فهرست شاهان ایران

فهرست
(تغییرمسیر از پادشاه ایران)

این فهرستی است از شاهان، خاندان‌های اصلی فرمانروا در ایران که شامل تمام پادشاهی‌ها و شاهنشاهی‌های فرمانروا در گستره جغرافیایی ایران می‌شود.

ماد ۷۲۶ تا ۵۵۰ پیش از میلادویرایش

خاندان یکم ماد،[۱][۲] ۶۷۴ تا ۶۵۲ پیش از میلاد
نام دیهیمی نگاره فرنام زادروز- مرگ آغاز شاهی پایان شاهی خویشاوندی یادداشت
دهیوک شاه ماد ۷۲۶ پ. م ۷۱۵ پ. م پسر فرورتیش به دست آشوریان برکنار شد و به ابرنهر (سوریه) تبعید شد.
هووختشر یکم شاه کَرکَشی ، فرمانروای ناحیه رودکها ح۷۱۴پ. م پس از۷۰۲پ. م با آشوریان در زد و خورد بود.
فرورتیش شاه ماد مرگ ۶۵۲ پ. م ۶۷۴ پ. م ۶۵۲ پ. م پسر دهیوک در نبرد با آشوریان و اسکیت‌ها کشته شد.
خاندان سکاییه،[۱] ۶۵۲ تا ۶۲۵ پیش از میلاد
نام دیهیمی نگاره فرنام زادروز- مرگ آغاز شاهی پایان شاهی خویشاوندی یادداشت
مادیا شاه سکاییه مرگ ۶۲۵ پ. م ۶۵۲ پ. م ۶۲۵ پ. م پسر پارتاتوآ شاه سکاییه از ۶۵۸/۹پ. م
خاندان دوم ماد،[۱][۲] ۶۲۵ تا ۵۵۰ پیش از میلاد
نام دیهیمی نگاره فرنام زادروز- مرگ آغاز شاهی پایان شاهی خویشاوندی یادداشت
هووخشتره (دوم؟)   شاه ماد مرگ ۵۸۵ پ. م ۶۲۵ پ. م ۵۸۵ پ. م پسر فرورتیش به شمال عراق و نینوا لشکر کشید و انتقام عیلامیان را از آشوریان گرفت. سپس با لیدی جنگی کرد و رود هالیس (قزل ایرماق کنونی) را مرز ایران و لیدیه کرد. (بعضی جنگ با لیدی را منصوب به پسر وی یعنی اشتوویگو نموده‌اند که اشتباه است)
ایشتوویگو شاه ماد مرگ پس از ۵۵۰ پ. م ۵۸۵ پ. م ۵۵۰ پ. م پسر هووخشتره خلع شد.

هخامنشیان[۳] ۵۵۰ تا ۳۲۹ پیش از میلادویرایش

'خاندان هخامنشی، ۵۵۰ تا ۳۲۹ پیش از میلاد'
نام دیهیمی نام مهادین نگاره فرنام زادروز- مرگ آغاز شاهی پایان شاهی خویشاوندی یادداشت
کوروش بزرگ آگراداد؟[۴]   شاه انشان، شاه پارس، شاه ماد، شاه بابل، شاه سومر و اکد و چهارگوشه جهان، ملقب به پدر ایرانیان ۶۰۰ پ. م - اوت ۵۳۰ پ. م ۵۵۹ پ. م اوت ۵۳۰ پ. م پسر کمبوجیه یکم شاه انشان و ماندانه دختر ایشتوویگو شاه ماد بنا به روایت قریب به اتفاق تاریخ نویسان به مرگ طبیعی فوت کرد. همچنین هرودوت روایت مبهمی که به گفته خود از آن مطمئن نیست، از کشته شدن وی به دست ماساگتها (از اقوام ایرانی) در شمال شرق ارائه می‌دهد
کمبوجیه شاه بزرگ، شاهنشاه مرگ ژوئیه ۵۲۲ پ. م اوت ۵۳۰ پ. م ژوئیه ۵۲۲ پ. م پسر کورش بزرگ
گئومات مغ تنوشیر شاه بزرگ، شاهنشاه مرگ ۲۹ سپتامبر ۵۲۲ پ. م ۱۱ مارس ۵۲۲ پ. م ۲۹ سپتامبر ۵۲۲ پ. م پسر کورش بزرگ به دست بزرگان پارسی کشته شد.
داریوش بزرگ ؟ آرشام   شاه بزرگ، شاهنشاه، شاه پارس، شاه بابل، فرعون مصر ۵۵۰ پ. م – نوامبر ۴۸۶ پ. م سپتامبر ۵۲۲ پ. م نوامبر ۴۸۶ پ. م داماد کوروش بزرگ
پسر گشتاسپ پسر آرشام پسر آریارمنه پسر چیش پیش
خشایارشای یکم   شاه بزرگ، شاه شاهان، شاه بابل، شاه ماد، شاه پارس، فرعون مصر ح۵۲۰ پ. م – ۴ اوت ۴۶۵ پ. م نوامبر ۴۸۶پ. م ۴ اوت ۴۶۵ پ. م پسر داریوش بزرگ و آتوسا دختر کورش بزرگ به دست اردوان رئیس گارد پادشاه کشته شد.
اردشیر یکم آرش   شاه بزرگ، شاه شاهان ۴۸۳ - دسامبر ۴۲۴ پ. م اوت ۴۶۵ پ. م دسامبر ۴۲۴ پ. م پسر خشایارشای یکم
خشایارشای دوم اردشیر شاه بزرگ، شاه شاهان مرگ ژانویه ۴۲۳ پ. م دسامبر ۴۲۴ پ. م ژانویه ۴۲۳ پ. م پسر اردشیر یکم به دست سغدیان کشته شد.
؟ سغدیان شاه بزرگ، شاه شاهان مرگ اوت ۴۲۳ پ. م ژانویه ۴۲۳ پ. م اوت ۴۲۳ پ. م پسر اردشیر یکم به دست داریوش دوم کشته شد.
داریوش دوم وهوکه   شاه بزرگ، شاه شاهان مرگ بین سپتامبر ۴۰۵ تا آوریل ۴۰۴ پ. م فوریه ۴۲۳ پ. م پس از سپتامبر ۴۰۵پ. م پسر اردشیر یکم
اردشیر دوم ارشک   شاه بزرگ، شاه شاهان ۴۴۴(یا۴۵۲) پ. م - ۳۵۸ پ. م پیش از ۳۰ آوریل ۴۰۴ پ. م ۳۵۸ پ. م پسر داریوش دوم
اردشیر سوم وهوکه   شاه بزرگ، شاه شاهان مرگ نوامبر ۳۳۸ پ. م پیش از مارس ۳۵۸ پ. م نوامبر ۳۳۸ پ. م پسر اردشیر دوم به دست باگواس کشته شد.
اردشیر چهارم آرش شاه بزرگ، شاه شاهان مرگ ژوئن ۳۳۶ پ. م نوامبر ۳۳۸ پ. م ژوئن ۳۳۶ پ. م پسر اردشیر سوم به دست باگواس کشته شد.
داریوش سوم اردشاد   شاه بزرگ، شاه شاهان ح۳۸۰ پ. م – ژوئیه ۳۳۰ پ. م ژوئن ۳۳۶ پ. م ژوئیه ۳۳۰ پ. م پسر آرشام پسر گستهم پسر داریوش دوم به دست اردشیر پنجم کشته شد.
اردشیر پنجم بسوس   شاه بزرگ، شاه شاهان مرگ زمستان ۳۲۸ پ. م ژوئیه ۳۳۰ پ. م ۳۲۹ پ. م احتمالاً از بازماندگان اردشیر دوم به دست اسکندر مقدونی کشته شد.

مقدونیان[۵] ۳۳۴ تا ۱۳۸ پیش از میلادویرایش

'خاندان آرژیاد، ۳۳۴ تا ۳۰۹ پیش از میلاد'
نام دیهیمی نام مهادین نگاره فرنام زادروز- مرگ آغاز شاهی پایان شاهی خویشاوندی یادداشت
اسکندر (الکساندر سوم)   شاه، بزرگ، باسیلئوس مقدونیه، هژمون اتحادیهٔ هلنی، شاهنشاه ایران، فرعون مصر، ارباب آسیا ۳۵۶ تا ۱۳ ژوئن ۳۲۳پ. م در مقدونیه ۳۳۶پ. م
در ایران ۳۳۴پ. م
۱۳ ژوئن ۳۲۳پ. م پسر فیلیپ دوم شاه مقدونیه و المپیاس شاه مقدونیه با عنوان الکساندر سوم از ۳۳۶پ. م
فیلیپ آریده شاه ح۳۵۹ تا ۳۱۷پ. م ژوئن ۳۲۳پ. م ۳۱۷پ. م پسر فیلیپ دوم شاه مقدونیه همراه با همسرش، به فرمان المپیاس کشته شد.
اسکندر (الکساندر چهارم) شاه، کوچک، پاسداشته (Aegus) سپتامبر ۳۲۳ تا ۳۰۹پ. م سپتامبر ۳۲۳پ. م ۳۰۹پ. م پسر اسکندر بزرگ و روشنک همراه با مادرش، به دست کاساندر پسر آنتیپاتر کشته شد.
پردیکاس نایب السلطنه مرگ در ۳۲۱پ. م ژوئن ۳۲۳پ. م ۳۲۱پ. م شاهزادهٔ اورستیس
آنتیپاتر نایب السلطنه ؟۳۹۸–۳۱۹پ. م ۳۲۱پ. م ۳۱۹پ. م پسر یولاس
پولوس پرخون نایب السلطنه ۳۹۴–۳۰۳پ. م ۳۱۹پ. م ۳۱۶پ. م پسر سیمیاس اندکی پس از انتخاب شدن، کنترل کشور را از دست داد و تنها نام نایب السلطنه برای او ماند.
کاساندر نایب السلطنه ح۳۵۰–۲۹۷پ. م ۳۱۶پ. م ۳۰۹پ. م پسر آنتیپاتر در عمل قدرتی در ایران نداشت و تنها نام نایب السلطنه بر خود نهاده بود.
آنتیگون فرمانروای شهربان نشین‌های بالا ۳۸۲–۳۰۱پ. م ۳۱۶ در ایران تا ۳۱۲پ. م
در آسیای کوچک تا ۳۰۱پ. م
فرمانروای حقیقی کشورهای شرقی و آسیا پس از فروپاشی قدرت نایب السلطنه
'سلوکیان،[۵] ۳۱۲ تا ۱۳۸ پیش از میلاد'
نام دیهیمی نام مهادین نگاره فرنام زادروز- مرگ آغاز شاهی پایان شاهی خویشاوندی یادداشت
سلوکوس یکم   شاه، گشاینده ؟۳۵۸- سپتامبر ۲۸۱پ. م ۳۱۲پ. م سپتامبر ۲۸۱پ. م پسر آنتیوخوس به دست بطلمیوس کراونوس پسر بطلمیوس یکم کشته شد.
آنتیوخوس یکم   شاه، رهاینده ۳۲۴–۲/۱ژوئن۲۶۱پ. م از ۱۸/۱۷نوامبر۲۹۴پ. م همراه با پدرش
از سپتامبر ۲۸۱پ. م به تنهایی
۲/۱ژوئن۲۶۱پ. م پسر سلوکوس یکم کشته شد.
آنتیوخوس دوم   شاه، خداوندگار ؟۷/۲۸۶- اوت۲۴۶پ. م از پیش از۱۴/۱۳اوت۲۶۶ به همراه پدرش
از ژوئن۲۶۱پ. م به تنهایی
اوت۲۴۶پ. م پسر آنتیوخوس یکم به دست همسرش مسموم شد.
سلوکوس دوم   شاه، گشایندهٔ درخشان ح۲۶۳- دسامبر۲۲۵پ. م اوت۲۴۶پ. م دسامبر۲۲۵پ. م پسر آنتیوخوس دوم در پی افتادن از اسب کشته شد.
سلوکوس سوم الکساندر   شاه، رهاینده، تُندَر ۲۴۳- آوریل/ژوئن۲۲۲پ. م دسامبر۲۲۵پ. م آوریل/ژوئن۲۲۲پ. م پسر سلوکوس دوم با سم کشته شد.
آنتیوخوس سوم   شاه، بزرگ ۲/۲۴۱–۳ ژوئیه ی۱۸۷پ. م آوریل/ژوئن۲۲۲پ. م ۳ ژوئیه ی۱۸۷پ. م پسر سلوکوس دوم در ایلام کشته شد.
سلوکوس چهارم   شاه، پدردوست، خدایگان ؟۲۱۷پ. م- ۳ سپتامبر۱۷۵پ. م از ۱۸۹پ. م همراه با پدرش
از ژوئیه ی۱۸۷پ. م به تنهایی
۳ سپتامبر۱۷۵پ. م پسر آنتیوخوس سوم کشته شد.
آنتیوخوس چهارم مهرداد   شاه، خدایگان، (یهودیان او را دیوانه می‌خواندند) ؟۲۱۵- نوامبر/دسامبر۱۶۴پ. م سپتامبر۱۷۵پ. م نوامبر/دسامبر۱۶۴پ. م پسر آنتیوخوس سوم در ایلام کشته شد.
آنتیوخوس پنجم   شاه، نیکزاد ۱۷۳- پس از اکتبر۱۶۲پ. م (؟ تابستان۱۶۱پ. م) نوامبر/دسامبر۱۶۴پ. م پس از اکتبر۱۶۲پ. م (؟ تابستان۱۶۱پ. م) پسر آنتیوخوس چهارم کشته شد.
دمتریوس یکم   شاه، رهاینده ۱۸۵- آغاز ژوئن۱۵۰پ. م پیش از سپتامبر/اکتبر۱۶۱پ. م (؟ تابستان۱۶۱پ. م) آغاز ژوئن۱۵۰پ. م پسر سلوکوس چهارم کشته شد.
اسکندر   شاه، ارباب، خدایگان، یزدانزاد، نیکوکار تابستان۱۵۲پ. م آغاز اوت۱۴۵پ. م احتمالاً پسر آنتیوخوس چهارم کشته شد.
دمتریوس دوم   شاه، گشاینده، خداوندگار، برادردوست ح۱۶۰- پس از مارس۱۲۵پ. م پیش از ۸ سپتامبر۱۴۵پ. م در ایران ژوئیه/اوت۱۳۸پ. م پسر دمتریوس یکم پادشاهی دوباره: در ابرنهر از آغاز۱۲۹ تا پس از مارس۱۲۵پ. م. سرانجام کشته شد. سپس سلوکیان تنها در ابرنهر (سوریه) و کیلیکیه تا سال ۶۳پ. م فرمان راندند.

