کریپتون

عنصری از جدول تناوبی با عدد اتمی ۳۶

کریپتون (Krypton) عنصر شیمیایی با نشانهٔ Kr، عدد اتمی ۳۶، جرم اتمی ۸۳٫۸۰، شش ایزوتوپ پایدار و چند ایزوتوپ ساختگی پرتوزا دارد. از گروه گازهای نجیب و تناوب چهارم جدول تناوبی، گازی است بی‌رنگ، بی‌بو و ۱٫۱۸ مرتبه از هوا سنگین تر است. نام آن از واژهٔ کریپتوس (kryptos به معنای مخفی) گرفته شده‌است؛ زیرا مدت زیادی کشف نشده باقی مانده بود. قابل سوختن و سمی نیست. در دمای نیتروژن مایع بر اثر تخلیه الکتریکی با فلوئور ترکیب می‌شود و KrF۲ و KrF۴ می‌دهد که در دمای معمول تجزیه می‌شود. به میزان ۰٫۰۱۰۸ درصد هوا را تشکیل می‌دهد و بر اثر تخلیهٔ الکتریکی، نور بنفش کم رنگ ایجاد می‌کند.

کریپتون، 36Kr
الگو:Infobox element/symbol-to-top-image/alt
A krypton-filled discharge tube glowing white
کریپتون
تلفظ‎/ˈkrɪptɒn/‎ (KRIP-ton)
ظاهرcolorless gas, exhibiting a whitish glow in an electric field
جرم اتمی استاندارد Ar, استاندارد(Kr)۸۳٫۷۹۸(۲)[۱]
کریپتون در جدول تناوبی
Element 1: هیدروژن (H), Other non-metal
Element 2: هلیوم (He), Noble gas
Element 3: لیتیم (Li), Alkali metal
Element 4: برلیم (Be), Alkaline earth metal
Element 5: بور (B), Metalloid
Element 6: کربن (C), Other non-metal
Element 7: نیتروژن (N), Halogen
Element 8: اکسیژن (O), Halogen
Element 9: فلوئور (F), Halogen
Element 10: نئون (Ne), Noble gas
Element 11: سدیم (Na), Alkali metal
Element 12: منیزیم (Mg), Alkaline earth metal
Element 13: آلومینیم (Al), Other metal
Element 14: سیلسیم (Si), Metalloid
Element 15: فسفر (P), Other non-metal
Element 16: گوگرد (S), Other non-metal
Element 17: کلر (Cl), Halogen
Element 18: آرگون (Ar), Noble gas
Element 19: پتاسیم (K), Alkali metal
Element 20: کلسیم (Ca), Alkaline earth metal
Element 21: اسکاندیم (Sc), Transition metal
Element 22: تیتانیم (Ti), Transition metal
Element 23: وانادیم (V), Transition metal
Element 24: کروم (Cr), Transition metal
Element 25: منگنز (Mn), Transition metal
Element 26: آهن (Fe), Transition metal
Element 27: کبالت (Co), Transition metal
Element 28: نیکل (Ni), Transition metal
Element 29: مس (Cu), Transition metal
Element 30: روی (Zn), Other metal
Element 31: گالیم (Ga), Other metal
Element 32: ژرمانیم (Ge), Metalloid
Element 33: آرسنیک (As), Metalloid
Element 34: سلنیم (Se), Other non-metal
Element 35: برم (Br), Halogen
Element 36: کریپتون (Kr), Noble gas
Element 37: روبیدیم (Rb), Alkali metal
Element 38: استرانسیم (Sr), Alkaline earth metal
Element 39: ایتریم (Y), Transition metal
Element 40: زیرکونیم (Zr), Transition metal
Element 41: نیوبیم (Nb), Transition metal
Element 42: مولیبدن (Mo), Transition metal
Element 43: تکنسیم (Tc), Transition metal
Element 44: روتنیم (Ru), Transition metal
Element 45: رودیم (Rh), Transition metal
