کریپتون

عنصری از جدول تناوبی با عدد اتمی ۳۶

کریپتون (Krypton) عنصر شیمیایی با نشانهٔ Kr، عدد اتمی ۳۶، جرم اتمی ۸۳٫۸۰، شش ایزوتوپ پایدار و چند ایزوتوپ ساختگی پرتوزا دارد. از گروه گازهای نجیب و تناوب چهارم جدول تناوبی، گازی است بی‌رنگ، بی‌بو و ۱٫۱۸ مرتبه از هوا سنگین تر است. نام آن از واژهٔ کریپتوس (kryptos به معنای مخفی) گرفته شده‌است؛ زیرا مدت زیادی کشف نشده باقی مانده بود. قابل سوختن و سمی نیست. در دمای نیتروژن مایع بر اثر تخلیه الکتریکی با فلوئور ترکیب می‌شود و KrF۲ و KrF۴ می‌دهد که در دمای معمول تجزیه می‌شود. به میزان ۰٫۰۱۰۸ درصد هوا را تشکیل می‌دهد و بر اثر تخلیهٔ الکتریکی، نور بنفش کم رنگ ایجاد می‌کند.

کریپتون، 36Kr
الگو:جعبه عناصر شیمیایی/symbol-to-top-image/alt
لوله پر از کریپتون درحال درخشش نور سفید
ویژگی‌های کلی
تلفظ‎/ˈkrɪptɒn/‎ (KRIP-ton)
ظاهرColorless gas, exhibiting a whitish glow when placed in a high voltage electric field
جرم اتمی نسبی (Ar، استاندارد)۸۳٫۷۹۸(۲)[۱]
کریپتون در جدول تناوبی
Element 1: هیدروژن (H), Other non-metal
Element 2: هلیوم (He), Noble gas
Element 3: لیتیم (Li), Alkali metal
Element 4: برلیم (Be), Alkaline earth metal
Element 5: بور (B), Metalloid
Element 6: کربن (C), Other non-metal
Element 7: نیتروژن (N), Halogen
Element 8: اکسیژن (O), Halogen
Element 9: فلوئور (F), Halogen
Element 10: نئون (Ne), Noble gas
Element 11: سدیم (Na), Alkali metal
Element 12: منیزیم (Mg), Alkaline earth metal
Element 13: آلومینیم (Al), Other metal
Element 14: سیلسیم (Si), Metalloid
Element 15: فسفر (P), Other non-metal
Element 16: گوگرد (S), Other non-metal
Element 17: کلر (Cl), Halogen
Element 18: آرگون (Ar), Noble gas
Element 19: پتاسیم (K), Alkali metal
Element 20: کلسیم (Ca), Alkaline earth metal
Element 21: اسکاندیم (Sc), Transition metal
Element 22: تیتانیم (Ti), Transition metal
Element 23: وانادیم (V), Transition metal
Element 24: کروم (Cr), Transition metal
Element 25: منگنز (Mn), Transition metal
Element 26: آهن (Fe), Transition metal
Element 27: کبالت (Co), Transition metal
Element 28: نیکل (Ni), Transition metal
Element 29: مس (Cu), Transition metal
Element 30: روی (Zn), Other metal
Element 31: گالیم (Ga), Other metal
Element 32: ژرمانیم (Ge), Metalloid
Element 33: آرسنیک (As), Metalloid
Element 34: سلنیم (Se), Other non-metal
Element 35: برم (Br), Halogen
Element 36: کریپتون (Kr), Noble gas
Element 37: روبیدیم (Rb), Alkali metal
Element 38: استرانسیم (Sr), Alkaline earth metal
Element 39: ایتریم (Y), Transition metal
Element 40: زیرکونیم (Zr), Transition metal
Element 41: نیوبیم (Nb), Transition metal
Element 42: مولیبدن (Mo), Transition metal
Element 43: تکنسیم (Tc), Transition metal
Element 44: روتنیم (Ru), Transition metal
Element 45: رودیم (Rh), Transition metal