اشکانیان[۶] ۲۴۷ پیش از میلاد تا ۲۲۸ میلادیویرایش

فهرست شاهان محلی اشکانیویرایش

پرتره نام پادشاه لقب یادداشت سلطنت مرگ
  اشک یکم
𐭀𐭓𐭔𐭊 (Aršak)
پادشاه رهبر قبیله پرنی که آندروگوراس ساتراپ پارت را شکست داد و خود را پادشاه پارت خواند و بر علیه سلوکیان قیام کرد. ۲۴۷ پ.م –
۲۱۷ پ.م
۲۱۷ پ.م

به دلیل ناشناخته فوت شد.

  اشک دوم
𐭀𐭓𐭔𐭊 (Aršak)
پادشاه پسر اشک یکم.

او ابتدا همدان و ری را تصرف کرد اما از آنتیوخوس سوم شکست خورد و در نتیجه صلح‌نامه پادشاه پارت شناخته شد.

۲۱۷ پ.م –
۱۹۱ پ.م
۱۹۱ پ.م

به دلیل ناشناخته فوت شد

  اشک سوم شاه بزرگ، شاه اشکانی، فریاپت نوه برادر اشک یکم و یا فرزند اشک دوم.

وی موفق شد حکومت اشکانی را از زیر سلطه سلوکیان نجات دهد.

۱۹۱ پ.م –
۱۷۷ پ.م
۱۷۷ پ.م

به دلیل ناشناخته فوت شد.

  فرهاد یکم
𐭐𐭓𐭇𐭕 (Frahāt)
پادشاه, شاه اشکانی پسر اشک سوم.

در زمان حکومت وی تپورستان فتح شد.

۱۷۶ پ.م –
۱۷۱ پ.م
۱۷۱ پ.م

به دلیل ناشناخته فوت شد.

فهرست شاهنشاهان اشکانیویرایش

پرتره نام پادشاه لقب یادداشت سلطنت مرگ
  مهرداد یکم

(بزرگ)
𐭌𐭄𐭓𐭃𐭕 (Mihrdāt)

شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانی، یونانی دوست پسر اشک سوم. فتوحات او دولت اشکانی را از یک پادشاهی کوچک به یک شاهنشاهی جهانی تبدیل کرد. او اولین پادشاه اشکانی است که عنوان پادشاهان هخامنشی، شاهنشاه را برای خود برگزید و با تصرف سلوکیه با این عنوان تاج‌گذاری کرد. ۱۷۱ پ.م –
۱۳۲ پ.م
۱۳۲ پ.م

به دلیل ناشناخته فوت شد.

  فرهاد دوم
𐭐𐭓𐭇𐭕 (Frahāt)
شاه بزرگ، شاه اشکانی، یونانی دوست پسر مهرداد یکم، در اوایل سلطنت به دلیل پایین بودن سن ملکه رینون اداره حکومت را بر عهده داشت. وی در نبرد آنتیوخوس هفتم را شکست داد. ۱۳۲ پ.م –
۱۲۷ پ.م
۱۲۷ پ‌م در نبرد با سکاهای شرقی کشته شد.
  اردوان یکم
𐭍𐭐𐭕𐭓 (Ardawān)
شاه بزرگ، شاه اشکانی، یونانی دوست پسر اشک سوم فریاپت. ۱۲۷ پ.م –
۱۲۴ پ‌.م
۱۲۴ پ.م در نبرد با سکاهای مهاجم کشته شد.
  مهراد دوم

بزرگ
𐭌𐭄𐭓𐭃𐭕 (Mihrdāt)

شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانی پسر اردوان یکم، زمانی که او به سلطنت رسید حکومت اشکانی در نابسامانی به سر می‌برد وی با دلاوری و درایت تمام نواحی اشغال شده را پس گرفت و مرزهای ایران را در شرق تا کوه‌های هیمالیا و در غرب تا میان‌رودان رساند. او از لقب شاهنشاه استفاده کرد و این لقب تا زمان ساسانیان مورد استفاده شاهان اشکانی بود. ۱۲۴ پ.م –
۹۱ پ‌.م
۹۱ پ.م

به دلیل ناشناخته فوت شد.

