هاسیم

هاسیم که با نمادhs در جدول تناوبی عناصر دارای عدد اتمی 108 است یک عنصر آزمایشگاهی است و در طبیعت وجود ندارد.

هاسیم یک عنصر شیمیایی با نماد Hs و عدد اتمی ۱۰۸ است. نام این عنصر از نام ایالت هسه در آلمان گرفته شده‌است. این عنصر، مصنوعی و رادیواکتیو است. پایدارترین ایزوتوپ شناخته شده هاسیم، با نیمه عمری حدود ۹٫۷ ثانیه است، اگر چه به صورت تأیید نشده، ممکن است دارای ایزوتوپ با نیمه عمری حدود ۱۱ دقیقه باشد. بیش از ۱۰۰ اتم هاسیم تا به امروز سنتز شده‌است.[۶]

هاسیم، 108Hs
هاسیم
تلفظگوش دهیدi‎/ˈhæsiəm/‎[۱] (HASS-ee-əm)
ظاهرنامعلوم, probably silvery, white or metallic gray
عدد جرمی269 (پایدارترین ایزوتوپ)
هاسیم در جدول تناوبی
Element 1: هیدروژن (H), Other non-metal
Element 2: هلیوم (He), Noble gas
Element 3: لیتیم (Li), Alkali metal
Element 4: برلیم (Be), Alkaline earth metal
Element 5: بور (B), Metalloid
Element 6: کربن (C), Other non-metal
Element 7: نیتروژن (N), Halogen
Element 8: اکسیژن (O), Halogen
Element 9: فلوئور (F), Halogen
Element 10: نئون (Ne), Noble gas
Element 11: سدیم (Na), Alkali metal
Element 12: منیزیم (Mg), Alkaline earth metal
Element 13: آلومینیم (Al), Other metal
Element 14: سیلسیم (Si), Metalloid
Element 15: فسفر (P), Other non-metal
Element 16: گوگرد (S), Other non-metal
Element 17: کلر (Cl), Halogen
Element 18: آرگون (Ar), Noble gas
Element 19: پتاسیم (K), Alkali metal
Element 20: کلسیم (Ca), Alkaline earth metal
Element 21: اسکاندیم (Sc), Transition metal
Element 22: تیتانیم (Ti), Transition metal
Element 23: وانادیم (V), Transition metal
Element 24: کروم (Cr), Transition metal
Element 25: منگنز (Mn), Transition metal
Element 26: آهن (Fe), Transition metal
Element 27: کبالت (Co), Transition metal
Element 28: نیکل (Ni), Transition metal
Element 29: مس (Cu), Transition metal
Element 30: روی (Zn), Other metal
Element 31: گالیم (Ga), Other metal
Element 32: ژرمانیم (Ge), Metalloid
Element 33: آرسنیک (As), Metalloid
Element 34: سلنیم (Se), Other non-metal
Element 35: برم (Br), Halogen
Element 36: کریپتون (Kr), Noble gas
Element 37: روبیدیم (Rb), Alkali metal
Element 38: استرانسیم (Sr), Alkaline earth metal
Element 39: ایتریم (Y), Transition metal
Element 40: زیرکونیم (Zr), Transition metal
Element 41: نیوبیم (Nb), Transition metal
Element 42: مولیبدن (Mo), Transition metal
Element 43: تکنسیم (Tc), Transition metal
Element 44: روتنیم (Ru), Transition metal
Element 45: رودیم (Rh), Transition metal
Element 46: پالادیم (Pd), Transition metal
Element 47: نقره (Ag), Transition metal
Element 48: کادمیم (Cd), Other metal
Element 49: ایندیم (In), Other metal
Element 50: قلع (Sn), Other metal
Element 51: آنتیموان (Sb), Metalloid
Element 52: تلوریم (Te), Metalloid
Element 53: ید (I), Halogen
Element 54: زنون (Xe), Noble gas
Element 55: سزیم (Cs), Alkali metal
Element 56: باریم (Ba), Alkaline earth metal
Element 57: لانتان (La), Lanthanoid
Element 58: سریم (Ce), Lanthanoid
Element 59: پرازئودیمیم (Pr), Lanthanoid
Element 60: نئودیمیم (Nd), Lanthanoid
Element 61: پرومتیم (Pm), Lanthanoid
Element 62: ساماریم (Sm), Lanthanoid
Element 63: اروپیم (Eu), Lanthanoid
Element 64: گادولینیم (Gd), Lanthanoid
Element 65: تربیم (Tb), Lanthanoid
Element 66: دیسپروزیم (Dy), Lanthanoid
Element 67: هولمیم (Ho), Lanthanoid
Element 68: اربیم (Er), Lanthanoid
Element 69: تولیم (Tm), Lanthanoid
Element 70: ایتربیم (Yb), Lanthanoid
Element 71: لوتتیم (Lu), Lanthanoid
Element 72: هافنیم (Hf), Transition metal
Element 73: تانتال (Ta), Transition metal
Element 74: تنگستن (W), Transition metal
Element 75: رنیم (Re), Transition metal
Element 76: اوسمیم (Os), Transition metal
Element 77: ایریدیم (Ir), Transition metal
Element 78: پلاتین (Pt), Transition metal
Element 79: طلا (Au), Transition metal
Element 80: جیوه (Hg), Other metal
Element 81: تالیم (Tl), Other metal
Element 82: سرب (Pb), Other metal
Element 83: بیسموت (Bi), Other metal
Element 84: پولونیم (Po), Other metal
Element 85: آستاتین (At), Metalloid
Element 86: رادون (Rn), Noble gas
Element 87: فرانسیم (Fr), Alkali metal
Element 88: رادیم (Ra), Alkaline earth metal
Element 89: آکتینیم (Ac), Actinoid
Element 90: توریم (Th), Actinoid
Element 91: پروتاکتینیم (Pa), Actinoid
Element 92: اورانیم (U), Actinoid
Element 93: نپتونیم (Np), Actinoid
Element 94: پلوتونیم (Pu), Actinoid
Element 95: امریسیم (Am), Actinoid
Element 96: کوریم (Cm), Actinoid
Element 97: برکلیم (Bk), Actinoid
Element 98: کالیفرنیم (Cf), Actinoid
Element 99: اینشتینیم (Es), Actinoid
Element 100: فرمیم (Fm), Actinoid
Element 101: مندلیفیم (Md), Actinoid
Element 102: نوبلیم (No), Actinoid
Element 103: لارنسیم (Lr), Actinoid
Element 104: رادرفوردیم (Rf), Transition metal
Element 105: دوبنیم (Db), Transition metal
Element 106: سیبورگیم (Sg), Transition metal
Element 107: بوهریم (Bh), Transition metal
Element 108: هاسیم (Hs), Transition metal
Element 109: مایتنریم (Mt)
Element 110: دارمشتادیم (Ds)
Element 111: رونتگنیم (Rg)
Element 112: کوپرنیسیم (Cn), Other metal
Element 113: نیهونیم (Nh)
Element 114: فلروویم (Fl)
Element 115: مسکوویم (Mc)
Element 116: لیورموریم (Lv)
Element 117: تنسین (Ts)
Element 118: اوگانسون (Og)
Os

