری اصفهان». تابناک. ۲۷ بهمن ۱۳۸۷. دریافت‌شده در ۲۷ بهمن ۱۳۸۷.
  45. تابناک
  46. سقوط هواپیمای شکاری ارتش ایران، بی‌بی‌سی فارسی
  47. کنده نشدن چرخ هواپیما هنگام برخاستن از مهرآباد (تابناک)
  48. جنگنده نظامی ایران در دریای عمان سقوط کرد (بی‌بی‌سی فارسی)
  49. سقوط هواپیمای فرماندهان ارشد سپاه پاسداران در ایران (بی‌بی‌سی فارسی)
  50. سقوط هواپیمای حامل خبرنگاران در تهران (بی‌بی‌سی فارسی)
  51. Aviasion Safety Network (انگلیسی)
  52. «مستند روز کم‌آب ارس».
  53. سرهنگ هیبت‌الله اسدی (۱۳۸۷کتاب ارتش در فاو (عملیات والفجر8)، انتشارات ایران سبز، ص. ۲۶۱
  54. «یادواره شهید محلاتی برگزار می‌شود». ایسنا.

منابعویرایش

جستارهای وابستهویرایش

پیوند به بیرونویرایش