  گودرز یکم
𐭂𐭅𐭕𐭓𐭆 (Gōdarz)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانی پسر مهرداد دوم، او بر علیه پدرش قیام کرد ۹۱ پ.م – ۸۷ پ.م ۸۷ پ.م به دلیل ناشناخته فوت شد.
مهرداد سوم
𐭌𐭄𐭓𐭃𐭕 (Mihrdāt)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانی پسر مهرداد دوم.[۷] [۸][۹] به نبرد به برادرش گودرز پرداخت و پس از مرگ وی سلطنت را غصب کرد. ۸۷ پ.م – ۸۰ پ.م ۸۰ پ.م به دلیل ناشناخته فوت شد.
  ارد یکم شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانی پسر گودرز یکم‌، ۸۰ پ.م – ۷۵ پ.م ۷۵ پ.م به دلیل ناشناخته فوت شد
  سیناتروک شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانی پسر مهرداد دوم، با کمک سکاها به سلطنت رسید ۷۵ پ.م – ۶۹ پ.م ۶۹ پ.م به دلیل ناشناخته فوت شد.
  فرهاد سوم
𐭐𐭓𐭇𐭕 (Frahāt)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانی پسر سیناتروک ۶۹ پ.م – ۵۷ پ.م ۵۷ پ.م به دست فرزندانش کشته شد.
  مهرداد چهارم
𐭌𐭄𐭓𐭃𐭕 (Mihrdāt)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانی پسر فرهاد سوم ۵۷ پ‌م – ۵۴ پ.م ۵۴ پ.م به دست برادرش کشته شد.
  ارد دوم شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانی پسر فرهاد سوم، در زمان او سرزمین‌های بسیاری به قلمرو اشکانیان اضافه شد، و جنگ های زیادی با روم رخ داد که نبرد حران اولین آن‌ها بود. ارد پایتخت اشکانیان را به تیسفون منتقل کرد. ۵۴ پ.م – ۳۷ پ.م ۳۷ پ.م او تاج و تخت سلطنت را به پسرش فرهاد منتقل کرد.
  فرهاد چهارم
𐭐𐭓𐭇𐭕 (Frahāt)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانی پسر ارد دوم، او در طول حکومتش توسط تیرداد برکنار شد اما بعدا دوباره به سلطنت رسید. ۳۷ پ.م – ۲ پ.م ۲ پ.م به دست همسر و پسرش کشته شد.
  موزا شهبانو همسر فرهاد چهارم، او حکومت را به صورت مشترک با پسرش اداره می‌کرد. ۲ پ.م – ۲ م ۲ میلادی، توسط اشراف کشته شد.
  فرهاد پنجم
𐭐𐭓𐭇𐭕 (Frahāt)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانی پسر فرهاد چهارم، او حکومت را به صورت مشترک با مادرش اداره میکرد. ۲ پ.م – ۲ م ۲ میلادی، توسط اشراف کشته شد.
  ارد سوم شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانی یک شاهزاده اشکانی احتمالا پسر فرهاد چهارم ۲ میلادی – ۶ میلادی ۶ میلادی، توسط اشراف برکنار شد.
  ونون یکم شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانی پسر ارد سوم، ۶ میلادی – ۱۲ میلادی ۱۹ میلادی، به دلیل فرار از حبس کشته شد.
  اردوان دوم
𐭍𐭐𐭕𐭓 (Ardawān)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانی نوه دختری فرهاد چهارم. ۱۰ میلادی – ۴۰ میلادی ۴۰ میلادی، به دلیل ناشناخته فوت شد.
  وردان یکم شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانی پسر اردوان دوم، همزمان با او گودرز دوم ادعای سلطنت داشت. ۴۰ میلادی – ۴۷ میلادی ۴۷ میلادی، توسط اشراف ترور شد.
  گودرز دوم
𐭂𐭅𐭕𐭓𐭆 (Gōdarz)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانی پسر اردوان دوم، وی در زمان برادرش ادعای سلطنت داشت و با مرگ او تنها شاه اشکانی شد. ۴۰ میلادی – ۵۱ میلادی ۵۱ میلادی، به خاطر تندخویی به قتل رسید.
  ونون دوم شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانی برادر اردوان دوم، او تنها چند ماه سلطنت کرد. ۵۱ میلادی ۵۱ میلادی، به دلیل ناشناخته فوت شد.
  بلاش یکم
𐭅𐭋𐭂𐭔 (Walaγš)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانی پسر ونون دوم، در طول سلطنت وی آداب و رسوم ایرانی بیش از پیش احیا شد و فرهنگ هلنی از بین رفت. ۵۱ میلادی – ۷۸ میلادی ۷۸ میلادی، به دلیل ناشناخته فوت شد.
  وردان دوم شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانی پسر بلاش یکم، وی بر علیه پدرش قیام کرد و فقط بر بخش کوچکی از سرزمین اشکانیان تسلط یافت ۵۵ میلادی – ۵۸ میلادی نامشخص
  پاکور دوم شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانی پسر بلاش یکم ۷۸ میلادی – ۱۱۰ میلادی ۱۱۰ میلادی
  بلاش دوم
𐭅𐭋𐭂𐭔 (Walaγš)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانی پسر بلاش یکم، رقیب پاکور دوم در سلطنت ۷۸ میلادی – ۸۰ میلادی ۸۰ میلادی، در جنگ با پاکور دوم کشته شد.
  اردوان سوم
𐭍𐭐𐭕𐭓 (Ardawān)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانی پسر بلاش یکم، رقیب پاکور دوم در سلطنت ۸۰ میلادی – ۸۱ میلادی ۸۱ میلادی در جنگ با پاکور دوم کشته شد.
  خسرو یکم
𐭇𐭅𐭎𐭓𐭅 (Husrōw)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانی پسر ونون دوم، پادشاه بخشی از سرزمین اشکانی و رقیب پاکور دوم و بلاش سوم. ۱۰۹ میلادی – ۱۲۹ میلادی ۱۲۹ پیش از میلاد
  بلاش سوم
𐭅𐭋𐭂𐭔 (Walaγš)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانی پسر بلاش دوم. ۱۱۰ میلادی – ۱۴۷ میلادی ۱۴۷ میلادی
  مهرداد پنجم
𐭌𐭄𐭓𐭃𐭕 (Mihrdāt)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانی پسر پاکور دوم ۱۲۹ میلادی – ۱۴۰ میلادی ۱۴۰ میلادی، در حمله به پادشاهی کوماژن کشته شد.
  بلاش چهارم
𐭅𐭋𐭂𐭔 (Walaγš)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانی پسر مهرداد پنجم ۱۴۷ میلادی – ۱۹۱ میلادی ۱۹۱ میلادی
  بلاش پنجم
𐭅𐭋𐭂𐭔 (Walaγš)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانی پسر بلاش چهارم ۱۹۱ میلادی – ۲۰۸ میلادی ۲۰۸ میلادی
  بلاش ششم
𐭅𐭋𐭂𐭔 (Walaγš)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانی پسر بلاش پنجم، تا سال ۲۱۳ تنها شاه اشکانی بود اما بعدا تنها پادشاه بخش کوچکی از سرزمین اشکانیان بود ۲۰۸ میلادی – ۲۲۸ میلادی ۲۲۸ میلادی، در جنگ با ساسانیان شکست خورد و کشته شد.
  اردوان چهارم
𐭍𐭐𐭕𐭓 (Ardawān)
شاهنشاه، شاه بزرگ، شاه اشکانی پسر بلاش پنجم، از سال ۲۱۳ شاه بخش وسیعی از سرزمین اشکانیان بود. وی در جنگ با امپراتوری روم پیروز شد اما در نهایت در جنگ با ساسانیان شکست خورد. ۲۱۳ میلادی – ۲۲۴ میلادی ۲۲۴ میلادی در نبرد هرمزدگان توسط اردشیر بابکان شکست خورد و کشته شد.

ساسانیان[۱۰] ۲۲۴ تا ۶۵۲ میلادیویرایش

'خاندان ساسانی، ۲۲۴ تا ۶۵۲ میلادی'
نام دیهیمی نام مهادین به زبان پهلوی نگاره فرنام زادروز- مرگ آغاز شاهی پایان شاهی خویشاوندی یادداشت
اردشیر یکم اَرْتَخْشَتْرَ   شاهنشاه ایران، پاپکان مرگ سپتامبر۲۴۱م ح۲۱۲م در پارس و از ۲۸ آوریل۲۲۴م به عنوان شاهنشاه ایران سپتامبر ۲۴۱م پسر پاپک شاه پارس پسر ساسان پریستار معبد ناهید در استخر نخست شاه پارس و سپس شاهنشاه ایران
شاپور یکم شَهْپُوهْرْ   شاهنشاه ایران و انیران مرگ آوریل ۲۷۳م ۱۲ آوریل ۲۴۰م آوریل ۲۷۳م پسر اردشیر یکم در زمان زندگی پدر بر تخت نشست.
هرمز یکم اَئُوهُرْمَزْدَ اَرْتَخْشَتْرَ   اَپرینَک شاه، بزرگ ارمنان شاه، شاهنشاه مرگ آوریل ۲۷۴م آوریل ۲۷۳م آوریل ۲۷۴م پسر شاپور یکم