Element 46: پالادیم (Pd), Transition metal
Element 47: نقره (Ag), Transition metal
Element 48: کادمیم (Cd), Other metal
Element 49: ایندیم (In), Other metal
Element 50: قلع (Sn), Other metal
Element 51: آنتیموان (Sb), Metalloid
Element 52: تلوریم (Te), Metalloid
Element 53: ید (I), Halogen
Element 54: زنون (Xe), Noble gas
Element 55: سزیم (Cs), Alkali metal
Element 56: باریم (Ba), Alkaline earth metal
Element 57: لانتان (La), Lanthanoid
Element 58: سریم (Ce), Lanthanoid
Element 59: پرازئودیمیم (Pr), Lanthanoid
Element 60: نئودیمیم (Nd), Lanthanoid
Element 61: پرومتیم (Pm), Lanthanoid
Element 62: ساماریم (Sm), Lanthanoid
Element 63: اروپیم (Eu), Lanthanoid
Element 64: گادولینیم (Gd), Lanthanoid
Element 65: تربیم (Tb), Lanthanoid
Element 66: دیسپروزیم (Dy), Lanthanoid
Element 67: هولمیم (Ho), Lanthanoid
Element 68: اربیم (Er), Lanthanoid
Element 69: تولیم (Tm), Lanthanoid
Element 70: ایتربیم (Yb), Lanthanoid
Element 71: لوتتیم (Lu), Lanthanoid
Element 72: هافنیم (Hf), Transition metal
Element 73: تانتال (Ta), Transition metal
Element 74: تنگستن (W), Transition metal
Element 75: رنیم (Re), Transition metal
Element 76: اوسمیم (Os), Transition metal
Element 77: ایریدیم (Ir), Transition metal
Element 78: پلاتین (Pt), Transition metal
Element 79: طلا (Au), Transition metal
Element 80: جیوه (Hg), Other metal
Element 81: تالیم (Tl), Other metal
Element 82: سرب (Pb), Other metal
Element 83: بیسموت (Bi), Other metal
Element 84: پولونیم (Po), Other metal
Element 85: آستاتین (At), Metalloid
Element 86: رادون (Rn), Noble gas
Element 87: فرانسیم (Fr), Alkali metal
Element 88: رادیم (Ra), Alkaline earth metal
Element 89: آکتینیم (Ac), Actinoid
Element 90: توریم (Th), Actinoid
Element 91: پروتاکتینیم (Pa), Actinoid
Element 92: اورانیم (U), Actinoid
Element 93: نپتونیم (Np), Actinoid
Element 94: پلوتونیم (Pu), Actinoid
Element 95: امریسیم (Am), Actinoid
Element 96: کوریم (Cm), Actinoid
Element 97: برکلیم (Bk), Actinoid
Element 98: کالیفرنیم (Cf), Actinoid
Element 99: اینشتینیم (Es), Actinoid
Element 100: فرمیم (Fm), Actinoid
Element 101: مندلیفیم (Md), Actinoid
Element 102: نوبلیم (No), Actinoid
Element 103: لارنسیم (Lr), Actinoid
Element 104: رادرفوردیم (Rf), Transition metal
Element 105: دوبنیم (Db), Transition metal
Element 106: سیبورگیم (Sg), Transition metal
Element 107: بوهریم (Bh), Transition metal
Element 108: هاسیم (Hs), Transition metal
Element 109: مایتنریم (Mt)
Element 110: دارمشتادیم (Ds)
Element 111: رونتگنیم (Rg)
Element 112: کوپرنیسیم (Cn), Other metal
Element 113: نیهونیم (Nh)
Element 114: فلروویم (Fl)
Element 115: مسکوویم (Mc)
Element 116: لیورموریم (Lv)
Element 117: تنسین (Ts)
Element 118: اوگانسون (Og)
آرگون