Hs

(Upo)
بوریمهاسیممایتنریم
عدد اتمی (Z)108
گروهگروه ۱۲
دورهدوره 7
بلوکبلوک-d
دسته Transition metal
آرایش الکترونی[Rn] 5f14 6d6 7s2[۲]
2, 8, 18, 32, 32, 14, 2
(predicted)
ویژگی‌های فیزیکی
فاز در STPunknown phase presumably
ویژگی‌های اتمی
عدد اکسایش(+2), (+3), (+4), (+6), +8[۳][۴][۵] (: prediction)
شعاع کووالانسی pm
دیگر ویژگی ها
ساختار بلوری ​نامعلوم
شماره ثبت سی‌ای‌اس54037-57-9
ایزوتوپ‌های هاسیم
ایزوتوپ فراوانی نیمه‌عمر (t۱/۲) حالت فروپاشی محصول
277aHs syn 2 s SF
277bHs ? syn 16.5 min SF
275Hs syn 0.15 s α 9.30 271Sg
273Hs syn 0.24 s α 9.59 269Sg
271Hs syn 40# s α 9.27,9.13 267Sg
270Hs syn 3.6 s α 9.02,8.88 266Sg
269Hs syn 9.7 s α 9.21,9.10,8.97 265Sg
268Hs syn 0.36 s α 9.48 264Sg
267mHs syn 0.8 s α 9.83 263Sg
267Hs syn 52 ms α 9.99,9.87 263Sg
266Hs syn 2.3 ms α 10.18 262Sg
265mHs syn 0.75 ms α 261Sg
265Hs syn 2.0 ms α 261Sg
264Hs syn ~0.8 ms .5 α 10.43 260Sg
.5 SF
263Hs syn 0.74 ms α 10.89,10.72,10.57 259Sg
| منابع