بهرام یکم وَرَهْرانْ   گیلان شاه، کرمان شاه، شاهنشاه مرگ ژوئیهٔ ۲۷۷م آوریل ۲۷۴م ژوئیهٔ ۲۷۷م پسر شاپور یکم
بهرام دوم وَرَهْرانْ   شاهنشاه پس از ۲۶۲م- ۲۹۳م ژوئیهٔ ۲۷۷م ۲۹۳م پسر بهرام یکم
بهرام سوم وَرَهْرانْ   سکانشاه، شاهنشاه مرگ ؟۲۹۳م ۲۹۳م ۲۹۳م پسر بهرام دوم از نرسی یکم شکست خورد.
نرسی یکم نَرْسِهْ   سکان شاه، بزرگ ارمنان شاه، شاهنشاه مرگ سپتامبر ۳۰۲م ۲۹۳م سپتامبر ۳۰۲م پسر شاپور یکم بر بهرام سوم شورید و تخت را گرفت.
هرمز دوم اَئُوهُرمَزْدْ   شاهنشاه مرگ فوریهٔ ۳۱۰م سپتامبر ۳۰۲م فوریهٔ ۳۱۰م پسر نرسی یکم در نبرد با تازیان کشته شد.
نرسی دوم آتورنَرْسِهْ شاهنشاه مرگ مارس ۳۱۰م فوریهٔ ۳۱۰م مارس ۳۱۰م پسر هرمز دوم به دست درباریان کشته شد.
شاپور دوم شَهْپُوهْرْ هویَه سُنبا (به تازی: ذوالاکتاف)، شاهنشاه ۳۱۰–۳۷۹م ۳۱۰م ۳۷۹م پسر هرمز دوم پیش از زاده شدن به پادشاهی برگزیده شد.
اردشیر دوم اَرْتَخْشَتْرَ   کوشانشاه، شاهنشاه مرگ اوت ۳۸۳م ۳۷۹م اوت ۳۸۳م پسر شاپور دوم به نادرست او را با اردشیر شاه آدیابن برادر شاپور دوم یکی دانسته‌اند. به دست درباریان کشته شد.
شاپور سوم شَهْپُوهْرْ   شاهنشاه مرگ دسامبر ۳۸۸م اوت ۳۸۳م دسامبر ۳۸۸م پسر شاپور دوم به دست درباریان کشته شد.
بهرام چهارم وَرَهْرانْ   کرمانشاه، بزرگ کوشانشاه، شاهنشاه مرگ ۵ اوت ۳۹۹م دسامبر ۳۸۸م ۵ اوت ۳۹۹م پسر شاپور دوم به دست درباریان کشته شد.
یزدگرد یکم یَزْدَکِرْتُ   رامشهر، شاهنشاه (درباریان وی را بزه کار می‌خواندند) مرگ ۲۳ ژانویهٔ ۴۲۱م ۵ اوت ۳۹۹م ۲۳ ژانویهٔ ۴۲۱م پسر شاپور سوم با زمینه چینی درباریان کشته شد.
شاپور چهارم شَهْپُوهْرْ بزرگ ارمنان شاه، شاهنشاه مرگ ۴۲۱م ۴۲۱م ۴۲۱م پسر یزدگرد یکم به دست درباریان کشته شد.
بهرام پنجم وَرَهْ رانْ   گور، شاهنشاه ۳۷۷ یا ۶/۴۰۰ تا ۲۰ ژوئن ۴۳۹م ۴۲۱م ۲۰ ژوئن ۴۳۹م پسر یزدگرد یکم در شکارگاه کشته شد.
یزدگرد دوم یَزْدِ‌کَرْتُ   شاهنشاه مرگ ۱۵ دسامبر ۴۵۶م ۲۰ ژوئن ۴۳۹م ۱۵ دسامبر ۴۵۶م پسر بهرام پنجم
هرمز سوم،
ملکه دینگ
اَئوهُرْمَزْدَ کوشانشاه، شاهنشاه مرگ ۴۵۹م ۴۵۷م ۴۵۹م پسر یزدگرد دوم همراه مادر خود فرمانروایی کرد و با مرگ مادر بین هر دو برادر تنی دشمنی ایجاد شد و هرمز به دست پیروز یکم کشته شد.
پیروز یکم پیروئوزَت   سکانشاه، بزرگ کوشانشاه، شاهنشاه مرگ ژانویهٔ ۴۸۴م ۴۵۹م ژانویهٔ ۴۸۴م پسر یزدگرد دوم در نبرد با هفتالیان کشته شد.
بلاش وُلْگشْ، بهداد   شاهنشاه مرگ پس از ۴۸۸م فوریهٔ ۴۸۴م ۴۸۸م پسر یزدگرد دوم برکنار و نابینا و زندانی شد.
کواد یکم کَواتْ   شاهنشاه ژوئن ۴۴۹ یا ۴۷۲ تا ۱۳ سپتامبر ۵۳۱م ۴۸۸م ۴۹۶م پسر پیروز یکم برکنار و زندانی شد.
جاماسب زاماسْبَ   شاهنشاه ۴۹۶م ۴۹۸م پسر پیروز یکم برکنار شد.
کواد یکم کُواتْ   شاهنشاه ژوئن ۴۴۹ یا ۴۷۲ تا ۱۳ سپتامبر ۵۳۱م ۴۹۶م ۱۳ سپتامبر ۵۳۱م پسر پیروز یکم پادشاهی دوباره
خسرو یکم خُسْراوْ   گیلانشاه، انوشیروان، دادگر، شاهنشاه ۵۰۵–۳۱ ژانویهٔ ۵۷۹م ۱۳ سپتامبر ۵۳۱م ۳۱ ژانویهٔ ۵۷۹م پسر کواد یکم
هرمز چهارم اَهورْمَزْدَ   ترکزاد، شاهنشاه ح۵۵۵–۵۹۰م ۳۱ ژانویهٔ ۵۷۹م ۵ سپتامبر ۵۹۰م پسر خسرو یکم به دست گستهم و وندویه برکنار و چند روز پس از آن کشته شد.
خسرو دوم خُسْراوْ   اپرویز، شاهنشاه مرگ ۲۹ فوریهٔ ۶۲۸م سپتامبر ۵۹۰م ۲۵ فوریهٔ ۶۲۸م پسر هرمز چهارم با زمینه چینی کواد دوم کشته شد.
'خاندان مهران، ۵۹۰ تا ۵۹۱ میلادی'
نام دیهیمی نام مهادین به زبان پهلوی نگاره فرنام زادروز- مرگ آغاز شاهی پایان شاهی خویشاوندی یادداشت
بهرام ششم وَرَهْرَوانَ   مهران، چوبینه، شاهنشاه مرگ ح۵۹۲م در ترکستان سپتامبر ۵۹۰م بهار ۵۹۱م پسر بهرام گشنسب از خاندان مهران با زمینه چینی خسرو دوم کشته شد.
'خاندان اسپهبدان، ۵۹۴ تا ۶۰۰ میلادی[۱۱]'
نام دیهیمی نام مهادین به زبان پهلوی نگاره فرنام زادروز- مرگ آغاز شاهی پایان شاهی خویشاوندی یادداشت
گستهم ویستَهم   پیروز، فرخ، شاهنشاه مرگ ۶۰۰م ۵۹۴م ۶۰۰م پسر شاپور فرخ ونداد از خاندان اسپهبدان با زمینه چینی خسرو دوم کشته شد.
'خاندان ساسانی، ۲۲۴ تا ۶۵۲ میلادی'
نام دیهیمی نام مهادین به زبان پهلوی نگاره فرنام زادروز- مرگ آغاز شاهی پایان شاهی خویشاوندی یادداشت
کواد دوم کَوات، شیرویه   شاهنشاه ۵۹۶- اکتبر ۶۲۸م ۲۵ فوریهٔ ۶۲۸م اکتبر ۶۲۸م پسر خسرو دوم
اردشیر سوم اَرْتَخشَتْرَ، شیرزاد   کوچک، شاهنشاه ۶۲۱–۲۷ آوریل ۶۳۰م اکتبر ۶۲۸م ۲۷ آوریل ۶۳۰م پسر کواد دوم به دست شهربراز کشته شد.
'خاندان مهران، ۶۳۰ تا ۶۳۲؟ میلادی'
نام دیهیمی نام مهادین به زبان پهلوی نگاره فرنام زادروز- مرگ آغاز شاهی پایان شاهی خویشاوندی یادداشت
شهربراز شَهْرَ‌بَرازَ، رومی زَن، پیرگ، مهران   شاهنشاه مرگ ۹ ژوئن۶۳۰م ۲۷ آوریل ۶۳۰م ۹ ژوئن ۶۳۰م پسر اردشیر از خاندان مهران به دست درباریان کشته شد.
شاپور پنجم شَهْپُوهْرْ، شَهْرَ‌بَرازَ، مهران شاهنشاه ژوئن ۶۳۰م ؟۶۳۲م پسر شهربراز احتمالاً کشته شد.
'خاندان ساسانی، ۲۲۴ تا ۶۵۲ میلادی'
نام دیهیمی نام مهادین به زبان پهلوی نگاره فرنام زادروز- مرگ آغاز شاهی پایان شاهی خویشاوندی یادداشت
خسرو سوم خُسْراوْ   کوتاه، شاهنشاه مرگ پس از ژوئن ۶۳۵م مهٔ ۶۳۰م پس از ژوئن ۶۳۵م[۱۲] پسر کواد پسر هرمز چهارم به دست رستم فرخزاد کشته شد.
بوران بُورانْ   هوچیر، شهبانوی شهبانوان مرگ اکتبر ۶۳۱م ۹ ژوئن ۶۳۰م اکتبر ۶۳۱م دختر خسرو دوم
پیروز دوم گُشْنَسْبْ بَندَگ شاهنشاه مرگ دسامبر ۶۳۱م اکتبر ۶۳۱م دسامبر ۶۳۱م پسر چهاربخت دختر یزدانزاد پسر خسرو یکم به دست درباریان کشته شد.[۱۳]
آزرمی دخت آزرْمْی دُخْت، خورشید   شهبانوی شهبانوان مرگ پس از آوریل ۶۳۲م اکتبر ۶۳۱م آوریل ۶۳۲م دختر خسرو دوم به دست رستم فرخزاد برکنار و نابینا شد.
هرمز پنجم اَئُوهُرْمَزْد   شاهنشاه مرگ پس از ژوئن ۶۳۳م اکتبر ۶۳۱م پس از ژوئن ۶۳۳م پسر کواد دوم به دست رستم فرخزاد کشته شد.
خسرو چهارم خُسْراوْ، فرخزاد، خره زاد   بختیار، شاهنشاه مرگ پس از ژوئن ۶۳۳م آوریل ۶۳۲م پس از ژوئن ۶۳۳م پسر خسرو دوم به دست رستم فرخزاد کشته شد.[۱۴]
یزدگرد سوم یَزْدَکَرَتُ   شاهنشاه ۶۲۴م (یا ۷/۶۱۶م) تا ۶۵۲م ۱۱ ژوئن ۶۳۳ ۶۵۲م پسر شهریار پسر خسرو دوم به دست ماهویهٔ سوری کشته شد. پس از این خاندان ساسانی تا یک سدهٔ بعد تنها در شرق خراسان و ترکستان فرمان راندند.
'بازماندگان خاندان ساسانی در شرق ایران،[۱۵] ۶۵۲ تا پس از ۷۳۱/۷۳۰ میلادی'
نام دیهیمی نام مهادین به زبان پهلوی نگاره فرنام زادروز- مرگ آغاز شاهی پایان شاهی خویشاوندی یادداشت
پیروز سوم پیروئوزَت شاهنشاه مرگ ۶۷۹/۶۷۸م ۶۵۲م ۶۷۹/۶۷۸م پسر یزدگرد سوم
بهرام هفتم ورهران (به چینی: آلوهان) ورجاوند، شاهنشاه مرگ ۷۱۰م ۶۵۲م ۷۱۰م پسر یزدگرد سوم
نرسی سوم نِرسِه (به چینی: نی نیش) شاه بزرگ ۶۷۹/۶۷۸م پس از ۷۰۹/۷۰۸م پسر پیروز سوم
خسرو پنجم خُسْراوْ (به چینی: ژولو) شاه بزرگ ۷۱۰م پس از ۷۳۱/۷۳۰م پسر بهرام هفتم