Kr

زنون
برمکریپتونروبیدیم
عدد اتمی (Z)36
گروهگاز نجیب
دورهدوره 4
بلوکبلوک-p
دسته گاز نجیب
آرایش الکترونی[Ar] 3d10 4s2 4p6
لایه الکترونی2, 8, 18, 8
ویژگی‌های فیزیکی
فاز در STPgas
نقطه ذوب115.78 کلوین
(−157.37 سانتی‌گراد ​)
نقطه جوش119.93 کلوین
(−153.415 سانتی‌گراد ​)
چگالی
(در STP)
3.749 گرم/لیتر
در حالت مایع (در b.p.)2.413 گرم بر سانتی‌متر مکعب[۲]
نقطه سه‌گانه115.775 کلوین • ​73.53 کیلوپاسکال[۳][۴]
نقطه بحرانی209.48 کلوین • 5.525 مگاپاسکال[۴]
آنتالپی ذوب1.64 ژول بر مول
آنتالپی تبخیر9.08 کیلوژول بر مول
ظرفیت حرارتی مولی20.95[۵] ژول بر (مول در کلوین)
فشار بخار
فشار (Pa) ۱ ۱۰ ۱۰۰ ۱ K ۱۰ K ۱۰۰ K
در دمای (K) 59 65 74 84 99 120
ویژگی‌های اتمی
عدد اکسایش0, +1, +2 (rarely more than 0; اکسید is unknown)
الکترونگاتیویمقیاس پائولینگ: 3.00
انرژی یونش
  • اول: 1350.8 کیلوژول بر مول
  • دوم: 2350.4 کیلوژول بر مول
  • سوم: 3565 کیلوژول بر مول
شعاع کووالانسی116±4 pm
شعاع واندروالسی202 pm
Color lines in a spectral range
خطوط طیف نوری کریپتون
دیگر ویژگی‌ها
ساختار بلوری ​(fcc)
Face-centered cubic ساختار کریستالی برای کریپتون
سرعت صوت(gas, 23 °C) 220 m·s−1
(liquid) 1120 متر بر ثانیه
رسانندگی گرمایی9.43×10−3  وات بر (کلوین در متر)
مغناطیسدیامغناطیس[۶]
پذیرفتاری مغناطیسی−28.8·10−6 سانتی‌متر مکعب بر مول (298 K)[۷]
شماره ثبت سی‌ای‌اس7439-90-9
تاریخچه
کشف عناصر شیمیایی and first isolationویلیام رمزی and موریس تراورز (1898)
ایزوتوپ‌های اصلی کریپتون
ایزوتوپ فراوانی طبیعی نیمه‌عمر (t۱/۲) واپاشی هسته‌ای محصول واپاشی
78Kr 0.36% 9.2×1021 y[۸] εε 2.846 78Se
79Kr ایزوتوپ پرتوزای مصنوعی 35 h گیراندازی الکترون 79Br
نشر پوزیترون 0.604 79Br
پرتو گاما 0.26, 0.39, 0.60
80Kr 2.29% پایدار با 44 نوترون
81Kr ایزوتوپ پرتوزای ناچیز 2.3×105 y ε 81Br
γ
82Kr 11.59% پایدار با 46 نوترون
83Kr 11.50% پایدار با 47 نوترون
84Kr 56.99% پایدار با 48 نوترون
85Kr syn 11 y واپاشی بتا 0.687 85Rb
86Kr 17.28% پایدار با 50 نوترون
رده رده: کریپتون
| منابع اطلاعاتی عناصر شیمیایی

تهیهویرایش

از تقطیر جزء به جزء هوای مایع.

کاربردویرایش

برای پر کردن لامپ‌های فلوئورسنت ، لامپ‌های معمولی برق، لامپ‌های ویژه دیگر، لیزر و عکسبرداری با سرعت زیاد.

نگارخانهویرایش

منابعویرایش

  1. Meija, Juris; et al. (2016). "Atomic weights of the elements 2013 (IUPAC Technical Report)". Pure and Applied Chemistry. 88 (3): 265–91. doi:10.1515/pac-2015-0305.
  2. Krypton. encyclopedia.airliquide.com
  3. "Section 4, Properties of the Elements and Inorganic Compounds; Melting, boiling, triple, and critical temperatures of the elements". CRC Handbook of Chemistry and Physics (85th ed.). Boca Raton, Florida: CRC Press. 2005.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ Haynes, William M., ed. (2011). CRC Handbook of Chemistry and Physics (92nd ed.). Boca Raton, FL: CRC Press. p. 4.121. ISBN 1439855110.
  5. Shuen-Chen Hwang, Robert D. Lein, Daniel A. Morgan (2005). "Noble Gases". Kirk Othmer Encyclopedia of Chemical Technology. Wiley. pp. 343–383. doi:10.1002/0471238961.0701190508230114.a01.
  6. Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Lide, D. R., ed. (2005). CRC Handbook of Chemistry and Physics (86th ed.). Boca Raton (FL): CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5.
  7. Weast, Robert (1984). CRC, Handbook of Chemistry and Physics. Boca Raton, Florida: Chemical Rubber Company Publishing. pp. E110. ISBN 0-8493-0464-4.
  8. Patrignani, C.; et al. (Particle Data Group) (2016). "Review of Particle Physics". Chinese Physics C. 40 (10): 100001. Bibcode:2016ChPhC..40j0001P. doi:10.1088/1674-1137/40/10/100001. See p. 768
  • ملاردی، محمدرضا؛ آقاپور مقدم، سید رضا. فرهنگ جامع شیمی. مؤسسه فرهنگی مدرسه برهان. ص. ۱۱۸۶.