Element 46: پالادیم (Pd), Transition metal
Element 47: نقره (Ag), Transition metal
Element 48: کادمیم (Cd), Other metal
Element 49: ایندیم (In), Other metal
Element 50: قلع (Sn), Other metal
Element 51: آنتیموان (Sb), Metalloid
Element 52: تلوریم (Te), Metalloid
Element 53: ید (I), Halogen
Element 54: زنون (Xe), Noble gas
Element 55: سزیم (Cs), Alkali metal
Element 56: باریم (Ba), Alkaline earth metal
Element 57: لانتان (La), Lanthanoid
Element 58: سریم (Ce), Lanthanoid
Element 59: پرازئودیمیم (Pr), Lanthanoid
Element 60: نئودیمیم (Nd), Lanthanoid
Element 61: پرومتیم (Pm), Lanthanoid
Element 62: ساماریم (Sm), Lanthanoid
Element 63: اروپیم (Eu), Lanthanoid
Element 64: گادولینیم (Gd), Lanthanoid
Element 65: تربیم (Tb), Lanthanoid
Element 66: دیسپروزیم (Dy), Lanthanoid
Element 67: هولمیم (Ho), Lanthanoid
Element 68: اربیم (Er), Lanthanoid
Element 69: تولیم (Tm), Lanthanoid
Element 70: ایتربیم (Yb), Lanthanoid
Element 71: لوتتیم (Lu), Lanthanoid
Element 72: هافنیم (Hf), Transition metal
Element 73: تانتال (Ta), Transition metal
Element 74: تنگستن (W), Transition metal
Element 75: رنیم (Re), Transition metal
Element 76: اوسمیم (Os), Transition metal
Element 77: ایریدیم (Ir), Transition metal
Element 78: پلاتین (Pt), Transition metal
Element 79: طلا (Au), Transition metal
Element 80: جیوه (Hg), Other metal
Element 81: تالیم (Tl), Other metal
Element 82: سرب (Pb), Other metal
Element 83: بیسموت (Bi), Other metal
Element 84: پولونیم (Po), Other metal
Element 85: آستاتین (At), Metalloid
Element 86: رادون (Rn), Noble gas
Element 87: فرانسیم (Fr), Alkali metal
Element 88: رادیم (Ra), Alkaline earth metal
Element 89: آکتینیم (Ac), Actinoid
Element 90: توریم (Th), Actinoid
Element 91: پروتاکتینیم (Pa), Actinoid
Element 92: اورانیم (U), Actinoid
Element 93: نپتونیم (Np), Actinoid
Element 94: پلوتونیم (Pu), Actinoid
Element 95: امریسیم (Am), Actinoid
Element 96: کوریم (Cm), Actinoid
Element 97: برکلیم (Bk), Actinoid
Element 98: کالیفرنیم (Cf), Actinoid
Element 99: اینشتینیم (Es), Actinoid
Element 100: فرمیم (Fm), Actinoid
Element 101: مندلیفیم (Md), Actinoid
Element 102: نوبلیم (No), Actinoid
Element 103: لارنسیم (Lr), Actinoid
Element 104: رادرفوردیم (Rf), Transition metal
Element 105: دوبنیم (Db), Transition metal
Element 106: سیبورگیم (Sg), Transition metal
Element 107: بوهریم (Bh), Transition metal
Element 108: هاسیم (Hs), Transition metal
Element 109: مایتنریم (Mt)
Element 110: دارمشتادیم (Ds)
Element 111: رونتگنیم (Rg)
Element 112: کوپرنیسیم (Cn), Other metal
Element 113: نیهونیم (Nh)
Element 114: فلروویم (Fl)
Element 115: مسکوویم (Mc)
Element 116: لیورموریم (Lv)
Element 117: تنسین (Ts)
Element 118: اوگانسون (Og)
Ar