خلفا ۲۰ تا ۳۳۴ هجری قمری/۶۴۱ تا ۹۴۶ میلادیویرایش

' خلفای راشدین، ۲۰ تا ۴۱ هجری قمری/۶۴۱ تا ۶۶۱ میلادی'
نام نام مهادین کنیه فرنام نگاره زادروز- مرگ آغاز خلافت پایان خلافت خویشاوندی یادداشت
ابوبکر عبدالله، (نام پیش از اسلام: عتیق یا عبدالکعبه) ابوبکر صدیق ۵۰پیش از هجرت/۵۷۳م تا ۲۲جمادی‌الثانی۱۳ه‍.ق/۶۳۵م ۱۲ربیع‌الاول۱۱ه‍.ق/۶۳۳م ۲۲جمادی‌الثانی۱۳ه‍.ق/۶۳۵م پسر ابوقحافه عثمان پسر عامر پسر عمرو
دخترش عایشه همسر پیامبر بود.
در ایران فرمانروایی نکرد.
عمر بن خطاب عمر ابوحفص فاروق، امیرالمؤمنین ۳۲ پیش از هجرت/۵۹۰م تا ۲۵ذی الحجه۲۳ق/۶۴۴م ۲۲جمادی‌الثانی۱۳ه‍.ق/۶۳۵م ۲۵ذی الحجه۲۳ق/۶۴۴م پسر خطاب پسر نفیل پسر عبدالعزی
دخترش حفصه همسر پیامبر بود.
به دست پیروز نهاوندی یا ابولؤلؤ غلام مسیحی مغیره بن شعبه والی بصره، کشته شد.
عثمان بن عفان عثمان ابوعمرو ذوالنورین، امیرالمؤمنین ۴۶ پیش از هجرت/۵۷۶م تا ۱۸ذی الحجه۳۵ق/۶۵۶م ۲۹ذی الحجه۲۳ق/۶۴۴م ۱۸ذی الحجه۳۵ق/۶۵۶م پسر عفان پسر ابوالعاص پسر امیه
با دو دختر پیامبر ازدواج کرده بود.
در پیِ شورش مردم کشته شد.
علی بن ابی طالب علی ابوالحسن، ابوتراب مرتضی، امیرالمؤمنین رجب۲۳پیش از هجرت/۶۰۰ م تا ۲۱رمضان۴۰ ه/۳۱ ژانویه ۶۶۰ م۱۳ ۱۹ذی الحجه۳۵ ه / ۶۵۶ م ۲۱رمضان۴۰ق/۶۶۰م پسر ابوطالب عبدمناف (عمران) پسر عبدالمطلب
با فاطمه دختر پیامبر ازدواج کرده بود.
به دست عبدالرحمن ابن ملجم مرادی از خوارج در حال (نماز) کشته شد.
حسن بن علی حسن ابومحمد مجتبی ۱۵رمضان۳ق/۶۲۴م تا ۲۸صفر۴۹ق/۶۶۸م ۲۲رمضان۴۰ق/۶۶۰م جمادی‌الاول یا ربیع‌الاول۴۱ق/۶۶۱م پسر علی
مادرش فاطمه دختر پیامبر بود.
کناره‌گیری کرد و مسموم شد و درگذشت.
' سفیانیان، ۴۱ تا ۶۴ هجری قمری/۶۶۱ تا ۶۸۳ میلادی'
نام نام مهادین کنیه فرنام نگاره زادروز- مرگ آغاز خلافت پایان خلافت خویشاوندی یادداشت
معاویه یکم ابوعبدالله امیرالمؤمنین ۲۱پیش از هجرت/۶۰۰م تا ۱۵رجب۶۰ق/۶۸۰م ربیع‌الاول۴۱ق/۶۶۱م ۱۵رجب۶۰ق/۶۸۰م پسر ابوسفیان صخر پسر حرب پسر امیه
خواهرش ام حبیبه رمله همسر پیامبر بود.
یزید یکم امیرالمؤمنین ۲۶ق/۶۴۷م تا ۱۴ربیع‌الاول۶۴ق/۶۸۳م ۱۵رجب۶۰ق/۶۸۰م ۱۴ربیع‌الاول۶۴ق/۶۸۳م پسر معاویه یکم
معاویه دوم ابوعبدالرحمن، ابولیلی امیرالمؤمنین ۴۳ق/۶۶۳م تا ۲۵ربیع‌الثانی۶۴ق/۶۸۳م ۱۴ربیع‌الاول۶۴ق/۶۸۳م ۲۵ربیع‌الثانی۶۴ق/۶۸۳م پسر یزید یکم
' زبیریان، ۶۴ تا ۷۳ هجری قمری/۶۸۳ تا ۶۹۲ میلادی'
نام نام مهادین کنیه فرنام نگاره زادروز- مرگ آغاز خلافت پایان خلافت خویشاوندی یادداشت
عبدالله بن زبیر عبدالله ابوبکر امیرالمؤمنین ۱ق/۶۲۲م تا ۱۵جمادی‌الاول۷۳م/۶۹۲م ربیع‌الثانی۶۴ق/۶۸۳م ۱۵جمادی‌الاول۷۳م/۶۹۲م پسر زبیر پسر عوام
مادرش اسماء دختر ابوبکر صدیق بود.
بر تمام سرزمین‌های خلافت به جز شام و مصر فرمانروا بود. کشته شد.
' مروانیان، ۶۴ تا ۱۳۲ هجری قمری/۶۸۳ تا ۷۵۰ میلادی'
نام نام مهادین کنیه فرنام نگاره زادروز- مرگ آغاز خلافت پایان خلافت خویشاوندی یادداشت
مروان یکم ابوحکم، ابوعبدالملک امیرالمؤمنین ۲ق/۶۲۳م تا ۲۷رمضان۶۵ق/۶۸۴م ۳ذی القعده۶۴ق/۶۸۳م ۲۷رمضان۶۵ق/۶۸۴م پسر حکم بن ابوالعاص بن امیه در عمل تنها بر شام حاکم بود.
عبدالملک ابوالولید امیرالمؤمنین رمضان۲۶ق/۶۴۷م تا ۱۴شوال۸۶ق/۷۰۵م ۲۷رمضان۶۵ق/۶۸۴م ۱۴شوال۸۶ق/۷۰۵م پسر مروان یکم تا سال ۷۳ق/۶۹۲م تنها بر شام حاکم بود.
ولید یکم ابوالعباس امیرالمؤمنین ۴۷ق/۶۶۷م تا ۱۵جمادی‌الثانی۹۶ق/۷۱۵م ۱۴شوال۸۶ق/۷۰۵م ۱۵جمادی‌الثانی۹۶ق/۷۱۵م پسر عبدالملک
سلیمان ابوایوب، ابوتراب امیرالمؤمنین ۵۴ق/۶۷۴م تا ۲۰صفر۹۹ق/۷۱۷م ۱۵جمادی‌الثانی۹۶ق/۷۱۵م ۲۰صفر۹۹ق/۷۱۷م پسر عبدالملک
عمر بن عبدالعزیز عمر ابوحفص، ابوخالد، ابویزید امیرالمؤمنین ۶۲ق/۶۸۱م تا ۲۵رجب۱۰۱ق/۷۲۰م ۲۰صفر۹۹ق/۷۱۷م ۲۵رجب۱۰۱ق/۷۲۰م پسر عبدالعزیز پسر مروان یکم
یزید دوم ابوخالد امیرالمؤمنین ۶۵ق/۶۸۴م تا ۲۵شعبان۱۰۵ق/۷۲۴م ۲۵رجب۱۰۱ق/۷۲۰م ۲۵شعبان۱۰۵ق/۷۲۴م پسر عبدالملک
هشام ابوالولید امیرالمؤمنین ۷۲ق/۶۹۱م تا ۶ربیع‌الثانی۱۲۵ق/۷۴۳م ۲۵شعبان۱۰۵ق/۷۲۴م ۶ربیع‌الثانی۱۲۵ق/۷۴۳م پسر عبدالملک
ولید دوم ابوالعباس امیرالمؤمنین ۸۴ق/۷۰۲م تا ۲۷جمادی‌الثانی۱۲۶ق/۷۴۴م ۶ربیع‌الثانی۱۲۵ق/۷۴۳م ۲۷جمادی‌الثانی۱۲۶ق/۷۴۴م پسر یزید دوم
یزید سوم ابوالعباس امیرالمؤمنین ۸۷/۷۰۵م تا ۲۰ذی الحجه۱۲۶ق/۷۴۴م ۲۷جمادی‌الثانی۱۲۶ق/۷۴۴م ۲۰ذی الحجه۱۲۶ق/۷۴۴م پسر ولید یکم
ابراهیم ابواسحاق امیرالمؤمنین مرگ صفر۱۳۲ق/۷۵۰م ۲۰ذی الحجه۱۲۶ق/۷۴۴م ۱۴صفر۱۲۷ق/۷۴۴م پسر ولید یکم کناره‌گیری کرد.
مروان دوم ابوعبدالله، ابوعبدالملک، ابوعبدالرحمن امیرالمؤمنین ۷۴ق/۶۹۳م تا ۲۷ذی الحجه۱۳۲ق/۷۵۰م ۱۴صفر۱۲۷ق/۷۴۴م ۲۷ذی الحجه۱۳۲ق/۷۵۰م پسر محمد بن مروان یکم کشته شد. پس از این خلافت خاندان اموی در اندلس ادامه یافت.
' عباسیان، ۱۳۲ تا ۳۳۴ هجری قمری/۷۵۰ تا ۹۴۶ میلادی'
نام نام مهادین کنیه فرنام نگاره زادروز- مرگ آغاز خلافت پایان خلافت خویشاوندی یادداشت
سفاح عبدالله ابوالعباس امیرالمؤمنین، مرتضی ۱۰۸ق/۷۲۶م تا ۱۳ذی الحجه۱۳۶ق/۷۵۴م ۱۳ربیع‌الاول۱۳۲ق/۷۵۰م ۱۳ذی الحجه۱۳۶ق/۷۵۴م پسر محمد پسر علی پسر عبدالله بن عباس
منصور عبدالله ابوجعفر امیرالمؤمنین، المنصور بالله ۷ذی الحجه۹۷ق/۷۰۶م تا ۶ذی الحجه۱۵۸ق/۷۷۵م ۱۳ذی الحجه۱۳۶ق/۷۵۴م ۶ذی الحجه۱۵۸ق/۷۷۵م پسر محمد پسر علی پسر عبدالله بن عباس
مهدی محمد ابوعبدالله امیرالمؤمنین، المهدی بالله ۱۲۶ق/۷۴۳م تا ۲۲محرم۱۶۹ق/۷۸۵م ۶ذی الحجه۱۵۸ق/۷۷۵م ۲۲محرم۱۶۹ق/۷۸۵م پسر منصور
هادی موسی ابومحمد امیرالمؤمنین، الهادی بالله ۱۴۸ق/۷۶۴م تا ۱۶ربیع‌الاول۱۷۰ق/۷۸۶م ۲۲محرم۱۶۹ق/۷۸۵م ۱۶ربیع‌الاول۱۷۰ق/۷۸۶م پسر مهدی
رشید هارون ابوجعفر امیرالمؤمنین، الرشید بالله ۱۵۱ق/۷۶۷م تا ۳جمادی‌الثانی۱۹۳ق/۸۰۹م ۱۷ربیع‌الاول۱۷۰ق/۷۸۶م ۳جمادی‌الثانی۱۹۳ق/۸۰۹م پسر مهدی
امین محمد ابوعبدالله امیرالمؤمنین، الامین بالله رمضان۱۷۰ق/۷۸۶م تا ۲۶محرم۱۹۸ق/۸۱۳م ۳جمادی‌الثانی۱۹۳ق/۸۰۹م ۲۶محرم۱۹۸ق/۸۱۳م پسر رشید کشته شد.
مأمون عبدالله ابوالعباس امیرالمؤمنین، المأمون بالله ۱۷ربیع‌الاول۱۷۰ق/۷۸۶م تا ۱۶رجب۲۱۸ق/۸۳۳م ۲۶محرم۱۹۸ق/۸۱۳م ۱۶رجب۲۱۸ق/۸۳۳م پسر رشید
مبارک ابراهیم امیرالمؤمنین، المبارک بالله ۱۶۲ق/ تا ۲۲۴ق/۸۳۹م محرم۲۰۲ق/۸۱۷م ۲۳ذی الحجه۲۰۳ق/۸۱۹م پسر مهدی برکنار شد.
معتصم محمد ابواسحاق امیرالمؤمنین، المعتصم بالله ۱۸۰ق/۷۹۶م تا ۱۸ربیع‌الاول۲۲۷ق/۸۴۲م ۱۶رجب۲۱۸ق/۸۳۳م ۱۸ربیع‌الاول۲۲۷ق/۸۴۲م پسر رشید
واثق هارون ابوجعفر امیرالمؤمنین، الواثق بالله ۲۰۰ق/۸۱۶م تا ۲۳ذی الحجه۲۳۲ق/۸۴۷م ۱۸ربیع‌الاول۲۲۷ق/۸۴۲م ۲۳ذی الحجه۲۳۲ق/۸۴۷م پسر معتصم
متوکل جعفر ابوالفضل امیرالمؤمنین، المتوکل علی‌الله ۲۰۵ق/۸۲۱م تا ۴شوال۲۴۷ق/۸۶۱م ۲۳ذی الحجه۲۳۲ق/۸۴۷م ۴شوال۲۴۷ق/۸۶۱م پسر معتصم کشته شد.
منتصر محمد ابوجعفر امیرالمؤمنین، المنتصر بالله ۲۲۳ق/۸۳۸م تا ۳ربیع‌الثانی۲۴۸ق/۸۶۲م ۴شوال۲۴۷ق/۸۶۱م ۳ربیع‌الثانی۲۴۸ق/۸۶۲م پسر متوکل
مستعین احمد ابوالعباس امیرالمؤمنین، المستعین بالله ۲۲۵ق/۸۴۰م تا ۴محرم۲۵۲ق/۸۶۶م ۳ربیع‌الثانی۲۴۸ق/۸۶۲م ۴محرم۲۵۲ق/۸۶۶م پسر محمداکبر پسر معتصم کشته شد.
معتز محمد (یا زبیر) ابوعبدالله امیرالمؤمنین، المعتز بالله ۲۳۲ق/۸۴۷م تا ۲۷رجب۲۵۵ق/۸۶۹م ۴محرم۲۵۲ق/۸۶۶م ۲۷رجب۲۵۵ق/۸۶۹م پسر متوکل کشته شد.
مهتدی محمد ابواسحاق امیرالمؤمنین، المهتدی بالله ۲۱۷ق/۸۳۲م تا ۱۸رجب۲۵۶ق/۸۷۰م ۲۷رجب۲۵۵ق/۸۶۹م ۱۸رجب۲۵۶ق/۸۷۰م پسر واثق کشته شد.
معتمد احمد ابوالعباس امیرالمؤمنین، المعتمد علی‌الله ۲۲۸ق/۸۴۳م تا ۲۰رجب۲۷۹ق/۸۹۲م ۱۸رجب۲۵۶ق/۸۷۰م ۲۰رجب۲۷۹ق/۸۹۲م پسر متوکل
معتضد احمد ابوالعباس امیرالمؤمنین، المعتضد علی‌الله ۲۴۲ق/۸۵۶م تا ۲۲ربیع‌الثانی۲۸۹ق/۹۰۲م ۲۰رجب۲۷۹ق/۸۹۲م ۲۲ربیع‌الثانی۲۸۹ق/۹۰۲م پسر موفق پسر متوکل
مکتفی علی ابومحمد امیرالمؤمنین، المکتفی بالله ۲۶۴ق/۸۷۸م تا ۱۲ذی القعده۲۹۵ق/۹۰۸م ۲۲ربیع‌الثانی۲۸۹ق/۹۰۲م ۱۲ذی القعده۲۹۵ق/۹۰۸م پسر معتضد
مقتدر جعفر ابوالفضل امیرالمؤمنین، المقتدر بالله ۲۱رمضان۲۸۲ق/۸۹۵م تا ۲۷شوال۳۲۰ق/۹۳۲م ۱۲ذی القعده۲۹۵ق/۹۰۸م ۲۱ربیع‌الاول۲۹۶ق/۹۰۹م پسر معتضد برکنار شد.
مرتضی عبدالله ابوالعباس امیرالمؤمنین، المرتضی بالله، المنتصف بالله ۲۴۶ق/۸۶۰م تا ۲۲ربیع‌الثانی۲۹۶ق/۹۰۹م ۲۱ربیع‌الاول۲۹۶ق/۹۰۹م ۲۲ربیع‌الاول۲۹۶ق/۹۰۹م پسر معتز برکنار و کشته شد.
مقتدر جعفر ابوالفضل امیرالمؤمنین، المقتدر بالله ۲۱رمضان۲۸۲ق/۸۹۵م تا ۲۷شوال۳۲۰ق/۹۳۲م ۲۲ربیع‌الاول۲۹۶ق/۹۰۹م ۱۵محرم۳۱۷ق/۹۲۹م پسر معتضد خلافت دوباره. برکنار شد.
قاهر محمد ابومنصور امیرالمؤمنین، القاهر بالله ۲۸۷ق/۹۰۰م تا ۳۳۸ق/۹۴۸م ۱۵محرم۳۱۷ق/۹۲۹م ۱۶محرم۳۱۷ق/۹۲۹م پسر معتضد برکنار شد.
مقتدر جعفر ابوالفضل امیرالمؤمنین، المقتدر بالله ۲۱رمضان۲۸۲ق/۸۹۵م تا ۲۷شوال۳۲۰ق/۹۳۲م ۱۶محرم۳۱۷ق/۹۲۹م ۲۷شوال۳۲۰ق/۹۳۲م پسر معتضد خلافت سه باره.
قاهر محمد ابومنصور امیرالمؤمنین، القاهر بالله ۲۸۷ق/۹۰۰م تا ۳۳۸ق/۹۴۸م ۲۷شوال۳۲۰ق/۹۳۲م ۶جمادی‌الاول۳۲۲ق/۹۳۴م پسر معتضد خلافت دوباره. برکنار و نابینا شد.
راضی احمد (یا محمد) ابوالعباس امیرالمؤمنین، الراضی بالله ۲۹۷ق/ ۹۱۰م تا ۲۰ربیع‌الاول۳۲۹ق/۹۴۰م ۶جمادی‌الاول۳۲۲ق/۹۳۴م ۲۰ربیع‌الاول۳۲۹ق/۹۴۰م پسر مقتدر
متقی ابراهیم ابواسحاق امیرالمؤمنین، المتقی بالله ۲۹۷ق/ ۹۱۰م تا شعبان۳۵۷ق/۹۶۸م ۲۰ربیع‌الاول۳۲۹ق/۹۴۰م ۲۰صفر۳۳۳ق/۹۴۴م پسر مقتدر برکنار و نابینا شد.
مستکفی عبدالله ابوالقاسم امیرالمؤمنین، المستکفی بالله ۲۹۲ق/۹۰۵م تا ۳۳۸ق/۹۵۰م ۲۰صفر۳۳۳ق/۹۴۴م ۲۲جمادی‌الثانی۳۳۴ق/۹۴۶م پسر مکتفی برکنار و نابینا شد. پس از این خلافت هیچ گونه فرمانروایی بر ایران نداشت. خلافت خاندان عباسی تا ۶۵۶ق/۱۲۵۸م در بغداد و پس از آن در قاهره ادامه یافت.