این عنصر جزو بلوک D است و در دوره ۷ و گروه ۸ جدول تناوبی عناصر قرار دارد. آزمایش‌ها تأیید کرده‌اند که رفتار هاسیم همانند عنصر اسمیم می‌باشد. خواص شیمیایی کمی از هاسیم شناخته شده‌است، اما می‌توان آن را به خوبی با دیگر عناصر گروه ۸ مقایسه کرد. در مقادیر انبوه، ار هاسیم انتظار می‌رود که یک فلز نقره‌ای رنگ باشد که به راحتی با اکسیژن هوا واکنش نشان می‌دهد و یک تترو اکسید فرار را تشکیل می‌دهد.

خواص شیمیایی و فیزیکیویرایش

عناصر بالاتر گروه ۸ نقطه ذوب نسبتاً بالایی (آهن: ۱۵۳۸ ° C، روتنیم: ۲۳۳۴ ° C، اسمیم: ۳۰۳۳ ° C) دارند. چون هاسیم بسیار شبیه به آن‌ها پیش بینی شده‌است، پس در دمای اتاق جامد است،[۷] اگر چه نقطه ذوب هاسیم دقیقاً محاسبه نشده‌است. هاسیم باید در یک ساختار بلوری بسته شده شش ضلعی متبلور شود که بسیار شبیه به ساختار بلوری اسمیم است.[۷] محاسبه شده‌است که ضریب کشسانی حجمی هاسیم فلزی خالص قابل مقایسه با الماس باشد (۴۴۲ گیگاپاسکال).[۷][۸] انتظار می‌رود که چگالی هاسیم ۴۰٫۷   باشد، که بالاترین چگالی در ۱۱۸ عناصر شناخته شده‌است و تقریباً دو برابر چگالی اسمیم می‌باشد.[۹] چگالی چگال‌ترین عنصر موجود در طبیعت (اسمیم) ۲۲/۵۹   است.[۱۰]

منابعویرایش

  1. "Hassium". The Periodic Table of Videos. The University of Nottingham. Retrieved 2012-10-19.
  2. Hoffman 2006, p. 1672.
  3. Hoffman 2006, p. 1691.
  4. Fricke, B. (1975). "Superheavy elements: a prediction of their chemical and physical properties". Recent Impact of Physics on Inorganic Chemistry. Structure and Bonding. 21: 116. doi:10.1007/BFb0116498. ISBN 978-3-540-07109-9. Retrieved 4 October 2013.
  5. Düllmann, C. E. (2008). "Investigation of group 8 metallocenes @ TASCA" (PDF). 7th Workshop on Recoil Separator for Superheavy Element Chemistry TASCA 08. Gesellschaft für Schwerionenforschung. Archived from the original (PDF) on 30 April 2014.
  6. Emsley, John (2011). Nature's Building Blocks: An A-Z Guide to the Elements (New ed.). New York, NY: Oxford University Press. p. 215–7. ISBN 978-0-19-960563-7
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ Östlin, A. ; Vitos, L. (2011). "First-principles calculation of the structural stability of 6d transition metals". Physical Review B 84 (11). Bibcode:2011PhRvB..84k3104O. doi:10.1103/PhysRevB.84.113104
  8. Grossman, Jeffery C. ; Mizel, Ari; Côté, Michel; Cohen, Marvin L. ; Louie, Steven G. (1999). "Transition metals and their carbides and nitrides: Trends in electronic and structural properties". Phys. Rev. B (American Physical Society) 60 (9): 6343–7. Bibcode:1999PhRvB..60.6343G. doi:10.1103/PhysRevB.60.6343. Retrieved 2013-08-06
  9. Haire, Richard G. (2006). "Transactinides and the future elements". In Morss; Edelstein, Norman M. ; Fuger, Jean. The Chemistry of the Actinide and Transactinide Elements (3rd ed.). Dordrecht, The Netherlands: Springer Science+Business Media. ISBN 1-4020-3555-1
  10. J.A. Dean (ed), Lange's Handbook of Chemistry (15th Edition), McGraw-Hill, 1999; Section 3; Table 3.2 Physical Constants of Inorganic Compounds

پیوند به بیرونویرایش