Kr

Xe
برمکریپتونروبیدیم
عدد اتمی (Z)36
گروهگروه ۱۸ (گاز نجیب)
دورهدوره 4
بلوکبلوک-p
آرایش الکترونی[Ar] 3d10 4s2 4p6
2, 8, 18, 8
ویژگی‌های فیزیکی
فاز در STPگاز
نقطه ذوب115.79 K ​(-157.36 °C, ​-251.25 °F)
نقطه جوش119.93 K ​(-153.22 °C, ​-244.12 °F)
چگالی (در STP)3.749 g/L
در حالت مایع (در نقطه جوش)2.413[۲] g/cm3
نقطه سه‌گانه115.775 K, ​73.2 kPa [۳]
نقطه بحرانی209.41 K, 5.50 MPa
حرارت همجوشی1.64 kJ/mol
آنتالپی تبخیر 9.08 kJ/mol
ظرفیت حرارتی مولی5R/2 = 20.786 J/(mol·K)
فشار بخار
فشار (Pa) ۱ ۱۰ ۱۰۰ ۱ K ۱۰ K ۱۰۰ K
در دمای (K) 59 65 74 120    
ویژگی‌های اتمی
عدد اکسایش0, +1, +2 rarely non-0, unk oxide
الکترونگاتیویمقیاس پائولینگ: 3.00
انرژی یونش
  • 1st: 1350.8 kJ/mol
  • 2nd: 2350.4 kJ/mol
  • 3rd: 3565 kJ/mol
شعاع کووالانسی pm 116±4
شعاع واندروالسی202 pm
Color lines in a spectral range
خط طیف نوری کریپتون
دیگر ویژگی ها
ساختار بلوری ​(fcc)
Cubic face-centered crystal structure for کریپتون
سرعت صوت(gas, 23 °C) 220, (liquid) 1120 m/s
رسانندگی گرمایی9.43x10-3  W/(m·K)
رسانش مغناطیسیدیامغناطیس[۴]
شماره ثبت سی‌ای‌اس7439-90-9
ایزوتوپ‌های کریپتون
ایزوتوپ فراوانی نیمه‌عمر (t۱/۲) حالت فروپاشی محصول
78Kr 0.35% 78Kr ایزوتوپ پایدار است که 42 نوترون دارد
79Kr syn 35.04 h ε - 79Br
β+ 0.604 79Br
γ 0.26, 0.39, 0.60 -
80Kr 2.25% 80Kr ایزوتوپ پایدار است که 44 نوترون دارد
81Kr ایزوتوپ پرتوزای ناچیز 2.29×105 y ε - 81Br
γ 0.281 -
82Kr 11.6% 82Kr ایزوتوپ پایدار است که 46 نوترون دارد
83Kr 11.5% 83Kr ایزوتوپ پایدار است که 47 نوترون دارد
84Kr 57% 84Kr ایزوتوپ پایدار است که 48 نوترون دارد
85Kr syn 10.756 y β 0.687 85Rb
86Kr 17.3% 86Kr ایزوتوپ پایدار است که 50 نوترون دارد
| منابع

تهیهویرایش

از تقطیر جزء به جزء هوای مایع.

کاربردویرایش

برای پر کردن لامپ‌های فلوئورسنت ، لامپ‌های معمولی برق، لامپ‌های ویژه دیگر، لیزر و عکسبرداری با سرعت زیاد.

نگارخانهویرایش

منابعویرایش

  1. Meija, J.; et al. (2016). "Atomic weights of the elements 2013 (IUPAC Technical Report)". شیمی محض و کاربردی(نشریه). 88 (3): 265–91. doi:10.1515/pac-2015-0305.
  2. [۱]
  3. "Section 4, Properties of the Elements and Inorganic Compounds; Melting, boiling, triple, and critical temperatures of the elements". CRC Handbook of Chemistry and Physics (85th edition ed.). Boca Raton, Florida: CRC Press. 2005.
  4. Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Handbook of Chemistry and Physics 81st edition, CRC press.
  • ملاردی، محمدرضا؛ آقاپور مقدم، سید رضا. فرهنگ جامع شیمی. مؤسسه فرهنگی مدرسه برهان. ص. ۱۱۸۶.