گاوباریانویرایش

باوندیانویرایش

شاخه کیوسیهویرایش

شاخه اسپهبدیهویرایش

شاخه کینخواریهویرایش

طاهریان ۸۲۱ میلادی تا ۸۷۳ میلادیویرایش

صفاریانویرایش

علویان تبرستانویرایش

  • حسن بن زید
  • القائم
  • داعی الحق
  • حسن پسر مهدی
  • داعی صغیر

سامانیانویرایش

زیاریانویرایش

بوییانویرایش

لقب کنیه نام نگاره لقب زادروز- مرگ آغاز شاهی پایان شاهی خویشاوندی یادداشت
آل بویهٔ فارس (۹۳۳–۱۰۶۲)
عمادالدوله ابوالحسن علی ۸۹۱–۹۴۹ ۹۳۴ ۹۴۹ پسر بویه
عضدالدوله ابوشجاع پناه‌خسرو   ۹۳۶–۹۸۳ ۹۴۹ ۹۸۳ پسر رکن‌الدوله
برادرزاده عمادالدوله
شرف‌الدوله ابوالفوارس شیرذیل (شیردل) ۹۶۲–۹۸۹ ۹۸۳ ۹۸۹ پسر عضدالدوله
صمصام‌الدوله ابوکالیجار مرزبان ۹۶۴–۹۹۸ ۹۸۹ ۹۹۸ پسر عضدالدوله
بهاءالدوله ابونصر پیروزخوارشاذ

 

۹۷۱–۱۰۱۲ ۹۹۸ ۱۰۱۲ پسر عضدالدوله
سلطان‌الدوله ابوشجاع پناه‌خسرو ۹۹۲–۱۰۲۴ ۱۰۱۲ ۱۰۲۴ پسر بهاءالدوله
عمادالدوله ابوکالیجار مرزبان

 

۱۰۱۱–۱۰۴۸ ۱۰۲۴ ۱۰۴۸ پسر سلطان‌الدوله
ابومنصور پولادستون ۱۰۶۲-؟ ۱۰۴۸ ۱۰۶۲ پسر عمادالدوله ابوکالیجار مرزبان
لقب کنیه نام نگاره لقب زادروز- مرگ آغاز شاهی پایان شاهی خویشاوندی یادداشت
آل بویهٔ ری (۹۴۳–۱۰۲۹)
رکن‌الدوله ابوعلی حسن   ۸۹۸–۹۷۶ ۹۳۵ ۹۷۶ پسر بویه
فخرالدوله ابوالحسن علی ۹۵۲–۹۹۷ ۹۷۶ ۹۸۰ پسر رکن‌الدوله
مؤیدالدوله ابومنصور بویه   ۹۴۱–۹۸۳ ۹۷۷ ۹۸۳ پسر رکن‌الدوله
فخرالدوله (بار دوم) ابوالحسن علی ۹۵۲–۹۹۷ ۹۸۴ ۹۹۷ پسر رکن‌الدوله
مجدالدوله ابوطالب رستم   ۹۹۳–۱۰۲۹ ۹۹۷ ۱۰۲۹ پسر فخرالدوله
لقب کنیه نام نگاره لقب زادروز- مرگ آغاز شاهی پایان شاهی خویشاوندی یادداشت
آل بویهٔ همدان (۹۷۶–۱۰۲۴)
مؤیدالدوله ابومنصور بویه   ۹۴۱–۹۸۳ ۹۷۶ ۹۸۳ پسر رکن‌الدوله
فخرالدوله ابوالحسن علی ۹۵۲–۹۹۷ ۹۸۴ ۹۹۷ پسر رکن‌الدوله
شمس‌الدوله ابوطاهر شاه‌خسرو   ۱۰۲۱-؟ ۹۹۷ ۱۰۲۱ پسر فخرالدوله
سماءالدوله ابوالحسن ؟ علی ۱۰۲۳-؟ ۱۰۲۱ ۱۰۲۳ پسر شمس‌الدوله
لقب کنیه نام نگاره لقب زادروز- مرگ آغاز شاهی پایان شاهی خویشاوندی یادداشت
آل بویه عراق (۹۴۵–۱۰۵۵)
معزالدوله ابوالحسن احمد ۹۱۵–۹۶۷ ۹۴۵ ۹۶۷ پسر بویه
عزالدوله ابومنصور بختیار ۹۴۳–۹۷۹ ۹۶۷ ۹۷۸ پسر معزالدوله
عضدالدوله ابوشجاع پناه‌خسرو   ۹۳۷–۹۸۳ ۹۷۸ ۹۸۳ پسر رکن‌الدوله
صمصام‌الدوله ابوکالیجار مرزبان ۹۶۴–۹۹۸ ۹۸۳ ۹۸۷ پسر عضدالدوله
شرف‌الدوله ابوالفوارس شیرذیل (شیردل) ۹۶۲–۹۸۹ ۹۸۷ ۹۸۹ پسر عضدالدوله
بهاءالدوله ابونصر پیروزخوارشاذ   ۹۷۰–۱۰۱۲ ۹۸۹ ۱۰۱۲ پسر عضدالدوله
سلطان‌الدوله ابوشجاع پناه‌خسرو ۹۹۲–۱۰۲۴ ۱۰۱۲ ۱۰۲۱ پسر بهاءالدوله
مشرف‌الدوله ابوعلی حسن ۱۰۰۲–۱۰۲۵ ۱۰۲۱ ۱۰۲۵ پسر بهاءالدوله
جلال‌الدوله ابوطاهر پیروزخسرو ۹۹۴–۱۰۴۳ ۱۰۲۷ ۱۰۴۴ پسر بهاءالدوله
عمادالدوله ابوکالیجار مرزبان   ۱۰۱۱–۱۰۴۸ ۱۰۴۴ ۱۰۴۸ پسر سلطان‌الدوله
مَلِکِ رحیم ابونصر خسروپیروز ۱۰۵۸-؟ ۱۰۴۸ ۱۰۵۵ پسر عمادالدوله ابوکالیجار مرزبان

غزنویانویرایش

سلجوقیان ۱۰۲۹–۱۱۹۴ویرایش

نام دیهیمی نام اصلی نگاره لقب زادروز- مرگ آغاز شاهی پایان شاهی خویشاوندی یادداشت
سلجوقیان ۱۰۲۹–۱۱۹۴
۱ طغرل یکم محمد رکن الدین، ابوطالب، بیگ، سلطان ۹۹۵–۱۰۶۳ ۱۰۲۹ ۱۰۶۳ پسر میکائیل پسر سلجوق
۲ آلپ ارسلان محمد عضدالدوله، عضدالدین، ابوشجاع، سلطان ۱۰۳۹–۱۰۷۲ ۱۰۶۳ ۱۰۷۲ پسر چغری بیگ داود برادر طغرل یکم به دست سرباز اسیری کشته شد.
۳ ملکشاه یکم حسن   جلال الدوله، جلال الدین، ابوالفتح، سلطان ۱۰۵۵–۱۰۹۲ ۱۰۷۲ ۱۰۹۲ پسر آلپ ارسلان در بغداد فوت می‌کند.
۴ محمود یکم ناصرالدین، ابوالقاسم، سلطان ۱۰۸۶–۱۰۹۴ ۱۰۹۲ ۱۰۹۴ پسر ملکشاه یکم
۵ برکیارق محمد رکن الدین، ابوالمظفر، سلطان ۱۰۸۰–۱۱۰۵ ۱۰۹۴ ۱۱۰۵ پسر ملکشاه یکم
۶ ملکشاه دوم معزالدین، ابوالفتح، سلطان ۱۱۰۱ - ? ۱۱۰۵ ۱۱۰۵ پسر برکیارق به دست محمد یکم خلع و نابینا شد
۷ محمد یکم طَپَر غیاث الدین، ابوشجاع، سلطان ۱۰۸۲–۱۱۱۸ ۱۱۰۵ ۱۱۱۸ پسر ملکشاه یکم
۸ سنجر احمد معزالدین، ابوالحارث، سلطان ۱۰۸۷–۱۱۵۷ ۱۰۹۷ ۱۱۱۸ پسر ملکشاه یکم
۹ محمود دوم مغیث الدین، سلطان ۱۱۰۴–۱۱۳۱ ۱۱۱۸ ۱۱۳۱ پسر محمد یکم
۱۰ داود مغیث الدین، ابوالفتح، سلطان ? - ۱۱۳۲ ۱۱۳۱ ۱۱۳۲ پسر محمود دوم
۱۱ طغرل دوم رکن الدین، ابوطالب، سلطان ۱۱۰۹–۱۱۳۴ ۱۱۳۲ ۱۱۳۴ پسر محمد یکم
۱۲ مسعود غیاث الدین، ابوالفتح، سلطان ۱۱۰۹–۱۱۵۲ ۱۱۳۴ ۱۱۵۲ پسر محمد یکم
۱۳ ملکشاه سوم مغیث الدین، سلطان ۱۱۲۸–۱۱۶۰ ۱۱۵۲ ۱۱۵۳ پسر محمود دوم
۱۴ محمد دوم غیاث الدین، ابوشجاع، سلطان ۱۱۲۸–۱۱۶۰ ۱۱۵۳ ۱۱۶۰ پسر محمود دوم
۱۵ سلیمانشاه معزالدین، ابوالحارث، سلطان ۱۱۱۸–۱۱۶۲ ۱۱۶۰ ۱۱۶۱ پسر محمد یکم خلع شد
۱۶ ارسلان رکن الدین، سلطان ۱۱۳۴–۱۱۷۶ ۱۱۶۱ ۱۱۷۶ پسر طغرل دوم
۱۷ طغرل سوم رکن الدین، ابوطالب، سلطان ? - ۱۱۹۴ ۱۱۷۶ ۱۱۹۴ پسر ارسلان کشته شد.

خوارزمشاهیانویرایش

نام دیهیمی نام اصلی نگاره لقب زادروز- مرگ آغاز شاهی پایان شاهی خویشاوندی یادداشت
خوارزمشاهیان (۱۱۵۳–۱۲۳۱)
قطب‌الدین محمد پسر انوشتکین غرجه
علاءالدین اتسز ابوالمظفر ۱۰۹۷/۱۱۰۵–۱۱۵۶ ۱۱۵۳ ۱۱۵۶ پسر قطب‌الدین محمد
تاج‌الدین ایل‌ارسلان ابوالفتح ۱۱۷۱-? ۱۱۵۶ ۱۱۷۲ پسر اتسز
جلال‌الدین سلطانشاه ۱۱۹۳- پسر ایل ارسلان
علاءالدین تکش ۱۲۰۰-? ۱۱۷۲ ۱۲۰۰ پسر ایل ارسلان
علاءالدین محمد ابوالفتح   ۱۲۲۰-? ۱۲۰۰ ۱۲۲۰ پسر تکش
ترکان خاتون ۱۲۳۱-? ۱۲۰۰ ۱۲۲۰ مادر سلطان محمد
جلال‌الدین منکبرنی ۱۲۳۱-? ۱۲۲۰ ۱۲۳۱ پسر محمد

ایلخانانویرایش

نام دیهیمی نام اصلی نگاره لقب زادروز- مرگ آغاز شاهی پایان شاهی خویشاوندی یادداشت
ایلخانان (۱۲۵۶–۱۳۵۷)
هولاکو   ۱۲۱۷–۱۲۶۵ ۱۲۵۶ ۱۲۶۵ پسر تولی‌خان،نوه چنگیزخان مغول
اباقاخان   ۱۲۳۴–۱۲۸۲ ۱۲۶۵ ۱۲۸۲ پسر هولاکو
سلطان احمد تکودار بن هولاکو   ۱۲۸۴-؟ ۱۲۸۲ ۱۲۸۴ پسر هولاکو
ارغون‌خان بن اباقا   ۱۲۵۸–۱۲۹۱ ۱۲۸۴ ۱۲۹۱ پسر اباقاخان
گیخاتون بن اباقا   ۱۲۹۵-؟ ۱۲۹۱ ۱۲۹۵ پسر اباقاخان
بایدوخان بن طرغان   ۱۲۹۵-؟ ۱۲۹۵ ۱۲۹۵
غازان بن ارغون محمود   ۱۲۷۱–۱۳۰۴ ۱۲۹۵ ۱۳۰۴ پسر ارغون‌خان
اولجایتو خدابنده بن ارغون   ۱۲۸۰–۱۳۱۶ ۱۳۰۴ ۱۳۱۶ پسر ارغون‌خان
ابوسعید بهادرخان بن اولجایتو   ۱۳۰۵–۱۳۳۵ ۱۳۱۶ ۱۳۳۵ پسر الجایتو
ارپاگاون ۱۳۳۶-? ۱۳۳۵ ۱۳۳۶
موسی خان ۱۳۳۷-? ۱۳۳۶ ۱۳۳۷
طغا تیمورخان ۱۳۵۳-? ۱۳۳۵ ۱۳۵۳
محمد خان ۱۳۳۸-? ۱۳۳۶ ۱۳۳۸
ساتی‌بیگ ۱۳۰۰–۱۳۴۵ ۱۳۳۸ ۱۳۳۹ دختر الجایتو
شاه جهان ایلخانی ۱۳۳۹ ۱۳۴۰
سلیمان خان ۱۳۳۹ ۱۳۴۵
انوشیروان عادل ۱۳۴۴ ۱۳۵۶

دودمان‌های محلیویرایش

جلایریانویرایش

آل مظفر یا مظفریانویرایش

آل اینجوویرایش

کیاییانویرایش

  • سید امیر کیای مَلاطی، بنیان‌گذار حکومت خاندان کیاییان در گیلان. حکومت از (۷۶۳–۷۷۶) ق.
  • سید رضی کیا حکومت از (۷۲۹–۷۹۹) ق.
  • کارکیا سید محمد اول حکومت از (۸۲۹–۸۳۷) ق.
  • کارکیا ناصر کیا حکومت از (۸۳۷–۸۵۱) ق.
  • کارکیا سلطان محمد دوم حکومت از (: ۸۵۱–۸۸۳) ق.
  • کارکیا میرزاعلی

...

تیموریانویرایش

تصویر نام پادشاه لقب پادشاه دوران سلطنت دوران زندگی یادداشت
  تیمور گورکان صاحبقران ۱۳۷۰ میلادی ۱۸ فوریه ۱۴۰۵ ۱۳۳۵ میلادی ۱۸ فوریه ۱۴۰۵ بنیان‌گذار سلسله
  شاهرخ گورکان سلطان
پادشاه
۱۸ فوریه ۱۴۰۵ ۱۳ مارس ۱۴۴۷ ۲۰ اوت ۱۳۷۷ ۱۳ مارس ۱۴۴۷ پسر تیمور
  محمد گورکان سلطان
پادشاه
الغ‌بیگ
۱۴ مارس ۱۴۴۷ ۲۷ اکتبر ۱۴۴۹ ۲۲ مارس ۱۳۹۴ ۲۷ اکتبر ۱۴۴۹ پسر شاهرخ
پادشاه در آذربایجان و عراق (۱۴۰۴-۱۴۰۸):
  میرانشاه گورکان سلطان
میرزا
فوریه ۱۴۰۵ آوریل ۱۴۰۸ ۱۳۶۶ آوریل ۱۴۰۸ پسر تیمور گورکان
پادشاه در فرارودان (۱۴۴۹-۱۴۶۹):
عبداللطیف سلطان
میرزا
۲۷ اکتبر ۱۴۴۹ ۹ می ۱۴۵۰ ۱۴۲۰ ۹ می ۱۴۵۰ پسر الغ بیگ
عبدالله سلطان
میرزا
۹ می ۱۴۵۰ ژوئن ۱۴۵۱ ۱۴۲۰ ژوئن ۱۴۵۱ پسر ابراهیم پسر شاهرخ
  ابوسعید گورکان سلطان
میرزا
ژوئن ۱۴۵۱ ۱۷ فوریه ۱۴۶۹ ۱۴۲۴ ۱۷ فوریه ۱۴۶۹ پسر محمد میرزا، پسر میرانشاه، پسر تیمور
پادشاه در خراسان و سیستان (۱۴۴۹-۱۴۵۹) و (۱۴۶۹-۱۵۰۶) :
بابر سلطان
میرزا
اکتبر ۱۴۴۹ ۱۴۵۷ ۱۴۲۲ ۱۴۵۷ پسر بایسنقر، پسر شاهرخ
ابراهیم سلطان
میرزا
۱۴۵۷ ۱۴۵۹ ۱۴۴۰ ۱۴۶۰ پسر علاءالدوله میرزا پسر بایسنقر پسر شاهرخ
  حسین بایقرا سلطان مارس ۱۴۶۹ ۴ می ۱۵۰۶ ژوئن ۱۴۳۸ ۴ می ۱۵۰۶ پسر منصور پسر بایقرا پسر عمرشیخ پسر تیمور

آق قویونلو و قرا قویونلوویرایش

شماره نام شاه تصویر سلطنت تاج‌گذاری تولد مرگ توضیحات
۱ قرا اسکندر مظفرالدین جهان شاه   ۱۴۳۸ – ۱۴۶۷ میلادی
۸۱۷–۸۴۶ خورشیدی
۱۹ آوریل ۱۴۳۸ میلادی
۸۱۷ خورشیدی
۱۴۰۵ میلادی
۷۹۴ خورشیدی
۱۴۶۷ میلادی
۸۴۶ خورشیدی
بعد از مرگ شاهرخ بر تمام ایران تا هرات مسلط شد اما بعداً در جنگ قدرت از اوزون حسن شکست خورد و کشته شد.
۲ ابوالنصر سلطان اوزون حسن   ۱۴۵۰ – ۶ ژانویه ۱۴۷۸
۸۲۸ – ۱۷ دی ۸۵۶
۱۴۵۰ میلادی
۸۲۹ خورشیدی
۱۴۲۳ میلادی
۸۰۱ خورشیدی
۷ ژانویه ۱۴۷۸
۱۷ دی ۸۵۶
حکومت کوچک آق‌قویونلو را به یک پادشاهی بزرگ تبدیل کرد، او جهانشاه قراقویونلو را شکست داد و کشت سپس به نبرد با ابوسعید فرمانروای تیموری رفت و با کشتن وی بر سرتاسر ایران چیره شد و با نام شاهنشاه ایران تاج‌گذاری کرد.
۳ ابوالفتح سلطان خلیل   ۷ ژانویه ۱۴۷۸ – ۱۵ ژوئن ۱۴۷۸
۱۷ دی ۸۵۶ – ۲۵ خرداد ۸۵۷
۸ ژانویه ۱۶۷۸
۱۸ دی ۸۵۷
۱۴۵۶ میلادی
۸۴۵ خورشیدی
۱۵ ژوئن ۱۴۷۸
۲۵ خرداد ۸۵۷
توسط برادرش یعقوب بیگ برکنار و سپس کشته شد
۴ ابوالمظفر سلطان یعقوب   ۱۵ ژوئن ۱۴۷۸ – ۲۴ دسامبر ۱۴۹۰
۲۵ خرداد ۸۵۷ – ۳ دی ۸۶۹
۱۶ ژوئن ۱۴۷۸
۲۶ خرداد ۸۵۷
۱۴۶۴ میلادی
۸۴۳ خورشیدی
۲۴ دسامبر ۱۴۹۰
۳ دی ۸۶۹
وی با برکناری برادرش به سلطنت رسید، دوران سلطنت وی دوران تثبیت حکومت اق‌قویونلوها بود و سرانجان توسط همسرش مسموم و کشته شد.
۵ ابوالفتح سلطان بایسنقر ۲۴ دسامبر ۱۴۹۰ – ۵ ژوئن ۱۴۹۲
۳ دی ۸۶۹ – ۱۶ خرداد ۸۷۱
۲۵ دسامبر ۱۴۹۰
۴ دی ۸۶۹
۱۴۸۰ میلادی
۸۵۹ خورشیدی
۵ ژوئن ۱۴۹۲
۱۶ خرداد ۸۷۱
توسط عموزاده‌اش رستم بیگ از سلطنت خلع و کشته شد.
۶ ابوالمظفر سلطان رستم   ۵ ژوئن ۱۴۹۲ – ژوئیه ۱۴۹۷
۱۶ خرداد ۸۷۱ – تیر ۸۷۶
۶ ژوئن ۱۴۹۲
۱۷ خرداد ۸۷۱
نامشخص ژوئیه ۱۴۹۷
تیر ۸۷۶
توسط عموزاده‌اش احمد بیگ کشته شد. دوران سلطنت وی دوران تثبیت بود.
۷ ابوالنصر سلطان احمد گوده   ژوئیه ۱۴۹۷ – ۱۳ دسامبر ۱۴۹۷
تیر ۸۷۶ – ۲۲ آذر ۸۷۶
ژوئیه ۱۴۹۷
تیر ۸۷۶
۱۴۷۶ میلادی
۸۵۵ خورشیدی
۱۳ دسامبر ۱۴۹۷
۲۲ آذر ۸۷۶
وی در جنگ با آیبه سلطان و فرمانروای فارس کشته شد
۸ ابوالمکرم سلطان محمد   ۱۳ دسامبر ۱۴۹۷ – ۱۵۰۰
۲۲ آذر ۸۷۶ – ۸۷۹
۱۵ دسامبر ۱۴۹۷
۲۴ آذر ۸۷۶
نامشخص ۱۵۰۰
۱۵۰۰
حکومت را با برادرش تقسیم کرد، درجنگ با سلطان مراد شکست خورد و کشته شد
۹ ابوالمظفر سلطان الوند   ۱۴۹۸ – ۱۵۰۱
۸۷۷ – ۸۸۰
۱۴۹۸ میلادی
۸۷۷ خورشیدی
نامشخص ۱۵۰۲
۱۵۰۲
حکومت را برادرش و بعداً عموزاده‌اش تقسیم کرد، درجنگ با شاه اسماعیل شکست خورد و کشته شد
۱۰ ابوالمظفر سلطان مراد   ۱۵۰۰ – ۲۰ ژوئن ۱۵۰۳
۸۷۹ – ۲۹ خرداد ۸۸۲
۱۵۰۰ میلادی
۸۷۹ خورشیدی
۱۴۹۰ میلادی
۸۶۹ خورشیدی
۱ ژانویه ۱۵۱۴
۱۱ دی ۸۹۲
وی حکومت را با عموزاده‌اش تقسیم کرد در سال ۱۵۰۳ از شاه اسماعیل شکست خورد و سرانجام در سال ۱۵۱۴ توسط درمیش شاملو کشته شد.

پادشاهان ایران معاصرویرایش

پادشاهان به رسمیت شناخته نشده
پادشاهان غیررسمی
مدعی پادشاهی ایران اما فقط حاکم خراسان
پادشاهان اسمی
تصویر نام سلسله رابطه با پادشاه(ان) قبلی دلیل مرگ حکومت
  شاه اسماعیل یکم
دلایل نامشخص
ژوئیه ۱۵۰۱ – ۲۳ مه ۱۵۲۴
  شاه طهماسب یکم
صفوی
پسر شاه اسماعیل یکم
مسمومیت
۲۳ مه ۱۵۲۴ – ۲۵ مه ۱۵۷۶
 
صفوی
پسر شاه طهماسب یکم
احتمالا مسمومیت
۲۲ نوامبر ۱۵۷۶ – ۲۴ نوامبر ۱۵۷۷
 
صفوی
پسر شاه طهماسب یکم
مرگ در زندان
۱۱ فوریه ۱۵۷۸ – ۱ اکتبر ۱۵۸۷
 
صفوی
پسر شاه محمد خدابنده
نامشخص. شاید به خاطر شرب خمر
۱ اکتبر ۱۵۸۷ – ۱۹ ژانویه ۱۶۲۹
 
صفوی
نوه شاه عباس یکم
شرب خمر
۱۹ ژانویه ۱۶۲۹ – ۱۲ مه ۱۶۴۲
 
صفوی
پسر شاه صفی یکم
مرگ طبیعی
۱۵ مه ۱۶۴۲ – ۲۶ اکتبر ۱۶۶۶
 
صفوی
پسر شاه عباس دوم
شرب خمر یا نقرس
۱ نوامبر۱۶۶۶ – ۲۹ ژوئیه ۱۶۹۴
 
صفوی
پسر شاه سلیمان یکم
توسط محمود هوتکی اعدام شد
۶ اوت ۱۶۹۴ – ۲۱ اکتبر ۱۷۲۲
  محمود هوتکی هوتکی
داماد شاه سلطان حسین
توسط اشرف هوتکی کشته شد
۲۳ اکتبر ۱۷۲۲ – ۲۲ آوریل ۱۷۲۵
  اشرف هوتکی هوتکی
پسر عموی محمود هوتک
توسط سلطان علی محبوب کشته شد
۲۲ آوریل ۱۷۲۵ – ۵ اکتبر ۱۷۲۹
 
صفوی
پسر شاه سلطان حسین
توسط رضاقلی، پسر نادرشاه، کشته شد
۱۱ سپتامبر ۱۷۲۲ – ۱۶ آوریل ۱۷۳۲
 
صفوی
پسر شاه طهماسب دوم
به قتل رسید
۱۶ آوریل ۱۷۳۲ – ۲۲ ژانویه ۱۷۳۶
 
توسط سردارانش کشته شد
۸ مارس ۱۷۳۶ – ۲۰ ژوئن ۱۷۴۷
 
افشار
برادرزاده نادرشاه
توسط ابراهیم‌شاه کور شد و به دستور شاهرخ‌شاه به قصاص خون شاهزادگان نادری به داخل حرم نادری برده و توسط زنان حرم مثله کردند
۲۰ ژوئن ۱۷۴۷ – ۲۹ ژوئیه ۱۷۴۸
 
افشار
برادر عادل‌شاه
توسط شاهرخ‌شاه کور و کشته شد
۲۹ ژوئیه ۱۷۴۸ – ۳ سپتامبر ۱۷۴۸
 
افشار
نوه نادرشاه و شاه سلطان حسین
تحت شکنجه توسط آغامحمدخان کشته شد
۳ سپتامبر ۱۷۴۸ – ۱۷۹۶
 
صفوی
از نوادگان شاه عباس یکم
نامشخص
۱۷ دسامبر ۱۷۴۹ – ۱۴ ژانویه ۱۷۵۰
 
صفوی
نوه شاه سلطان حسین
نامشخص
۲۹ ژوئن ۱۷۵۰ – ۱۷۷۳
 
احتمالاً سل
۱۷۵۱ – ۶ مارس ۱۷۷۹
زند
پسر کریم‌خان زند
نامشخص
۶ مارس ۱۷۷۹ – ۲۲ اوت ۱۷۷۹
زند
پسر کریم‌خان زند
حمله قلبی
۶ مارس ۱۷۷۹ – ۱۹ ژوئن ۱۷۷۹
 
زند
برادر کریم‌خان زند
به دستور علی مراد خان زند کشته شد
۲۲ اوت ۱۷۷۹ – ۱۴ مارس ۱۷۸۱
 
زند
خواهرزاده کریم‌خان زند
توسط جعفرخان کشته شد
۱۴ مارس ۱۷۸۱ – ۱۱ فوریه ۱۷۸۵
 
زند
پسر صادق‌خان زند
توسط صیدمرادخان کشته شد
۱۸ فوریه ۱۷۸۵ – ۲۳ ژانویه ۱۷۸۹
 
زند
پسر عموی علیمرادخان زند
به دستور لطفعلی‌خان خفه شد
۲۳ ژانویه ۱۷۸۹ – ۱۰ مه ۱۷۸۹
 
زند
پسر جعفرخان زند
توسط آغامحمدخان شکنجه و کشته شد
۱۰ مه ۱۷۸۹ – ۲۰ مارس ۱۷۹۴
 
۲۱ مارس ۱۷۸۲ – ۲۰ مارس ۱۷۹۶
 
قاجار
توسط خدمتکارانش کشته شد
۲۰ مارس ۱۷۹۶ – ۱۷ ژوئن ۱۷۹۷
 
قاجار
برادرزاده آغامحمدخان
مرگ طبیعی
۱۷ ژوئن ۱۷۹۷ – ۲۳ اکتبر ۱۸۳۴
 
قاجار
نوه فتحعلی‌شاه
نقرس
۲۳ اکتبر ۱۸۳۴ – ۵ سپتامبر ۱۸۴۸
 
قاجار
پسر محمدشاه
به دست میرزا رضای کرمانی ترور شد
۵ سپتامبر ۱۸۴۸ – ۱ مه ۱۸۹۶
 
قاجار
پسر ناصرالدین‌شاه
حمله قلبی
۱ مه ۱۸۹۶ – ۳ ژانویه ۱۹۰۷
 
قاجار
پسر مظفرالدین‌شاه
مرگ طبیعی
۳ ژانویه ۱۹۰۷ – ۱۶ ژوئیه ۱۹۰۹
 
قاجار
پسر محمدعلی‌شاه
ورم کلیه
۱۶ ژوئیه ۱۹۰۹ – ۱۵ دسامبر ۱۹۲۵
 
سکته قلبی
۱۵ دسامبر ۱۹۲۵ – ۱۶ سپتامبر ۱۹۴۱
 
پهلوی
پسر رضاشاه
سرطان
۱۶ سپتامبر ۱۹۴۱ – ۱۱ فوریه ۱۹۷۹

جستارهای وابستهویرایش

یادداشت‌هاویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام ReferenceD وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ Cameron, 1936; D’yakonov, 1956; The Cambridge History of Iran
  3. Qashqai, Chronicle of Achaemenids.
  4. «گمان می‌رود نام کوروش را پس از رسیدن به پادشاهی با الهام گرفتن از رود کر در جنوب پاسارگاد بر خود گذاشته باشد».
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ Qashqai, Chronicle of Macedonians.
  6. Qashqai, Chronicle of Arsacids.
  7. Shayegan 2011, pp. 197, 232.
  8. Curtis 2012, p. 68.
  9. Olbrycht 2016, p. 23.
  10. Qashqai, Chronicle of Sasanids.
  11. Pourshariati, pp. 131-136
  12. برپایهٔ سکه‌ها
  13. برخی پیروز دوم و گشنسب بنده را دو شاه دانسته‌اند که نادرست است. پیروز نامی است که گشنسب بنده پس از دستیابی بر تاج و تخت بر خود نهاد.
  14. برخی خره زاد و فرخزاد را دو تن دانسته‌اند که نادرست است. «خره زاد» گویش ساسانی از واژه‌ای است که گویش پارتی آن «فرخزاد» است.
  15. دریایی، فرزندان و نوادگان یزدگرد سوم در چین

کتابشناسیویرایش